II OZ 1054/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., D. R., K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 483/24 o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 483/24 w sprawie ze skargi K. P., D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r. nr 261/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. odrzucić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K., D. R., R. P.

Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 483/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 483/24 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z wniosku K. P., w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r. nr 261/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. K., D. R., K. P. i R. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a. Tym samym wniesione w niniejszej sprawie przez K. P. zażalenie należy uznać za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1. Zażalenie wniesione przez D. K., D. R. i R. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez ww. osoby, na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. jest niedopuszczalne, ponieważ nie byli oni adresatem tego postanowienia. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2 sentencji.