II OZ 105/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1040/17 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej po wznowieniu postępowania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez Gminę W. decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej po wznowieniu postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Starosta Czarnkowsko – Trzcianecki zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie W. pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej i deszczowej w W. zlewnie [...]. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją złożyła D. S., wskazując, że jako właściciel nieruchomości nie wyraziła zgody na wejście na działkę nr [...] celem wykonania ww. sieci. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. Starosta Czarnkowsko – Trzcianecki wznowił z urzędu ww. postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. i odmówił zatwierdzenia części projektu budowlanego na budowę sieci kanalizacyjnej i deszczowej w W. zlewnie [...] w zakresie budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej w W. na działce o numerze [...]. Na skutek odwołania Gminy W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wojewoda Wielkopolski uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2017 r. i orzekł o uchyleniu w części decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2008 r. udzielającej Gminie W. pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej i deszczowej w W. zlewnie [...] obejmującego budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej w W. na działce nr [...] i odmówił zatwierdzenia części projektu budowlanego na budowę sieci kanalizacyjnej sanitarnej i deszczowej w W. zlewnie [...] obejmującą budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej w W. na działce nr [...], a w pozostałej części Wojewoda odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. We wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji skarżąca Gmina wskazała, że istnieje uzasadniona obawa podjęcia przez właściciela działki nr ewid. [...] działań, które mogą doprowadzić do powstania nieodwracalnych lub też trudnych do odwrócenia następstw, w tym pozbawienia możliwości użytkowania sieci kanalizacyjnej i deszczowej. Wziąwszy zaś pod uwagę zarówno nakład środków, jak również fakt zrealizowania inwestycji celu publicznego z dofinansowaniem ze środków unijnych i okresu trwałości tego projektu, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody - utarty części lub nawet całości dofinansowania. Usunięcie sieci kanalizacyjnej i deszczowej w W. z działki nr ewid. [...] stoi w sprzeczności z interesami mieszkańców Gminy W. i może narazić ich na uciążliwości, bowiem inwestycja została praktycznie i formalnie zrealizowana. Wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji uznał, że strona skarżąca wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania nieodwracalnych lub też trudnych do odwrócenia następstw, w tym pozbawienia mieszkańców Gminy możliwości użytkowania sieci kanalizacyjnej i deszczowej. Powyższe okoliczności oraz ryzyko utraty części lub nawet całości dofinansowania zrealizowanej już inwestycji uzasadnia w ocenie Sądu stwierdzenie, iż na skutek wykonania zaskarżonej decyzji istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody oraz spowodowania nieodwracalnych skutków. Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd na mocy art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. S. Odpowiedź na zażalenie wraz z wnioskiem o jego oddalenie wniosła Gmina W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, aczkolwiek z innych względów niż w nim wskazane. Stosownie do art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, iż warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia), że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka, bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek skarżącej Gminy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, stwierdzić trzeba, że przesłankę wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa powyżej, należało odnieść do skutków, jakie może wywołać zaskarżona decyzja. Ta natomiast jak wynika z jej treści odnosi się w swoich skutkach jedynie do działki nr [...] i znajdującego się na niej przyłącza. Sama legalność inwestycji kanalizacji sanitarnej nie została podważona, gdyż w decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. odmówiono uchylenia decyzji Starosty Czarnkowsko – Trzcianeckiego w pozostałym zakresie. Argumentacja Sądu pierwszej instancji, dotycząca "kwestii powrotu do stanu, który istniał przed uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę", niebezpieczeństwa "pozbawienia możliwości użytkowania sieci kanalizacyjnej i deszczowej przez mieszkańców Gminy W. oraz ryzyka utraty części lub nawet całości dofinansowania zrealizowanej już inwestycji" zdaje się natomiast od tej kwestii abstrahować, przyjmując tak jakby skutki wstrzymania wykonania miały dotyczyć całości inwestycji, a nie jedynie jej części. Trudno też uznać, aby skarżona decyzja mogła wywołać skutek powrotu do stanu, który istniał przed uchyleniem decyzji o pozwoleniu, skoro wobec zrealizowania inwestycji – jak zauważa sam Sąd pierwszej instancji – wymagałoby to przeprowadzenia stosownego postępowania i wydania kolejnej decyzji regulującej sytuację prawną ww. przyłącza kanalizacji sanitarnej na działce nr [...]. Te okoliczności pominął Sąd pierwszej instancji, pomimo że to ich ocena warunkować będzie możliwość udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej na czas prowadzenia postępowania sądowego. Na jakiej podstawie sformułowano tezę o niebezpieczeństwie utraty części lub całości dofinansowania nie zostało przez Sąd pierwszej instancji wyjaśnione, a co miałoby szczególne znaczenie uwzględniając zakres uchylenia pierwotnej decyzji. W nawiązaniu do stwierdzeń zawartych w rozpoznawanym zażaleniu, jak i w odpowiedzi na nie wyjaśnić jedynie trzeba, że kwestia porozumienia się w sprawie wypłaty odszkodowania dla właściciela działki nr [...] nie miała znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.