Sygnatura
II OZ 1037/26
Postanowienie NSA z 21 października 2026 r., II OZ 1037/26 – pozwolenie na budowę
Wynik
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 21 października 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 21 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2026 r. sygn. akt II SA/Wr 91/26 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 13 listopada 2025 r. nr IF-O.7840.1.153.2025.MSZ w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi; 2. zwrócić A. B. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (sto) zł.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 grudnia 2025 r., nadanym na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu 4 lutego 2026 r., A. B. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 6 listopada 2025 r., nr IF-O.7840.1.153.2025.MSZ w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o pozwolenie na budowę. Wraz ze skargą skarżąca złożyła pismo, datowane na dzień 4 lutego 2026 r., w którym wskazała, że "przystępuje do postępowania" po stronie skarżącej I. P. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przewodniczący Wydziału II Sądu zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2026 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przez uzasadnienie wniosku i podanie okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu oraz wskazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu - w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 19 czerwca 2026 r. skarżąca wyjaśniła, że posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz wymaga stałej opieki i pomocy osoby trzeciej. Podała również, że w okresie biegu terminu do wniesienia skargi pozostawała poza miejscem zamieszkania pod opieką córki, a z uwagi na stan zdrowia nie mogła samodzielnie podejmować czynności związanych z postępowaniem administracyjnym i sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Wr 91/26, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "P.p.s.a."), odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi wskazując, że nie wykazała ona, by jej stan zdrowia uległ nagłemu pogorszeniu do tego stopnia, iż niemożliwym stało się posłużenie się pomocą innej osoby w prowadzeniu swoich spraw, tym bardziej, że skarżąca w tym czasie pozostawała pod opieką córki. Skarżąca w zażaleniu na postanowienie z dnia 8 lipca 2026 r. zarzuciła: 1) naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie winy skarżącej w uchybieniu terminowi, mimo jej znacznego stopnia niepełnosprawności, konieczności stałej opieki i pomocy osoby trzeciej; 2) naruszenie art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez nadmiernie rygorystyczną ocenę przesłanki braku winy; 3) pominięcie faktu, że dochowała terminów wskazanych przez Sąd, w szczególności terminowo uzupełniła braki formalne i uiściła wpis sądowy; 4) pominięcie faktu, że w dniu 13 maja 2026 r. zawiadomiono skarżącą o rozprawie wyznaczonej na 11 czerwca 2026 r.; 5) błędne utożsamienie posiadania orzeczenia o niepełnosprawności od 2021 r. z możliwością stałego i samodzielnego monitorowania wszystkich terminów procesowych. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przywrócenie jej terminu do wniesienia skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd może na wniosek strony przywrócić uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. W myśl art. 87 § 2 P.p.s.a. na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Przy ocenie przesłanki "braku winy" wymagane jest zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym by z jednej strony nie dochodziło do pochopnego przywrócenia terminu, z drugiej zaś by nadmierny formalizm nie zamykał stronie drogi do dochodzenia swych praw. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca dostatecznie uprawdopodobniła istnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek zaś wraz z dopełnieniem czynności złożony został w siedmiodniowym terminie od ustania wskazanej przyczyny uchybienia terminu, a za taką chwilę należy uznać dzień 4 lutego 2026 r. (a nie 4 lipca 2026 r., jak błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji), tj. dzień powrotu skarżącej do miejsca zamieszkania. Argumentacja zawarta we wniosku i rozwinięta w zażaleniu wraz z korelującą z nią dokumentacją uwiarygadnia w sposób dostateczny tezę, że do uchybienia terminu doszło wskutek okoliczności niezawinionych przez skarżącą. Z przedłożonego orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] 2022 r. wynika, że skarżąca została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności (o podanym w orzeczeniu symbolu i rodzaju choroby), a jej stan zdrowia czyni ją niezdolną do pracy i wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wsparcia środowiskowego (korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych). Ustalony stopień niepełnosprawności, datowany na 16 września 2021 r., wskazuje na zaburzenia funkcji poznawczych organizmu oraz ograniczenia w wykonywaniu czynności życiowych i aktywności społecznej skarżącej. Ze względu na swoją nieporadność skarżąca potrzebuje pomocy osób najbliższych. Powyższe okoliczności, zdaniem NSA, dostatecznie uprawdopodabniają, że mogła ona nie być w stanie złożyć skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego w ustawowym terminie. Podkreślenia wymaga, że choroba strony może świadczyć o braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jakkolwiek strona, mająca świadomość swych schorzeń, winna była przewidzieć możliwość, że stan zdrowia nie pozwoli jej na podejmowanie czynności procesowych, to nie sposób zarzucić skarżącej, będącej osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, nawet lekkiej niedbałości lub nienależytej niestaranności w tym zakresie. Nie można zaaprobować spostrzeżenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżąca w celu zachowania ustawowego terminu do wniesienia skargi mogła skorzystać z pomocy innych osób w prowadzeniu swoich spraw. Takie rozumowanie prowadzi do błędnego i niedopuszczalnego, w świetle art. 86 P.p.s.a., założenia, że każda osoba chorująca przewlekle, bez względu na rodzaj choroby, inicjując postępowanie sądowoadministracyjne winna w celu należytego realizowania interesów procesowych zabezpieczyć się na wypadek ewentualnego nagłego pogorszenia stanu zdrowia. Można było i należało przyjąć, że zły stan zdrowia skarżącej i jej sytuacja życiowa wymagały konieczności sprawowania nad nią opieki przez córkę w terminie otwartym do wniesienia skargi. Za zasadnością przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi przemawia również fakt, że nie jest ona profesjonalnym podmiotem obrotu prawnego. Należało także uwzględnić, że skarżąca w zakreślonym terminie usunęła braki formalne skargi, do których została wezwana na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II z dnia 6 lutego 2026 r., co świadczy o zachowaniu przez nią staranności w dochowaniu nałożonych przez sąd obowiązków. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że spełnione zostały przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie wpisu od zażalenia postanowił jak w punkcie 2 w oparciu o art. 232 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 1 września 2026
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Po 727/26 · 21 października 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 21 października 2026 r., II SA/Po 727/26 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II SA/Gl 539/26 · 21 października 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 21 października 2026 r., II SA/Gl 539/26 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: VII SA/Wa 2294/26 · 21 października 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 21 października 2026 r., VII SA/Wa 2294/26 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny