II OZ 1025/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 181/17 o przywróceniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przywrócił skarżącemu G. S. termin do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 21 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. wobec nieuiszczenia należnego wpisu od skargi. W dniu 17 marca 2017 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wskazując, że jest osobą samotną, w starszym wieku, cierpi na rzadką chorobę i zażywa bardzo silne leki (dołączył m.in. zaświadczenie lekarskie). Nadto wskazał, że nie ma wiedzy prawniczej i nie zna przepisów prawa. Wyjaśnił, iż w piątym dniu biegu terminu do uiszczenia wpisu zaczął pisać wniosek o przyznanie prawa pomocy, lecz "tak bardzo się nim przejął", że dostał silnych ataków bólu twarzy. Udał się do lekarza, który zastosował natychmiastowe leczenie w postaci zastrzyków. W związku z powyższym miał "potężne" bóle głowy, przez co przez kilka dni nie był w stanie się skupić i napisać cokolwiek. W dniu 17 marca 2017 r. napisał wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem referendarz sądowego z dnia 19 kwietnia 2017 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowiono adwokata. Przywracając termin do uiszczenia wpisu od skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że wniosek spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 87 § 1 – 2 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej: P.p.s.a.), a w uzasadnieniu wniosku skarżący przedstawił okoliczności, które wskazują na prawdopodobieństwo braku winy, co było wystarczające dla uznania, iż zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Mając na uwadze sytuację związaną z chorobą skarżącego, która ma gwałtowny i silny przebieg (wymaga także przyjmowania leków), w sytuacji, gdy nie istniała możliwość wyręczenia skarżącego przez inną osobę, Sąd przyjął, że nie był on w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G. S. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 245 § 2 P.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarżący winien uiścić wpis od skargi, pomimo że został zwolniony od kosztów sądowych. W związku z tym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło na wniosek skarżącego zamieszczony w piśmie z dnia 17 marca 2017 r. Jak przyjął Sąd pierwszej instancji, okoliczności w nim wskazane uprawdopodobniają, że nie uiścił on wpisu od skargi w terminie bez swojej winy. Ponieważ stanowisko to nie było kwestionowane w zażaleniu, jak również z uwagi na wynikający z art. 134 § 2 P.p.s.a. zakaz pogarszania sytuacji strony skarżącej (reformationis in peius), Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie nie mógł uwzględnić jego wniosków o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Jako niezasadny należało natomiast ocenić zarzut naruszenia art. 245 § 2 P.p.s.a., bowiem choć strona skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych, to przyznanie prawa pomocy nie działa wstecz. Wydając zatem postanowienie takie jak skarżone, Sąd pierwszej instancji usunął skutki prawomocnego odrzucenia skargi postanowieniem z dnia 21 marca 2017 r. z uwagi na brak uiszczenia wpisu, przywracając skargę do toku postępowania. Uwzględniając natomiast fakt przyznania skarżącemu prawa pomocy postanowieniem z dnia 19 kwestia 2017 r., stwierdzić trzeba, że skarżący na obecnym etapie postępowania nie ma obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi, do uiszczenia którego zresztą Sąd pierwszej instancji go nie wzywał. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. oddalił rozpoznawane zażalenie.