Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OZ 1022/26

Postanowienie NSA z 8 października 2026 r., II OZ 1022/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
8 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 8 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. W. i C. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 61/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skarg Powiatowego Zarządu Dróg w P., P. B., I. W. i C. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 17 listopada 2025 r., nr OA.7722.16.5.2025 w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym postanowieniem z 29 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 61/26, po rozpoznaniu zawartych w skargach wniosków skarżących – Powiatowego Zarządu Dróg w P., P. B., I. W. i C. W., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej: "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 17 listopada 2025 r., nr OA.7722.16.5.2025 utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z 1 października 2025 r., nr PINB.5144.4.2025 nakładające na Powiatowy Zarząd Dróg w P., P. B. oraz I. W. i C. W. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego ciągu transportowego nr [...], usytuowanego na działkach nr [...], [...], [...], obręb [...] w P., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), w terminie do 31 grudnia 2025 r. W ocenie Sądu strony skarżące w złożonych wnioskach nie wykazały należycie z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w odniesieniu do ich konkretnych sytuacji majątkowych i życiowych. Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez I. W. i C. W. w złożonym przez nich wniosku argumentu o nieprawidłowym włączeniu ich do kręgu osób objętych dyspozycją art. 81c ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, Sąd wskazał, że argument ten pozostaje irrelewantny z punktu widzenia przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Kwestia prawidłowości stanowiska organów, co do kręgu podmiotów, na które może zostać nałożony obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej na podstawie ww. przepisu podlega bowiem ocenie Sądu w toku merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia. Sąd zauważył również, że ocenie w niniejszym postępowaniu wpadkowym z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mogła podlegać też kwestia odpowiedzialności skarżących – I. W. i C. W. za utrzymanie ciągu transportowego nr [...] w odpowiednim stanie technicznym. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wobec nieprzedstawienia przez strony skarżące argumentów wpisujących się w dyspozycję art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz nieprzedstawienia dokumentów ani danych liczbowych obrazujących ich sytuację w kontekście przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, nie miał podstaw do uznania zasadności wniosków skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący – I. W. i C. W., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie i wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący nie wykazali istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w wyniku wykonania zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy skarżący wskazali na konieczność poniesienia znacznych kosztów na sporządzenie ekspertyzy technicznej, zatrudnienia niezależnego specjalisty posiadającego specjalistyczną wiedzę z zakresu budownictwa. W złożonym zażaleniu skarżący ponownie podnieśli, że w przedmiotowej sprawie nie bez znaczenia jest fakt, że nie należą oni do kręgu osób, o których mowa w art. 81c ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, bowiem nie są uczestnikami procesu budowlanego, właścicielami, użytkownikami wieczystymi ani zarządcami obiektu budowlanego. Tak więc nakładanie na nich obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego ciągu transportowego nr [...], usytuowanego na działkach nr [...], [...], [....], obręb [...] w P. oraz angażowanie w przygotowanie tej ekspertyzy może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego, wbrew twierdzeniom skarżących, wynika, że to na wnioskodawcach ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w powyższym przepisie przesłanki. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji/postanowienia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i ogólnikowe powołanie się na szkodę, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Dodatkowo należy wskazać, że celem instytucji wstrzymania wykonania danego aktu jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi, a nie ocena legalności tego aktu. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji/postanowienia abstrahuje bowiem od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. W konsekwencji powyższego, kwestia prawidłowości i zasadności obowiązku nałożonego na skarżących zaskarżonym postanowieniem utrzymującym w mocy postanowienie organu pierwszej instancji nie mogła mieć wpływu na ocenę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Tymczasem zawarty w skardze wniosek ogranicza się do stwierdzenia, że wykonanie postanowienia może doprowadzić do nieodwracalnych skutków oraz skutkować koniecznością poniesienia znacznych kosztów finansowych. Skarżący nie wykazali jednak, aby koszty sporządzenia i dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego ciągu transportowego nr [...], usytuowanego na wskazanych w postanowieniu działkach, powodowały niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zauważyć należy, że każde postanowienie zobowiązujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, niewątpliwie wywołuje pewną dolegliwość finansową dla zobowiązanego, jednak aby udzielić ochrony tymczasowej z uzasadnienia wniosku powinny wynikać konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Tymczasem, jak zauważył Sąd, skarżący nie przedstawili jakichkolwiek dokumentów wskazujących na ilość posiadanych środków finansowych, wysokość obciążeń w zestawieniu z chociażby przybliżonymi kosztami wykonania nakazanej ekspertyzy technicznej. Nie wskazali więc żadnych konkretnych okoliczności związanych ze swoją kondycją finansową. Dlatego też słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili, aby sporządzenie i przedstawienie ekspertyzy technicznej wyrządziło im szkodę i to w znacznych rozmiarach. Samo powołanie się na ogólnikowe konsekwencje finansowe sporządzenia ekspertyzy technicznej, bez przedstawienia rzetelnej informacji tym zakresie, nie może uzasadniać stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wiąże się z trudnymi do odwrócenia skutkami. Również w zażaleniu skarżący powołali się na wyrządzenie im poprzez wykonanie postanowienia znacznej szkody materialnej bez przedstawienia ewentualnych kosztów sporządzenia ekspertyzy technicznej oraz bez przedstawienia jakichkolwiek dokumentów finansowych na poparcie tych twierdzeń. Argumentacja podniesiona w zażaleniu koncentruje się w zasadzie na zarzutach odnoszących się do legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, tymczasem – jak była już o tym mowa powyżej - na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie dokonuje kontroli legalności tego aktu i merytoryczne zarzuty dotyczące zaskarżonego postanowienia nie mogą stanowić przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 sierpnia 2026
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny