II OZ 1012/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1405/24 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej I. M. w sprawie ze skargi I. M. i M. M. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 maja 2024 r. nr WINB-WOA.7722.33.2023.AT w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 31 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1405/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną I. M. (dalej "skarżąca") od wyroku Sądu z dnia 5 lutego 2025 r. w sprawie ze skargi I. M. i M. M. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 maja 2024 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Uczynił to jedynie skarżący, któremu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono w dniu 24 lutego 2025 r. Nadto, Sąd wyjaśnił, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego każdy ze skarżących występował osobiście. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła I. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Strona żaląca zarzuciła naruszenia art. 178 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że skarga kasacyjna I. M. jest niedopuszczalna, co skutkowało jej odrzuceniem podczas gdy małżonkowie reprezentowali siebie wzajemnie na mocy stosownych pełnomocnictw. Oznacza to, że M. M. wnosił o uzasadnienie wyroku również w imieniu swojej żony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Stosownie zaś do art. 173 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona po doręczeniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że skarga kasacyjna nie może zostać skutecznie wniesiona bez uprzedniego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, bowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg od dnia doręczenia stronie, która złożyła taki wniosek, odpisu wyroku z uzasadnieniem. Oznacza to, że strona, która nie wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienie wyroku, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej. Skoro strona wniosła o sporządzenie uzasadnienia, doręczono jej uzasadnienie, przyjmuje się, że strona mogła się zapoznać z pisemnym uzasadnieniem wyroku i może – dostrzegając nieprawidłowości – wnieść środek odwoławczy. Zapoznanie się z pisemnym uzasadnieniem wyroku nie może być natomiast domniemane. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast w myśl art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia (...). Ustawa wskazuje w art. 37, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy. Między małżonkami nie ma dorozumianego pełnomocnictwa. Można ustanowić pełnomocnikiem współmałżonka. Pełnomocnictwo powinno zostać sporządzone na piśmie, zostać przedłożone przy pierwszej czynności i znajdować się w aktach (zob. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2020 r. sygn. akt. II FZ 925/19). Skoro ustawa stanowi, że skargę kasacyjną może wnieść strona po doręczeniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, a w niniejszej sprawie skarżąca o sporządzenie uzasadnienia nie wystąpiła, zatem nie doręczono jej sporządzonego na jej wniosek uzasadnienia – jej skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. W aktach brakuje pełnomocnictwa I. M. udzielonego mężowi do reprezentowania w sprawie. Skarżąca występowała w sprawie samodzielnie, m.in. podpisując złożoną skargę czy zażalenie z dnia 7 października 2024 r., jak również odbierając osobno od męża korespondencję z sądu. W aktach brakuje choćby oświadczenia skarżącej, że jej wolą jest aby mąż reprezentował ją w niniejszej sprawie. W złożonym zażaleniu pełnomocnik skarżących wskazała, że takie pełnomocnictwo znajduje się w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1132/23 czyli sprawie odrębnej od aktualnie rozpoznawanej. Czyni to argument o udzieleniu pełnomocnictwa nieadekwatnym, bowiem strona ma obowiązek złożenia do każdej sprawy sądowej odrębnego pełnomocnictwa. Sąd nie może domniemywać istnienia pełnomocnictwa, ani też poszukiwać go w innych aktach sprawy. Na marginesie należy wskazać, że odrzucenie skargi kasacyjnej jednego z małżonków nie przesądza o utracie możliwości wzruszenia orzeczenia Sądu I instancji, bowiem skarga kasacyjna prawidłowo wniesiona przez drugiego małżonka może być dalej procedowana, a jej rezultat dotyczy wspólnego interesu małżonków. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.