II OZ 101/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 320/16 odrzucające skargę M.C. i J.C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 320/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M.C. i J.C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oraz zwrócił skarżącej kwotę 500 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sytuacji gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia, w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", przy czym konsekwencją nieusunięcia braku formalnego polegającego na niezłożeniu odpisu skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jest odrzucenie skargi przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Termin siedmiu dni na usunięcie braków formalnych pisma jest terminem ustawowym, niepodlegającym przedłużeniu przez sąd. Jak wynika z przedstawionych okoliczności sprawy żadne ze skarżących nie złożyło w ustawowym terminie, który upłynął im w dniu 4 lipca 2016 r., odpisów skargi. Ponowne wezwanie skarżącej przez przewodniczącego do ich złożenia nie mogło wywołać skutków prawnych dla przyjęcia zachowania terminu usunięcia braków formalnych skargi, skoro termin ten – jako ustawowy – nie podlega przedłużeniu. A zatem wniesiona skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. została w stosunku do skarżących odrzucona, gdyż żadne ze skarżących nie uzupełniło braków formalnych skargi w terminie. Dalej Sąd wyjaśnił, że dodatkową podstawę odrzucenia skargi w stosunku do skarżącego stanowi art. 220 § 3 p.p.s.a. W terminie zakreślonym do uiszczenia wpisu skarżący nie uiścił opłaty. Nie złożył także wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaś uiszczenie tej opłaty przez skarżącą w toku postępowania dotyczącego rozpoznania jej wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło być uznane za skuteczne opłacenie skargi w terminie również przez skarżącego. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażalenie na wskazane wyżej postanowienie wniosła skarżąca wyrażając swoje niezadowolenie i domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-4 omawianej regulacji, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z normą art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (zobacz: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13, opubl. ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 39). W tej sytuacji stosownie do normy art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zobowiązany jest wezwać stronę do usunięcia braków skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia (art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Przy czym rację ma Sąd pierwszej instancji, że termin ten jako termin ustawowy nie może być skracany ani przedłużany. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawie nie można uznać by zaszła podstawa do odrzucenia skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zwrócić bowiem należy uwagę, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II skarżący zostali wezwani solidarnie do uzupełnienia braków skargi poprzez złożenie czterech jej odpisów, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia. W wykonaniu wezwania, w wyznaczonym terminie, skarżąca przedłożyła Sądowi 4 egzemplarze, ale odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 7 lipca 2016 r. Przewodniczący Wydziału ponownie wezwał skarżącą do usunięcia braków skargi poprzez złożenie czterech jej odpisów, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia tego pisma. Jednocześnie poinformował, że zamiast odpisów skargi, skarżąca złożyła odpisy odwołania. Z adnotacji na kopercie (k. 39) wynika, że w terminie zakreślonym tym ostatnim zarządzeniem skarżąca wykonała wezwanie Sądu, przedkładając cztery odpisy skargi. Mając zatem na uwadze powyższe działanie Przewodniczącego Wydziału nie można na tym etapie postępowania odrzucić skargi z powodu nieuzpełnienia braków formalnych skargi, skoro zostały one uzupełnienie. W tej sytuacji nie można uznać, że kolejne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału i w efekcie uzupełnienie braków skargi nie miało żadnego znaczenia. Dlatego w tej sprawie uznać należy, że braki formalne skargi zostały uzupełnione. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także stanowiska Sądu pierwszej instancji co do zasadności zastosowania wobec skarżącego normy art. 220 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy skarżący zostali wezwani do uiszczenia opłaty od skargi solidarnie. Oznacza to, że uiszczenie wpisu przez jedną z osób zobowiązanych solidarnie zwalnia drugą z tego obowiązku. I w niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce. W sprawie niesporne jest, że skarżąca uiściła wymagany wpis. Zatem skutki tej czynności rozciągają się również na skarżącego. I nie ma tutaj znaczenia, że omawianej czynności skarżąca dokonała już po upływie terminu do uiszczenia wpisu przez skarżącego, w toku postępowania wywołanego jej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, z czego w rezultacie zrezygnowała. Wpis wpłynął na rachunek Sądu w dniu 26 sierpnia 2016 r., a zarządzenie pozostawiające bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zostało wydane w dniu 30 sierpnia 2016 r. Z powyższych względów, na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.