II OZ 1008/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Z., P. J., T. M. i K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 lipca 2026 r. sygn. akt II SA/Ol 334/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. Z., P. J., T. M. i K. G. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 marca 2026 r. nr P.7722.5.2026 15 KK w przedmiocie wstrzymania budowy strzelnicy otwartej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2026 r. sygn. akt II SA/Ol 334/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia 2 marca 2026 r., w przedmiocie wstrzymania budowy strzelnicy otwartej. Sąd I instancji ocenił, iż skarżący w żaden sposób nie wykazali, iż nakłady finansowe, organizacyjne i techniczne, z którymi wiązałoby się bezzwłoczne wykonanie pełnego ogrodzenia całego terenu, byłyby istotne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli M. Z., P. J., T. M. i K. G. Strona żaląca podniosła zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez: a) jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy wykonanie zaskarżonego aktu wymaga bezzwłocznego wykonania pełnego ogrodzenia z każdej strony obiektu strzelnicy otwartej, uniemożliwiającego wstęp osób trzecich oraz zwierząt na teren działek, co wiąże się z natychmiastową i istotną ingerencją w stan nieruchomości, sposób korzystania z obiektu oraz sytuację majątkową i organizacyjną skarżących; b) nadmiernie formalistyczne przyjęcie, że brak przedstawienia szczegółowego kosztorysu wykonania ogrodzenia wyklucza możliwość udzielenia ochrony tymczasowej, mimo że charakter, zakres i dolegliwość obowiązku wynikają już z samej treści postanowienia organu, a nadto brak precyzyjnych parametrów ogrodzenia, jego przebiegu oraz standardu technicznego jest jednym z zasadniczych elementów sporu i jedną z przyczyn, dla których wykonanie aktu przed sądową kontrolą legalności może wywołać skutki trudne do odwrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wykazali, że w stosunku do nich zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżący jedynie w sposób ogólny podnoszą ziszczenie się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez istotną ingerencję w stan nieruchomości, sposób korzystania z obiektu oraz swoją sytuację majątkową i organizacyjną. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zastosowanie ochrony tymczasowej nie wiąże się z zaistnieniem jakichkolwiek skutków i jakiejkolwiek szkody, ale chodzi o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem danego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt II OSK 2162/22). Gdyby przyjąć argumentację strony skarżącej, należałoby, w przypadku wniesienia skargi do sądu, dokonywać automatycznie wstrzymania każdego postanowienia w przedmiocie robót budowlanych, bowiem każde niesie za sobą skutki o jakich mowa w złożonym zażaleniu. Instytucja ochrony tymczasowej, zawarta w art. 61 § 3 p.p.s.a., nakłada natomiast na sąd obowiązek rozpatrywania indywidualnie poszczególnych wniosków, w oparciu o argumenty w nich przedstawione. Oznacza to, że strona każdorazowo musi wykazać, że w stosunku do niej zaistniało ryzyko szkody przekraczającej następstwa związane z wykonaniem danego aktu, jednak nawet wtedy ostateczne postanowienie o zastosowaniu ochrony tymczasowej należy do sądu. W niniejszej sprawie zasadnie Sąd I instancji przyjął, że strona nie wykazała, aby w sprawie należało zastosować w stosunku do niej ochronę tymczasową. Oczywistym jest, że wykonanie postanowienia będzie rodziło określone koszty związane z dokonaniem nakazanych tam prac, bowiem stanowi to zwykły skutek tego rodzaju aktu. Aby wstrzymać wykonanie postanowienia należy wykazać, że jego wykonanie spowoduje nie tyle uszczerbek w majątku zobowiązanych, ale znacząco wpłynie na ich sytuację majątkową. Tego jednakże strona skarżąca, nawet w sposób orientacyjny, nie uczyniła. Bez porównania tych dwu wartości (sytuacji finansowej strony i kosztów realizacji obowiązku) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżących, że w ich przypadku spełniły się przesłanki warunkujące możliwość wstrzymania wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje również, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia w przedmiocie wstrzymania budowy, Sąd nie ocenia prawidłowości wydania tego postanowienia w aspekcie jego zgodności z prawem. Przedmiot oceny stanowi jedynie to, czy jego wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jego skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony. Nie chodzi tutaj o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Na marginesie należy także zaznaczyć, że w sprawie tej nie można tracić z pola widzenia potencjalnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, o której mowa w objętym skargą postanowieniu. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.