II OZ 1006/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Po 89/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr SKO.GP.4000.515.2025 w przedmiocie zakazu zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z obowiązującym planem miejscowym postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; 2. zwrócić K. M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia.

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 89/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek K. M. (dalej również "skarżący") o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej "SKO") z dnia 28 sierpnia 2025 r., w przedmiocie zakazu zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z obowiązującym planem miejscowym. Sąd wskazał, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie zmierza do uprawdopodobnienia zaistnienia jakiejkolwiek nadzwyczajnej okoliczności, a wszystkie wspomniane skutki wykonania zaskarżonej decyzji należą do naturalnych konsekwencji tego rodzaju aktów. Sąd podkreślił również, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów na potwierdzenie swojego stanowiska. W zażaleniu skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że wykonanie decyzji nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Podstawą oddalenia poprzedniego wniosku strony był brak należytego uprawdopodobnienia okoliczności potwierdzających ryzyko wyrządzenia znacznej szkody stronie skarżącej, w tym brak przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających sytuację strony skarżącej. Nie ma zatem przeszkód, aby ocenić aktualny wniosek biorąc pod uwagę zobrazowanie okoliczności, które wcześniej skarżący pominął. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjmując, że organ w zaskarżonej decyzji zakazał zagospodarowania terenu działek nr ewid. [...] i [...] w rejonie ul. [...] w Poznaniu w sposób sprzeczny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji rodzi konieczność usunięcia składowiska (miejsca magazynowania kruszywa), zestawiając to z przedstawionym przez skarżącego kosztem usunięcia w wysokości co najmniej 420.000 zł oraz przedstawionym rachunkiem finansowym zysków i strat, a także bilansem spółki, należy przyjąć, że strona skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce, której skarżący jest wspólnikiem, znacznej szkody finansowej. Sąd uznał zatem, że strona uprawdopodobniła, że w niniejszej sprawie istnieje ryzyko o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się w tym przypadku z twierdzeniem strony skarżącej, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez usunięcie magazynowanego kruszywa przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja ta była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed jej wykonaniem. Należy wskazać, że wykonanie przedmiotowej decyzji przed rozpoznaniem sprawy niweczy niejako sens dalszego postępowania, gdyż obowiązek, który kwestionuje strona, zostanie spełniony. W ten sposób, w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej strona i tak nie osiągnie korzystnego dla siebie rezultatu. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienia NSA z 23.03.2011 r., II OSK 476/11; z 9.06.2014 r., II OSK 1446/14). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego uiszczonego przez skarżącego od wniesionego zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 listopada 2025 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 i art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2025 r., poz. 1427).