II OZ 1000/17

Dnia 28 września 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1355/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1355/15, oddalił skargę D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wnioskiem z 15 sierpnia 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu, D. W. i M. W. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazali w nim m.in., że nikt nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego oraz że na ich dochód składają się emerytury skarżących (w tym dodatek pielęgnacyjny) w łącznej wysokości [...] zł. Do swoich zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawcy zaliczyli koszty utrzymania mieszkania w kwocie 500 zł, wydatki na leki – około 800 zł oraz koszty postępowań sądowych i administracyjnych – 1.000 zł. Pismem z 19 września 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżących, na podstawie art. 255 p.p.s.a., do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i przedłożenia szeregu wymienionych w wezwaniu dokumentów, które przedstawiłyby sytuację materialną skarżących. D. W. i M. W. nie nadesłali dokumentów wymienionych w wezwaniu. W związku z tym Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem z 5 lipca 2017 r., na podstawie art. 260, art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 255 p.p.s.a., oddalił wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd wskazał, że dane zawarte we wniosku są na tyle ogólnikowe, niepełne i budzą wątpliwości, że wymagane było wezwanie skarżących do dodatkowych wyjaśnień. Skarżący zignorowali jednak to wezwanie i nie przedstawili dokumentów obrazujących sytuację majątkową. To zaś oznacza, że zaniechali rzeczywistego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej. Pozbawili tym samym Sąd możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny, czy należą do grona osób wyjątkowo ubogich, spełniających warunek przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc zaś pod uwagę jedynie informacje zawarte we wniosku, z których wynika, że dysponują miesięcznie kwotą [...] zł, zaś koszty utrzymania wynoszą ok. 1.300 zł (koszty utrzymania mieszkania – 500 zł i koszty leków ok. 800 zł) Sąd uznał, że są w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Przy stale wypłacanych emeryturach nie są bowiem osobami ubogimi, którym należy przyznać prawo pomocy. Skarżący D. W. i M. W. na to postanowienie wnieśli zażalenie. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w zażaleniu na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy nie odnieśli się w żaden sposób do stanowiska Sądu pierwszej instancji. Nie zakwestionowali stwierdzenia tego Sądu, że uchylają się od podania, jaka jest ich rzeczywista sytuacja majątkowa, a tym samym, że nie wykazali, aby nie byli w stanie ponieść kosztów postępowania. To już przemawia za tym, że prawidłowo odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy. W tej sprawie zaznaczyć jednak należy, że fakt nieuzupełnienia wniosku o dokumenty w pełni obrazujące sytuację majątkową skarżących pozostaje bez większego znaczenia, gdyż Sąd pierwszej instancji oparł się o dane zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, prawidłowo uznając, że wskazane przez wnioskodawców miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym na poziomie 1.300 zł, w zestawieniu z wykazywanymi dochodami na poziomie [...] zł oznaczają, że skarżący są w stanie wygospodarować środki finansowe celem realizacji swoich praw procesowych. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), postanowił jak w sentencji.