II OZ 10/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 344/24 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 344/24 w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2023 r. nr 74/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenia D.K. i K.P.

K.P. i D.K. (dalej: "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2023 r. nr 74/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. D.K. złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z 2 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 344/24 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił przyznania D.K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 344/24 utrzymał w mocy przywołane postanowienie referendarza sądowego. W zażaleniu (pismo zostało zatytułowane jako skarga kasacyjna) na powyższe postanowienie skarżące powołały się na swoją trudną sytuację finansową oraz zakwestionowały stanowisko WSA w Warszawie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy D.K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – o Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 P.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 P.p.s.a. Należy także wskazać, że D.K. została pouczona o braku możliwości złożenia zażalenia na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 7 listopada 2024 r., w którym pouczono wnoszącą o przyznanie prawa pomocy, że od ww. postanowienia WSA w Warszawie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Odpis postanowienia wraz z pouczeniem został doręczony 25 listopada 2024 r. (k. 34). W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D.K. należało odrzucić. Także zażalenie wniesione przez K.P. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez K.P. na postanowienie WSA w Warszawie z 7 listopada 2024 r. jest niedopuszczalne, ponieważ K.P. (pomimo tego, że również była skarżącą w sprawie głównej o sygn. akt VII SA/Wa 614/24) nie była adresatką tego postanowienia. Była nią wyłącznie D.K. Z przedstawionych względów orzeczono w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a.