II OZ 1/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 174/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...] w przedmiocie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

W dniu 13 grudnia 2013 r. J. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Mazowieckiego, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, iż stoi ona w sprzeczności z decyzją wydaną w dniu [...] lipca 2012 r. przez Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą uczestnikom postępowania obowiązek likwidacji otworów okiennych przedmiotowej nieruchomości, a ponadto wstrzymanie wykonania decyzji pozwoli uniknąć uczestnikom postępowania poniesienia dodatkowych kosztów polegających na powtórnym remoncie elewacji na wypadek uwzględnienia skargi przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. wskazał, że decyzje ww. wykluczają się i najpierw powinna zostać wykonania ostateczna decyzja istniejąca w obrocie prawnym. Wykonanie remontu spowoduje trudności z likwidacją otworów okiennych, gdyż wymagać będzie poniesienia dodatkowych kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. Skarżący wskazuje, że wstrzymanie wykonania decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania niezbędnego remontu pozwoli uniknąć poniesienia dodatkowych kosztów polegających na ponownym remoncie elewacji na wypadek oddalenia skargi w sprawie związane z likwidacją otworów okiennych. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że wskazywana okoliczność nie stanowi przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – czego nie twierdzi również sam skarżący. Co prawda wprost nie nazywa tych okoliczności również możliwością spowodowania znacznej szkody, ale tylko ta przesłanka ze względu na podnoszone twierdzenia mogłaby być brana pod uwagę. Wskazywane okoliczności nie pozwalają jednak na stwierdzenie, że przesłanka ta w rozpoznawanej sprawie spełniła się. Przede wszystkim nie chodzi tu bowiem o jakakolwiek szkodę, ale o szkodę znacznych rozmiarów – do czego skarżący się nie odniósł. Sąd natomiast nie dysponuje informacjami pozwalającymi na stwierdzenie, czym rozmiar szkody w postaci poniesienia dodatkowych kosztów remontu byłby znaczny. Dodatkowo zauważyć trzeba, że skarżący kwestionuje w istocie samą zasadność decyzji, a jego intencją jest zablokowanie możliwości jej realizacji w ogóle, przynajmniej do czasu wykonania decyzji odnoszącej się do otworów okiennych. Sąd natomiast w tym postępowaniu o charakterze wpadkowym nie może odnosić się do zasadności skargi. Tymczasem skarżący podnosi nie argumenty odnoszące się do przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, lecz kwestionuje prawidłowość wydania decyzji (m.in. wskazując na uniemożliwienie mu realizacji jego zamierzeń budowlanych). To ziszczenie się przynajmniej jednej ze wskazywanych w art. 61 p.p.s.a. sytuacji pozwala sądowi na udzielenie ochrony tymczasowej. Skarżący natomiast nie wykazał, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji mają miejsce. Ponadto, skarżący powołuje się na sytuacje hipotetyczne, nie zaś bezpośrednie relacje wykonania decyzji i powstania wskutek tego znacznej szkody, gdyż konieczność poniesienia kosztów wiąże z możliwym (ale jeszcze nieznanym) wynikiem innego postępowania sądowego – w sprawie likwidacji otworów okiennych. Kolejnym argumentem przemawiającym za odmową udzielenia ochrony tymczasowej jest to, że koszty, o których mówi skarżący, zobowiązany będzie ponieść inwestor będący jego sąsiadem, nie zaś sam skarżący. Co prawda możliwe jest wstrzymanie wykonania decyzji w interesie osób trzecich, ale sytuacje takie należy rozumieć inaczej, niż w rozpoznanej sprawie (chodzi raczej o interes społeczności lokalnej czy społeczeństwa). Skarżący nie wskazał zaś, że szkoda spowodowana wykonaniem decyzji będzie dotyczyć jego samego. Stąd, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest możliwe. Sąd natomiast nie podziela stanowiska sądu pierwszej instancji, który twierdzi, że decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nie nadaje się do wykonania, a zatem nie jest możliwe jej wstrzymanie. Przede wszystkim instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pozwala na udzielenie ochrony tymczasowej właśnie w stosunku do decyzji organu drugiej instancji, także decyzji utrzymujących w mocy decyzje pierwszoinstancyjne (możliwe jest oczywiście także wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji po spełnieniu odpowiednich przesłanek). Sam charakter decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji nie przesądza o odmowie wstrzymania wykonania tej decyzji. Decydujące jest natomiast to, czy spełnione zostaną przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., a także czy decyzja ta nadaje się w ogóle do wykonania. Co prawda decyzja w przedmiocie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości kreuje po stronie podmiotu obowiązek znoszenia tej uciążliwości i możliwa jest do wykonania, także w trybie egzekucji świadczeń niepieniężnych, ale ze względu na to, że skarżący nie wykazał ziszczenia się po jego stronie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania tej decyzji nie jest możliwe. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.