II OW 91/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego z dnia 6 listopada 2025 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego a Starostą Bielskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego (dalej PINB) we wniosku z 6 listopada 2025 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą Bielskim (dalej Starosta) w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku inwestora J. K. o pozwolenie na dokonanie rozbiórki budynku poprzez wskazanie Starosty Bielskiego jako właściwego w sprawie. W uzasadnieniu przywołano przepisy Prawa budowlanego, z których zdaniem PINB wynika, że właściwym w przedmiotowej sprawie jest Starosta. Starosta Bielski w odpowiedzi na wniosek wniósł o wyznaczenie PINB jako organu właściwego w sprawie. Wskazał, że pierwotnie przesłany wniosek inwestora z uwagi na problemy techniczne (doręczenie drogą elektroniczną) nie został przesłany w formie umożliwiającej zapoznanie się z jego treścią. Zanim przesłano do PINB kompletną wersję PINB złożył już wniosek o rozstrzygnięcie sporu do NSA. Starosta poinformował, że PINB jednak podjął stosowne postępowanie i w dniu 4 listopada 2025 r. wydał decyzję o zabezpieczeniu nr NB/280/2025 tym samym uznając się za organ właściwy w sprawie. W piśmie z 23 stycznia 2026 r. PINB, na podstawie art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), cofnął wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wystąpił o zwrot uiszczonego wpisu. Organ wskazał na okoliczność skierowania wniosku o rozstrzygnięcie sporu kiedy nie dysponował on kompletem dokumentów. Po ich otrzymaniu PINB podjął postępowanie z urzędu i wydał decyzję o zabezpieczeniu budynku, którego dotyczył wniosek o rozbiórkę. Inwestor wycofał wniosek o rozbiórkę i sprawa została umorzona. W tej sytuacji uzasadnione jest cofnięcie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Sprawy te inicjowane są stosownym wnioskiem organu skierowanym do NSA, czyli to do wnioskodawcy należy uprawnienie do wszczęcia postępowania jak i jego kontynuowania. Stosownie do art. 15 § 2 P.p.s.a. do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4 stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. NSA postanowieniem w składzie 3 sędziów wydanym na posiedzeniu niejawnym wskazuje organ właściwy. Jak wynika z art. 64 § 3 P.p.s.a. do wniosków odpowiednio stosuje się przepisy o skardze a zatem w razie cofnięcia wniosku należy zastosować przepisy dotyczące cofnięcia skargi. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako "P.p.s.a.") skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania (art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wnioskodawca może rozporządzać swym wnioskiem po jego wniesieniu, ponieważ jego oświadczenie w tej kwestii jest, co do zasady, wiążące dla sądu. Natomiast odpowiednie stosowanie w postępowaniu z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego art. 60 P.p.s.a. oznacza, że należy odmówić uwzględnienia żądania wnioskodawcy w sytuacji, gdy cofnięcie go spowodowałoby uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia, co w przypadku wniosku w ogóle nie ma miejsca. W niniejszej sprawie PINB wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego ale w międzyczasie uznał się za organ wyłącznie właściwy co potwierdził wydaniem decyzji o zabezpieczeniu budynku, którego rozbiórki dotyczył wniosek inwestora będący podłożem późniejszego wniosku PINB o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Skoro organ uznał się za właściwy, to spór jest bezprzedmiotowy i należało sprawę z wniosku umorzyć jak domaga się tego PINB. W ocenie NSA, nie zachodzi jakakolwiek z przesłanek nieważności postępowania wymieniona w art. 183 § 2 P.p.s.a. Ponadto cofnięcie wniosku w niniejszej sprawie nie zmierza do obejścia prawa. W konsekwencji NSA uznał, że cofnięcie to jest dopuszczalne. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 60 P.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. i art. 15 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie wpisu od wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego uiszczonego przez PINB orzeczono w pkt 2 sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.