II OW 87/17

Dnia 26 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Kaliskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Kaliskim a Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego postanawia: wskazać Marszałka Województwa Wielkopolskiego jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy.

Starosta Kaliski wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Kaliskim, a Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego wykonania 8 studni w granicach ujęcia wody Lis w Kaliszu. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że aktualnie ww. ujęcie wody składa się z 42 studni i dlatego nowe studnie należy traktować jako element składowy ujęcia Lis. Co prawda w trakcie postępowania wyjaśniającego wnioskujące o pozwolenie P. Sp. z o.o. w K. wskazywało, że 8 nowych studni ma zastąpić istniejące 8 studni z uwagi na ich zły stan techniczny; jednak nie przedstawiono pozwolenia wodnoprawnego na likwidację tych studni. Oznacza to, że ilość studni wzrośnie z 42 do 50 w ramach tego samego ujęcia wody. Starosta podniósł, że zasoby ujęcia wody wynoszą 1770 m3, a tego rodzaju przedsięwzięcie jako urządzenie, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121) w zw. z art. 3 pkt 42 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) zalicza się do znacząco oddziałujących na środowisko, a w takim przypadku organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest Marszałek Województwa Wielkopolskiego. Ponadto nie należy wydawać odrębnej decyzji dla tego samego ujęcia, gdyż byłoby to sprzeczne z prawem. Nie mogą bowiem funkcjonować dwie odrębne decyzje wodnoprawne na pobór wód podziemnych dla tego samego ujęcia. W odpowiedzi na wniosek Marszałek wskazał, że w jego ocenie przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do znacząco oddziałujących na środowisko. Paragraf 2 ust. 1 pkt 37 ww. rozporządzenia odnosi się do poboru wód podziemnych w ilości nie mniejszej niż 1100 m3/h; natomiast z wyjaśnień P. Sp. z o.o. wynikało, że maksymalny pobór wody z ujęcia Lis wynosi 600-700 m3/h, wykonanie nowych studni zwiększy pobór wody z 600 do 800 m3/h. Marszałek nie zgodził się jakoby w tej sprawie nie można było wydać decyzji, ponieważ wniosek dotyczy wykonania urządzeń wodnych (art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego), a nie podnoszonej kwestii poboru wód w ramach szczególnego korzystania z wód (art. 122 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 pkt 1 Prawa wodnego). W tej zaś sprawie Starosta powołał się na wydajność ujęcia wody wynikającą z decyzji, a nie kwestię ilości poboru wody, co wynika z ww. rozporządzenia. Z aktualnego pozwolenia wodnoprawnego wynika, że z ujęcia może być dokonywany maksymalny pobór 1000 m3/h, gdy rozporządzenie wskazuje na graniczną wielkość 1100 m3/h. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W niniejszej sprawie zaistniał pomiędzy organami samorządu terytorialnego, tj. Starostą Kaliskim a Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego spór negatywny, ponieważ oba organy twierdzą, że nie są właściwe do załatwienia sprawy. Tego rodzaju spór podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Należy wskazać, że to z jaką konkretnie sprawą mamy do czynienia powinno wynikać z ustaleń stanu faktycznego. Ustalenia w tym zakresie determinują rodzaj postępowania, które powinno zostać przeprowadzone, a tym samym i właściwość organów. W tej sprawie istnieje spór co do zastosowania § 2 ust. 1 pkt 37 w związku z § 2 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, które to przepisy mogą determinować właściwość Starosty bądź Marszałka do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Taka bowiem zależność wynika z treści art. 140 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego w zw. z art. 378 ust. 2a Prawo ochrony środowiska. Jest to związane z koniecznością ustalenia jaki aktualnie możliwy jest pobór wód z ujęcia Lis i jaki będzie możliwy w wyniku wykonania nowych 8 studni znajdujących się na terenie tego samego ujęcia, celem ustalenia czy mamy do czynienia z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziałującym na środowisko. Konieczność takiego zsumowania ilości możliwej do poboru wody wynika z treści § 2 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu przedsięwzięć realizowanych lub zrealizowanych wymienionych w § 3 ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż spowoduje osiągnięcie progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone. Studnia do poboru wody to urządzenie o jakim mowa w § 2 ust. 1 pkt 37 ww. rozporządzenia. Studnia bowiem jako urządzenie wodne jest obiektem służącym do ujmowania (poboru) wód podziemnych (art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d Prawa wodnego). Ponieważ wykonanie nowych 8 studni można zaliczyć do rozbudowy bądź przebudowy istotne jest ustalenie czy ich wykonanie spowoduje osiągnięcie progu poboru wód z ujęcia Lis nie mniej niż 1100 m3/h. W tej sprawie Marszałek prawidłowo wskazał, że niezależnie od wskazywanych przez ww. Przedsiębiorstwo ilości faktycznie pobieranej wody z ujęcia, zgodnie z decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...], prawnie określono możliwy maksymalny pobór wód z ujęcia Lis w ilości 1000 m3/h przy zasobach ujęcia wynoszącej 1770 m3/h. Kwestią wtórną jest zaś czy w ramach prawnie określonego limitu poboru wód podmiot dysponujący pozwoleniem wodnoprawnym korzysta w mniejszym stopniu z możliwego poboru wód z ujęcia. To bowiem zależy od subiektywnej strategii/polityki przedsiębiorstwa. W § 2 ust. 1 pkt 37 ww. rozporządzenia pojęcie "zdolności poboru wody" odnosi się do prawnie zakreślonego parametru, a nie od tego jak faktyczne w danym momencie kształtują się ilości pobieranej wody. Takie stanowisko znajduje swoje potwierdzenie także w aktach sprawy, ponieważ w ramach tego samego ujęcia wód zgodnie z decyzją Wojewody Kaliskiego z dnia [...] lutego 1997 r., Nr [...], możliwy pobór wód określono w ilości 1716 m3/h właśnie z 42 studni. Natomiast trafnie Starosta wskazał, że w sprawie nie wykazano, czy rzeczywiście doszło do wskazywanej likwidacji istniejących 8 studni z 42 studni funkcjonujących w ramach tego samego ujęcia. Z wydanej ww. decyzji jasno wynika, że aktualny pobór wód z ujęcia określono na poziomie 1000 m3/h, a z dwóch decyzji środowiskowych (Prezydenta Miasta Kalisza z [...] sierpnia 2016 r., [...]; Wójta Gminy Godziesze Wielkie z [...] października 2016 r., [...]) dla nowych 8 studni wynika, że łączny pobór wód z nowych studni może osiągnąć 400 m3/h, a z decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], wynika, że wydajność eksploatacyjna nowych 8 studni to łącznie 348 m3/h. Aktualnie daje to łącznie możliwość poboru z istniejącego ujęcia wraz z nowymi studniami w ilości powyżej 1100 m3/h. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika aby doszło do likwidacji innych studni w ramach funkcjonującego ujęcia wody Lis i jaki był możliwy pobór wody z "likwidowanych" studni, co uniemożliwia stwierdzenie, że wykonanie 8 nowych studni nie spowoduje osiągnięcia progów, o których stanowi § 2 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. W takich okolicznościach należy uznać, że w tej sprawie stan faktyczny odpowiada treści § 2 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, a tym samym zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego w zw. z art. 378 ust. 2a Prawo ochrony środowiska to Marszałek Województwa Wielkopolskiego jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.