II OW 39/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia del. WSA Piotr Broda, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Toruńskiego z dnia 23 marca 2018 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Toruńskim a Wojewodą Kujawsko-Pomorskim przez wskazanie organu właściwego do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru i kontroli nad spółkami wodnymi postanawia: wskazać Starostę Toruńskiego jako organ właściwy w sprawie.

Wnioskiem z 23 marca 2018 r. Starosta Toruński wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie organu właściwego do prowadzenia postępowania w ramach sprawowanego nadzoru i kontroli nad spółkami wodnymi, w zakresie stwierdzenia nieważności uchwał Gminnej Spółki Wodnej [...]. W uzasadnieniu Starosta Toruński wskazał, że 20 lutego 2018 r. wpłynęły dokumenty z Walnego Zgromadzenia Delegatów Gminnej Spółki Wodnej [...]. Zawiadomieniem z 28 lutego 2018 r. Starosta Toruński przekazał sprawę do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, powołując się na art. 444 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.). Wojewoda Kujawsko-Pomorski zwrócił sprawę Staroście Toruńskiemu nie podzielając jego stanowiska w zakresie zastosowania art. 444 ust. 2 Prawa wodnego. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o wskazanie Starosty Toruńskiego jako organu właściwego w sprawie wskazując, że organ ten dokonał niewłaściwej interpretacji art. 444 ust. 2 Prawa wodnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 441 ust. 1 Prawa wodnego, spółki wodne oraz związki wałowe są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami. Spółki wodne mogą łączyć się w związki spółek wodnych (art. 444 ust. 1 Prawa wodnego). Do związków spółek wodnych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółek wodnych, z tym że prawa i obowiązki przysługujące wobec spółek wodnych staroście w stosunku do związków spółek wodnych wykonuje wojewoda (art. 444 ust. 2 Prawa wodnego). Jednymi z praw i obowiązków przysługujących staroście względem spółek wodnych jest nadzór i kontrola nad działalnością tych spółek (art. 462 ust. 1 Prawa wodnego). Oznacza to, że nadzór i kontrolę nad działalnością spółek wodnych sprawuje starosta, a nadzór i kontrolę nad działalnością związków spółek wodnych sprawuje wojewoda, co jest następstwem większego zasięgu terytorialnego związków spółek wodnych. Wbrew jednak twierdzeniom Starosty Toruńskiego, działalność spółki wodnej zawsze podlega nadzorowi i kontroli starosty, niezależnie od tego, czy spółka ta jest częścią związku spółek wodnych. Połączenie się spółek wodnych w związek spółek wodnych nie pozbawia osobowości prawnej poszczególnych członków związku, a więc poszczególnych spółek wodnych. Zarówno spółka wodna, jak i związek spółek wodnych powoływane są do realizacji odrębnych celów i włączenie spółki wodnej do związku spółek wodnych nie pozbawia spółki samodzielności i możliwości wykonywania zadań przewidzianych do realizacji w statucie spółki. Stąd też prawidłowe jest stanowisko Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, że organem właściwym do nadzoru i kontroli nad działalnością Gminnej Spółki Wodnej [...] jest właściwy miejscowo starosta, a więc w tej sprawie Starosta Toruński. Z tych względów i na podstawie na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.