II OW 30/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza M. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z [...] marca 2018 r. znak [...] pomiędzy Burmistrzem M. a Dyrektorem Zarządu Zlewni w E. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie podjęcia działań w celu odwodnienia gruntów postanawia: wskazać Dyrektora Zarządu Zlewni w E. jako organ właściwy w sprawie.

Burmistrz M. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie Zarząd Zlewni w E., a Burmistrzem E. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku J. K. w sprawie podjęcia stosownych działań w celu odwodnienia gruntów znajdujących się na działkach nr [...] i [...] w gminie M. W ocenie Burmistrza M. dotychczas prowadzone przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie postępowanie wykazało, że do zalewania działek i powstania szkody doszło podczas prowadzonego remontu i rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] poprzez zlikwidowanie starego przepustu pod nowo wybudowaną drogą i posadowienie nowego przepustu na innej rzędnej terenu. W związku z powyższym gdy obowiązek utrzymania w należytym stanie danego urządzenia wodnego nie jest realizowany, to wyłącznie organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, jest właściwy do nałożenia w formie decyzji obowiązków o których stanowi art. 191 Prawa wodnego. Z kolei zgodnie ze stanowiskiem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, która szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, co uzasadnia wydanie decyzji w trybie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne przez Burmistrza M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W niniejszej sprawie pomiędzy Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie, a Burmistrzem M. zaistniał spór negatywny, ponieważ oba organy twierdzą, że nie są właściwe do załatwienia ww. sprawy. Tego rodzaju spór podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a. Rozpoznając ten spór należy wskazać, że w istocie sprawa niniejsza sprowadzała się do zbadania przez organ administracji publicznej, czy w wyniku zasypania przepustu pod drogą i wybudowania nowego przepustu w innym miejscu doszło do wyrządzenia szkody na gruncie należącym do J. K. Z akt niniejszej sprawy wynika, że przeprowadzone prace budowlane ingerowały w urządzenie wodne o jakim mowa w art. 16 pkt 65 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017r. poz. 1566 z późn. zm.) tj. przepust pod drogą, który służył kształtowaniu zasobów wodnych, poprzez zapewnienie przepływu wód powierzchniowych na druga stronę drogi. W wyniku przeprowadzonych prac doszło do zasypania istniejącego przepustu i wybudowaniu nowego w innym miejscu. Przy czym jak wynika z informacji Starostwa O. nowy przepust został wykonany bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Ponieważ w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, która doprowadziła do naruszenia stosunków wodnych na gruncie należy wskazać, że osiągnięcie skutku w postaci usunięcia stanu niezgodnego z prawem może nastąpić przy zastosowaniu regulacji zawartej w art. 234 ust. 3, bądź art. 191 ust. 1 Prawa wodnego pomimo, że hipotezy tych przepisów są różne. Artykuł 234 dotyczy w ogólności zmiany stanu wody na gruncie, zaś art. 191 związany jest z zaistnieniem nienależytego utrzymania urządzenia wodnego. Zgodnie z art. 188 ust. 1 utrzymanie urządzeń wodnych polega m.in. na ich eksploatacji w celu zachowania ich funkcji. W tej zaś sprawie zasypanie przepustu uniemożliwia jego normalne funkcjonowanie, co doprowadziło także do skutków następczych w postaci naruszenia stosunków wodnych na sąsiednich nieruchomościach. Jednak nie zmienia to faktu, że mamy w tej sprawie do czynienia ze stanem, który wynika z nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, poprzez jego zasypanie. Oznacza to, że organem właściwym do załatwienia wniosku jest właściwy organ Wód Polskich, co wprost wynika z treści art. 191 ust. 1 Prawa wodnego. Jednocześnie organ ten może w drodze decyzji, o której mowa w ust. 1, określić warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód (art. 191 ust. 2). Dodatkowo należy wskazać, że art. 191 jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 234 co wynika z tego, że w sytuacji gdy obowiązek utrzymania w należytym stanie danego urządzenia wodnego nie jest realizowany, to wyłącznie organ właściwy do wydania zgód wodnoprawnych, jest właściwy do nałożenia w formie decyzji obowiązków o których stanowi art. 191 Prawa wodnego. Zgodnie z art. 397 ust. 1 organem właściwym w sprawie zgód wodnoprawnych są właściwe organy Wód Polskich. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.