II OW 170/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w N. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia odwołania D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2019 r., nr [...] ustalającej warunki zabudowy postanawia: oddalić wniosek.

Wnioskiem z 23 września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. zwróciło się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia odwołania D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2019 r., nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem dwustanowiskowym oraz budowa drogi dojazdowej na działkach nr [...] i [...], obr. [...] przy ul. T. w K.". W uzasadnieniu wskazano, że 25 listopada 2019 r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydała postanowienie o wyłączeniu wszystkich etatowych członków tego organu wraz z Prezesem od udziału w postępowaniu w tej sprawie, albowiem dotyczyła ona interesu majątkowego Prezes Kolegium oraz jej syna. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 27 § 3 k.p.a. wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. do załatwienia sprawy. Podkreślono, że w sytuacji, gdy sprawa administracyjna dotyczy interesu majątkowego osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie wyższego stopnia nad organem właściwym do załatwienia sprawy, a zatem na przykład prezesa samorządowego kolegium odwoławczego, zachodzi podstawa wyłączenia organu, o której stanowi art. 25 § 1 pkt 2 k.p.a. W przypadku, gdy osobą wymienioną w tym przepisie jest prezes samorządowego kolegium odwoławczego, organ właściwy do załatwienia sprawy wyznacza Prezes Rady Ministrów. Postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie może skutecznie określać organu właściwego w tej sprawie. Właściwość delegacyjna innego samorządowego kolegium odwoławczego powinna bowiem wynikać z postanowienia Prezesa Rady Ministrów. Ponadto organ podniósł, że w dacie złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przyczyna wyłączenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. ustała, bowiem na stanowisko Prezesa tego organu została powołana J. S., a osoba, która sprawowała tę funkcję, K. S., nie jest już członkiem tego organu. Wobec powyższego wniesiono o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jako właściwego w sprawie. W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. jako właściwego w sprawie. Zdaniem organu fakt, że K. S. – strona przedmiotowego postępowania przestała pełnić funkcję Prezesa Kolegium nie spowodował automatycznego wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2019 r. Ponadto podniesiono, że K. S. uczestniczyła w przedmiotowym postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, wobec czego nie można przyjąć, że sprawa dotyczyła jej interesów majątkowych. Podstawę wyłączenia wszystkich członków Kolegium wraz z Prezesem stanowił art. 24 § 1 pkt 1 i pkt 7 k.p.a., zatem organem właściwym do wyznaczenia innego samorządowego kolegium odwoławczego do załatwienia sprawy był Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Podkreślono, że wyznaczony organ pozostaje właściwy tak długo, jak długo w obrocie prawnym pozostaje postanowienie o jego wyznaczeniu. Zaznaczono, że postanowienie to nie jest zaskarżalne. Pismem z 22 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. podtrzymało wniosek i argumentację w nim zawartą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Warunkiem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznego orzeczenia w sprawie dotyczącej wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy z zakresu administracji publicznej jest istnienie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że powstanie sporu kompetencyjnego (o właściwość) może mieć miejsce wyłącznie w przypadku, gdy co najmniej dwa organy uznają się za właściwe (spór pozytywny) bądź za niewłaściwe (spór negatywny) do rozstrzygnięcia sprawy tożsamej ze względu na występujące w niej podmioty (strony), prawa lub obowiązki podlegające konkretyzacji, a także podstawę prawną i podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Zgodzić należy się przy tym z poglądem wyrażonym w doktrynie, zgodnie z którym: "Zasadniczo spór kompetencyjny (o właściwość) jest sporem dotyczącym właściwości organów wynikających z ustawy, przy czym nie chodzi tutaj tylko o samą ustawę, ale także przepisy aktów wykonawczych, ewentualnie aktów prawa miejscowego. Może tu również chodzić o właściwość wyznaczaną przepisami porozumień administracyjnych zawieranych pomiędzy organami, jeżeli zawarcie takiego porozumienia jest przez przepisy aktu ustawowego dopuszczalne (...). Spory kompetencyjne (o właściwość) nie powstają natomiast w sytuacjach, w których właściwość organów ma charakter delegacyjny, a zatem wynika ze wskazania dokonanego przez inny organ administracji publicznej w ramach przysługującej temu organowi kompetencji (np. art. 26 § 2 zd. 2 i 3 oraz § 3, art. 27 § 2 i 3, a także art. 150 § 2 KPA)", zob. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, s. 92. Tożsame stanowisko zostało przyjęte również w orzecznictwie - por. postanowienia NSA z: 26 marca 2014 r. sygn. akt II OW 133/13, 18 listopada 2014 r. sygn. akt II OW 151/14 i 18 października 2005 r. sygn. akt I OW 204/05. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest właściwość organu do załatwienia sprawy z odwołania D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] października 2019 r. ustalającej warunki zabudowy. Z akt sprawy wynika, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. wyznaczył do załatwienia tej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. Zostało ono wydane w związku z uprzednim wyłączeniem wszystkich etatowych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wraz z Prezesem tego Kolegium od udziału w postępowaniu. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 27 § 3 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli samorządowe kolegium odwoławcze wskutek wyłączenia jego członków nie może załatwić sprawy, minister właściwy do spraw administracji publicznej, w drodze postanowienia, wyznacza inne samorządowe kolegium odwoławcze. Wskazać należy, że postanowienie ministra udzielające takiej delegacji wiąże organ wyznaczony, gdyż nie służy na nie zażalenie w administracyjnym toku instancji ani skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tym bardziej formą jego zakwestionowania nie może być wszczęcie sporu o właściwość. Wyznaczony organ nie może skutecznie odmówić podjęcia działań w sprawie, która została mu przekazana. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. wydanym w sprawie w trybie art. 27 § 3 k.p.a. postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyklucza możliwość uznania, że w sprawie zaistniał spór o właściwość podlegający jurysdykcji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.