II OW 119/19

Dnia 13 listopada 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wojewody [...] z dnia 6 sierpnia 2019 r., nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą [...] a Starostą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji postanawia: wskazać Wojewodę [...] jako organ właściwy w sprawie.

Wojewoda [...] wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Starostą [...], w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku [...] Sp. z o.o. w K. o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę farmy wiatrowej [...] etap obejmujący budowę wymienionych w decyzji obiektów budowlanych i instalacji oraz decyzji Starosty [...] z [...] października 2016 r. o zmianie ww. decyzji z [...] stycznia 2016 r. W uzasadnieniu wniosku Wojewoda [...] podkreślił, że ustalając organ właściwy do rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę należy wziąć pod uwagę regulacje zawarte w ustawie z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych dotyczące przepisów przejściowych, w szczególności jej art. 13 ust. 3a, zgodnie z którym postępowania w sprawie zmian pozwoleń na budowę wydanych na podstawie postępowań, o których mowa w ust. 3, a także postępowań w sprawie zmian prawomocnych pozwoleń na budowę wydanych na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Wojewoda uznał, że za logiką takiej interpretacji przepisów intertemporalnych przemawiają regulacje zawarte w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej. Stwierdził, że z treści art. 13 ust. 3a ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych jednoznacznie wynika, że przedłużono obowiązywanie prawa dotychczasowego, tj. sprzed wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w odniesieniu do konkretnego rodzaju spraw, gdzie właściwym pozostaje organ, który pierwotnie wydał decyzję. Zdaniem Wojewody, dyspozycję art. 13 ust. 3a ww. ustawy odnieść należy do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. W odpowiedzi na wniosek Starosta [...] stwierdził, że ustalając organ właściwy do rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę należy wziąć pod uwagę, po pierwsze, art. 16 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, zgodnie z którym sprawy wszczęte i niezakończone dotyczące postępowań w sprawie pozwoleń na budowę elektrowni wiatrowych oraz pozwoleń na użytkowanie elektrowni wiatrowych są prowadzone przez organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, po drugie, art. 9 pkt 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, nowelizujący art. 82 Prawa budowlanego poprzez dodanie art. 82 ust. 3 pkt 5b, w myśl którego to wojewoda jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych takich jak elektrownie wiatrowe. Rozpoznając spór kompetencyjny Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie NSA, w sprawie, w której powstał spór kompetencyjny, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o uchylenie decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę farmy wiatrowej [...] etap obejmujący budowę wymienionych w decyzji obiektów budowlanych i instalacji oraz decyzji Starosty [...] z [...] października 2016 r. o zmianie ww. decyzji z [...] stycznia 2016 r., jest Wojewoda [...]. Tym samym skład orzekający w tej sprawie podzielił pogląd zaprezentowany w postanowieniach NSA z 8 października 2019 r., sygn. akt II OW 112/19 oraz z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II OW 125/19, dotyczących sporów kompetencyjnych o podobnych stanach faktycznych. Z dniem 16 lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 961), która w art. 9 pkt 2 dokonała nowelizacji art. 82 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.). Na mocy tej zmiany, od dnia 16 lipca 2016 r., przepis art. 82 ust. 3 pkt 5b Prawa budowlanego stanowi, że wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych elektrowni wiatrowych, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. poz. 961). Na mocy art. 3 pkt 5b ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1276) w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w art. 13 dodano ust. 3a. Zgodnie z tym przepisem postępowania w sprawie zmian pozwoleń na budowę wydanych na podstawie postępowań, o których mowa w ust. 3, a także postępowań w sprawie zmian prawomocnych pozwoleń na budowę wydanych na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zmiana ta, na co wskazuje uzasadnienie projektu ustawy, wynikała z faktu, iż niemal każdy nowo powstający projekt wymaga na etapie budowy modyfikacji, niemożliwych do przewidzenia przed jej rozpoczęciem, a wymagających zmiany pozwolenia na budowę, a zgodnie z obecnym stanem prawnym, zmiana taka traktowana była dotychczas jako nowe pozwolenie na budowę i wobec tego uniemożliwiała realizację projektu wiatrowego na dotychczasowych zasadach. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które ukształtowało się wprawdzie na gruncie nowej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm.), jednakże ma ono odniesienie także do stanu prawnego występującego w rozpoznawanej sprawie, że pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a właściwość rzeczową powinno określać się według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji (tak postanowienia NSA: z 8 lipca 2015 r., sygn. akt II OW 54/15 i sygn. akt II OW 55/15; z 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OW 14/18; z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OW 63/19). W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy powinien być organ, który jest uprawniony do załatwiania danego rodzaju spraw według obowiązujących aktualnie przepisów o zakresie jego działania (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Przyjęcie koncepcji sukcesji uprawnień z dotychczasowych - aktualnie istniejących organów, lecz już rzeczowo lub miejscowo niewłaściwych - na nowy organ gwarantuje "podążanie" kompetencji w ślad za nową strukturą organów i ich aktualnymi zadaniami. Powyższe oznacza, że na gruncie obowiązujących przepisów, tj. art. 82 ust. 3 pkt 5b Prawa budowlanego, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej, jest wojewoda, w tym przypadku Wojewoda [...]. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), postanowił jak w sentencji.