II OSK 980/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stankowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Muszyński po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. H., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 13 stycznia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 1645/24, w sprawie ze skargi H. H., na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 24 maja 2024 r., nr DL.WIPO.4100.11.2024/MCh, w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, , oddala skargę kasacyjną.,

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 stycznia 2025 r., IV SA/Wa 1645/24 oddalił skargę H.H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) z 24 maja 2024 r., nr DL.WIPO.4100.11.2024/MCh, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 7 grudnia 2023 r., którą wskazany organ, działając na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 165 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 158 ust. 1 pkt 1, art. 169 oraz art. 104 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519), dalej: u.c., odmówił ww. cudzoziemcowi, obywatelowi Tunezji udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775), dalej: k.p.a., polegające na oddaleniu skargi i utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo że zaskarżona decyzja została wydana wskutek błędnych ustaleń stanu faktycznego oraz przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów, a to poprzez uznanie przez organy orzekające w sprawie, że związek małżeński skarżącego z małżonką został zawarty w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu i pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia tego faktu; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 165 ust. 1 w zw. z art. 158 ust. 1 i art. 169 ust. 2 u.c. oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), dalej: EKPC, poprzez oddalenie skargi i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo iż zaskarżona decyzja została wydana wskutek bezzasadnego zastosowania powyższych przepisów w błędnie ustalonym stanie faktycznym sprawy w sytuacji, gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym brak było podstaw do przyjęcia, że związek małżeński zawarty przez skarżącego z małżonką ma charakter pozorny, jedynie w celu obejścia przepisów o pobycie cudzoziemców na terenie Polski, a ponadto poprzez uznanie, że skarżący nie zasługuje na udzielenie mu zgody na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony, podczas gdy przemawia za tym dobro założonej przez niego rodziny i jednocześnie nie zachodzi konieczność ograniczenia ww. prawa z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części. Pismem procesowym z 18 marca 2025 r. skarżący oraz D.G. przedstawili stanowisko w sprawie, wnosząc o uwzględnienie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego na usprawiedliwionych podstawach. Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę na decyzję SUdSC z 24 maja 2024 r. orzekającą o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej motywowanej stwierdzeniem, że pozostaje on z obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej (D.G.) w związku małżeńskim zawartym w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ich pobytu na nim. Taki wynik kontroli zaskarżonego aktu, wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej, nie narusza art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 165 ust. 1 w zw. z art. 158 ust. 1 i art. 169 ust. 2 u.c. oraz art. 8 EKPC, ponieważ okoliczności sprawy wskazują, że w ramach ustaleń, o których mowa w art. 169 ust. 1 w zw. z art. 158 ust. 1 pkt 1 u.c., poczynionych w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z 8 maja 2023 r., stwierdzono, iż związek małżeński zawarty 19 sierpnia 2022 r. w Tunezji stanowił nadużycie niemające związku z wolą sformalizowania istniejącej pomiędzy skarżącym a D.G. więzi w celu założenia wspólnej rodziny i realizacji w jej ramach praw i obowiązków małżonków opisanych w przepisach prawa rodzinnego, w części ich norm składających się na prawo małżeńskie, ale faktycznie służył uzyskaniu przez cudzoziemca tytułu pobytowego w Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze zapatrywanie skarżącego zaakcentowane w skardze kasacyjnej, że działania organów związane z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym stanowią nadmierną ingerencję w życie prywatne jego i jego małżonki, zauważyć wypada, że kwestia istnienia świadomej sprzeczności między rzeczywistymi zamiarami nupturientów a ich oświadczeniami złożonymi na potrzeby zawarcia małżeństwa nie stanowi zagadnienia pozbawionego znaczenia prawnego na gruncie przepisów, które tak jak zastosowane w kontrolowanej sprawie przepisy u.c., stan ten czynią relewantnym. Z art. 18 Konstytucji RP wynika, że państwo otacza szczególną opieką małżeństwo. Jest ono związkiem podlegającym szerokiej regulacji normatywnej, która ma na celu uporządkowanie relacji międzyludzkich, a przy tym zagwarantowanie realizacji przez państwo funkcji jego ochrony i opieki. Jeżeli ustawodawca przyznaje małżonkom określone przywileje, to zakłada, że ich beneficjentami są osoby pozostające w związku faktycznie realizującym funkcje instytucji małżeństwa. Na gruncie prawa publicznego, w obszarze regulacji prawa migracyjnego kreującego konkretne uprawnienia w postaci uproszczonej procedury legalizacji pobytu dla cudzoziemców pozostających w związku małżeńskim, ustawodawca ze względu na ich doniosłość, jak i potrzebę szczelności ustanowionego systemu, uprawniony jest do wprowadzenia mechanizmu weryfikacyjnego zorientowanego na sankcjonowanie małżeństw, których zawarcie stanowi nadużycie prawa. W kontekście podniesionego przez skarżącego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 8 EKPC należy wyjaśnić, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej: ETPC) małżeństwo zawarte dla pozoru w celu obejścia przepisów migracyjnych nie skutkuje powstaniem "życia rodzinnego". W konsekwencji działania organów państwowych mające na celu odmowę legalizacji pobytu na podstawie tak skonstruowanego związku nie stanowią naruszenia prawa do poszanowania życia rodzinnego określonego w art. 8 EKPC (por. decyzja ETPC z 19 września 2017 r., S. przeciwko Malcie, nr skargi 66297/13, pkt 53). Nie ulega wątpliwości w orzecznictwie ETPC, że Państwa-Strony Konwencji są uprawnione do poddania małżeństwa z udziałem cudzoziemców kontroli w celu ustalenia, czy jest ono małżeństwem dla pozoru, która może być realizowana poprzez żądanie od cudzoziemców przedstawienia informacji istotnych dla ich statusu migracyjnego i autentyczności małżeństwa. W razie gdyby organy krajowe uznały, że oceniane małżeństwo jest małżeństwem dla pozoru, mogą zapobiec jego zawarciu, co nie narusza art. 12 EKPC, w przypadku natomiast małżeństw dla pozoru zawartych za granicą organy krajowe mogą odmówić uznania ich skutków (por. wyrok ETPC z 14 grudnia 2010 r., O. i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, nr skargi 34848/07, pkt 87; wyrok ETPC z 5 stycznia 2010 r., F. przeciwko Polsce, nr skargi 22933/02, § 89). Sąd I instancji przyjął, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 165 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 158 ust. 1 pkt 1 u.c., a przeprowadzone postępowanie nie cechowało się błędami mogącymi ważyć na wyniku sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak sformułowane stanowisko pozostaje w pełni poprawne, albowiem wbrew odmiennej ocenie wyrażonej w złożonej skardze kasacyjnej, nie uchybia ono powołanym w niej przepisom nakierowanym na zwalczenie podstawy faktycznej podjętego rozstrzygnięcia odmownego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.). Zebrany materiał dowodowy został w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia pobytowego poddany przez organy rozważeniu w zakresie, w jakim przepisy u.c. nakazują zawarty przez cudzoziemca związek małżeński z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej objąć analizą celem zweryfikowania, czy okoliczności wskazane w art. 169 ust. 2 pkt 1-7 u.c., w razie ich wystąpienia, nie każą przypisać temu związkowi charakteru związku zawartego w celu obejścia prawa. Wielokrotnie podkreślany w treści skargi kasacyjnej zarzut skupienia się przez orzekające organy na tych elementach stanu faktycznego, które mogłyby świadczyć o pozorności zawartego związku, czemu miało towarzyszyć pominięcie całego szeregu okoliczności "korzystnych dla skarżącego", nie stanowi opisu błędu, jaki popełnił w kontrolowanej sprawie SUdSC, który miałby zignorować Sąd I instancji w toku kontroli decyzji tego organu. Przeczy temu przebieg czynności wyjaśniających nakierowanych, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na ustalenie zobiektywizowanego obrazu motywacji przypisywanej skarżącemu oraz D.G. i ich zachowań poprzedzających zawarcie przez nich związku małżeńskiego, a także następczych względem tego zdarzenia ich działań i postaw. W stosunku do skarżącego nie zostały podjęte nieuzasadnione i nieproporcjonalne działania oparte na posłużeniu się przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego ogólnym domniemaniem zaistnienia w sprawie nadużycia. Akta sprawy poddane ocenie Sądu dowodzą, że pracownicy organu w toku dokonywania poszczególnych czynności procesowych w ramach postępowania dowodowego zachowywali się w sposób neutralny i bezstronny, pomimo że konfrontacyjne nastawienie małżonki skarżącego do udziału w czynnościach służących uzyskaniu wiedzy o związku tworzonym ze skarżącym w celu rozwiania wątpliwości co do jego faktycznego charakteru nie ułatwiało zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego dokonać w tym zakresie właściwych ustaleń. Uwaga, że w sprawie miało miejsce "poniżające i uwłaczające godności osobistej przesłuchanie", a urzędnicy, z którymi zetknęli się przesłuchiwani są "fałszywi, perfidni, podli", a przy tym celowo mieli działać na niekorzyść skarżącego, dopuszczając się szeregu fałszerstw i manipulacji (pismo procesowe z 18 marca 2025 r., s. 1-3), stanowi odzwierciedlenie wskazanej powyżej postawy i nie odpowiada w żaden sposób faktycznemu przebiegowi czynności dowodowych, których wynik małżonka skarżącego oceniła negatywnie, nie dostrzegając jednakże, że w ich toku odmówiła podczas składania zeznań odpowiedzi na szereg pytań pozwalających ocenić zgodność małżonków co do istotnych okoliczności ich dotyczących, a ponadto miała trudności w przedstawieniu ustrukturyzowanych informacji o historii początków nawiązanej z cudzoziemcem relacji i faktach, które traktować należy jako torujące drogę do powstania autentycznego życia małżeńskiego. Treść zaskarżonej decyzji nie wskazuje na jednostronność czynionych przez organ rozważań, albowiem zauważalne jest ich zniuansowanie wynikające z uwzględnienia w ramach ustalania okoliczności sprawy również tych okoliczności, które przemawiać mogą za istnieniem pomiędzy skarżącym a D.G. relacji małżeńskiej (s. 4 uzasadnienia decyzji). Skoncentrowanie się przez SUdSC w wydanej decyzji na czynnikach nakazujących traktować zawarte przez skarżącego małżeństwo jako zawarte w celu obejścia przepisów nie narusza art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ było ono zdeterminowane przyjętą przez organ odwoławczy oceną zgromadzonego materiału dowodowego i w sytuacji sporności wyprowadzonych z materiału dowodowego wniosków, będącej następstwem ich zwalczania przez skarżącego w odwołaniu od decyzji z 7 grudnia 2023 r., wymuszało to na SUdSC, zgodnie z kodeksowymi zasadami informowania oraz przekonywania (art. 9 i art. 11 k.p.a.), skoncentrowanie zasadniczej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji na wyjaśnieniu w sposób wyczerpujący powodów przemawiających za negatywnym rozstrzygnięciem o żądaniu strony. Wskazanie w treści skargi kasacyjnej, że orzekające organy nie respektowały standardu prowadzenia czynności wyjaśniających określonego w Komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady (Wspieranie organów krajowych w zwalczaniu nadużyć związanych z prawem do swobodnego przemieszczania się, COM (2014) 604 final, wrzesień 2014 r.) pomija, że wytyczne dla państw członkowskich dotyczące sposobu zwalczania nadużyć w postaci małżeństw dla pozoru zawarte w ww. Komunikacie, podobnie jak objaśniający ich ramy prawne Podręcznik ("Handbook on addressing the issue of alleged marriages of convenience between EU citizens and non-EU nationals in the context of EU law on free movement of EU citizens"), dotyczą w bezpośredni sposób wyłącznie stosowania dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich (Dz.U.UE.L.2004.158.77). Małżeństwo skarżącego kasacyjnie, jako zawarte pomiędzy obywatelem państwa trzeciego a obywatelem UE, który zamieszkuje w państwie członkowskim swojego pochodzenia i który nie skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się, pozostaje poza zakresem przedmiotowym ww. unijnego aktu prawnego, a w konsekwencji i przywołanych dokumentów. Jedynie na marginesie tej uwagi zauważyć trzeba, że wskazywane w skardze kasacyjnej elementy nawiązanej przez małżonków relacji małżeńskiej, które - jako przedmiot badania uprawnionych organów - powinny w świetle przytoczonego przez skarżącego kasacyjnie dokumentu potwierdzać brak nadużycia, w niniejszej sprawie nie mogły być traktowane jako stwierdzone (potwierdzone) - skarżący z D.G. nie pozostawali bowiem przed zawarciem związku małżeńskiego w długotrwałym związku, ich relacja nie opiera się na istnieniu poważnych długoterminowych zobowiązań prawnych lub finansowych, wreszcie nie łączy ich, co niesporne, wspólna władza rodzicielska. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle powiązany z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Rozstrzygnięcie sporu, czy wnioski wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego znajdują w nim swoją podstawę, powinno mieć na uwadze ocenę, czy przyjęte przez organ ustalenia opierają się na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, czy zostały one skonfrontowane ze sobą, czy organ dokonał oceny ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wyprowadzając z nich wnioski, którym nie można zarzucić sprzeczności z zasadami wiedzy, regułami logiki dotyczącymi wnioskowania, a także zasadami doświadczenia życiowego. W skardze kasacyjnej nie została skutecznie podważona ocena Sądu I instancji, że SUdSC wskazanym wymaganiom wyprowadzanym z art. 80 k.p.a. sprostał w toku rozpatrzenia kontrolowanej sprawy. Nie mogą ważyć na jej wyniku zarzuty, że organy nie zdołały wykazać, aby małżonka skarżącego przyjęła określoną korzyść finansową za zawarcie związku małżeńskiego, czy też nie zostało podważone, że małżonkowie wspólnie zamieszkują po wjeździe skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli z oświadczenia małżonki skarżącego złożonego w toku postępowania jednoznacznie wynika, iż wobec charakteru relacji łączącej ją ze skarżącym nie chciała zawierać związku małżeńskiego ze względu na jego "zbyteczność", a podjęta w tym zakresie odmienna decyzja była spowodowana wyłącznie względami kulturowymi, a przede wszystkim brakiem innego sposobu umożliwiającego legalizację pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu podjęcia przez niego pracy wobec odpadnięcia innych opcji, które miały wchodzić w grę przed zawarciem związku małżeńskiego. Interpretacja wypowiedzi małżonki skarżącego odnoszącej się do tejże kwestii, wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, nie została wypaczona, albowiem wpisuje się w kontekst jej zeznań (wyjaśnień) pozwalających uznać, że gdyby cudzoziemiec uzyskał wizę i na jej podstawie mógł wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie zostałby zawarty związek małżeński. Do tej motywacji, która została ujawniona przez małżonkę skarżącego, nawiązuje treść odwołania od decyzji organu I instancji wskazująca na preferowanie przez nią "wolnych i nieformalnych związków", których nie uwzględniają przepisy o pobycie cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (s. 2 odwołania), a także treść skargi, w której strona wskazała, że małżonka skarżącego nie jest "zwolennikiem małżeństwa", niemniej "w Tunezji nie ma innej opcji" (s. 4 skargi). Organy tejże okoliczności, jak trafnie uznał Sąd I instancji, były zobowiązane nadać w sprawie znaczenie, albowiem zeznania (wyjaśnienia) tej treści nie mogły być rozumiane inaczej niż jako przyznanie przez jednego z małżonków faktu, iż zawarcie przez niego związku małżeńskiego miało charakter fasadowy (instrumentalny), ponieważ jego motywem było pozyskanie dla drugiego małżonka (cudzoziemca) tytułu pobytowego. Związkiem małżeńskim zawartym w celu obejścia prawa w rozumieniu art. 169 ust. 1 u.c. jest związek, w którym co najmniej jednemu z małżonków można przypisać zamiar zawarcia go po to, aby małżonek będący obywatelem państwa trzeciego mógł uzyskać w sposób niewłaściwy prawo do wjazdu i pobytu, a nie w celu stworzenia jako małżeństwo rodziny i prowadzenia prawdziwego życia małżeńskiego. Jeżeli zasadniczym celem podjęcia tego działania było uzyskanie ww. prawa, zawarte w takich okolicznościach małżeństwo, chociaż pozostaje w formalnej zgodności z obowiązującymi przepisami określającymi przesłanki warunkujące zawarcie ważnego małżeństwa, nie uzasadnia przyznania cudzoziemcowi – "członkowi rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej" uprawnienia, o którym mowa w art. 158 ust. 1 pkt 1 u.c. Dla Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że zawarcie związku małżeńskiego jest aktem kreującym stosunek prawny małżeństwa, a pojęcie to w świetle przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809), dalej: k.r.i.o., odnosić trzeba do trwałego związku dwojga ludzi, powstałego z ich woli, którego istotą jest pełne osobowe zespolenie w istotnych wymiarach życia prywatnego i intymnego (por. K. Pietrzykowski [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2025, s. 103-103; J. Gajda [w:] System Prawa Prywatnego. Prawo rodzinne i opiekuńcze. Tom 11, red. T. Smyczyński, Warszawa 2014, s. 70-71). Trafnie podkreśla się w piśmiennictwie, że małżonkowie, mogąc swoją wolą wpływać na ustrój majątkowy w ramach małżeństwa, nie mają żadnej możliwości kształtowania treści stosunku małżeństwa swoim oświadczeniem, które jest konieczne do jego zawarcia (por. M. Domański [w:] Komentarz Prawa Prywatnego. Tom V. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Przepisy wprowadzające KRO, red. K. Osajda, Warszawa 2017, s. 15). W odróżnieniu od modelu stosunków zobowiązaniowych podstawowym celem skonstruowania stosunku prawnego małżeństwa jest założenie rodziny, co bezpośrednio wynika z treści art. 23 k.r.i.o. Prawa i obowiązki zdeterminowane rodzinnoprawną więzią łączącą małżonków nie mogą być tym samym utożsamiane z relacjami faktycznymi o charakterze praktyczno-osobistym. Należy w tym miejscu zauważyć, że motywacja małżonków odnosząca się do powodów zawarcia małżeństwa powinna podlegać badaniu na płaszczyźnie czasu, który wyznacza okres przed wejściem przez nich w związek małżeński, jak też sam moment jego zawierania. To, jaką treść następczo przybrała łącząca małżonków relacja w okresie późniejszym z punktu widzenia dyspozycji art. 165 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 158 ust. 1 pkt 1 u.c. nie ma istotnego znaczenia, biorąc pod uwagę, że z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyprowadzić należy wniosek, iż to na moment zawarcia małżeństwa należy badać zamiar małżonków, tj. czy zawierając związek małżeński, mieli oni na celu obejście przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ich pobytu na nim. Po skutecznym pod względem prawnym zawarciu tego związku cele i zamiary małżonków mogą już tylko dotyczyć czynności związanych z prawną i faktyczną kontynuacją związku (por. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., II OSK 405/17; wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., II OSK 351/15; wyrok NSA z 22 stycznia 2015 r., II OSK 1525/13; wyrok NSA z 30 października 2012 r., II OSK 2038/11). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu skarżącego kasacyjnie, że fakt "pomocy" D.G. w zalegalizowaniu jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pozostaje "jedynie możliwym skutkiem zawarcia związku małżeńskiego, a nie jego przyczyną" (s. 11 skargi kasacyjnej). Pogląd ten nie odpowiada treści oświadczenia małżonki skarżącego ujawniającego jej osobistą motywację stojącą za zawarciem związku małżeńskiego, oświadczeniu jej syna (A.G.) złożonemu podczas przeprowadzonego przesłuchania, który zamieszkując wspólnie z cudzoziemcem, nie umiał określić relacji pomiędzy nim a matką, wskazując równocześnie, iż celem przyjazdu skarżącego do Polski było to, że chciał on "pracować i pomóc rodzinie w Tunezji" (protokół przesłuchania z 19 września 2023 r.), a ponadto nie znajduje potwierdzenia w innych zgromadzonych w sprawie dowodach, wskazane zeznania (wyjaśnienia) pozostają bowiem spójne z okolicznościami, które można uznać za miarodajne dla ustalenia charakteru relacji łączącej skarżącego i D.G. przed zawarciem przez nich związku małżeńskiego. W kontekście przesłanek przewidzianych w art. 169 ust. 2 u.c. organ uwzględnił, że małżonkowie poznali się "przez Internet". Sam fakt poznania się na portalu społecznościowym nie przesądza o pozorności małżeństwa, niemniej relacje nawiązywane w sieci mogą być uznane za typowy scenariusz zaistniałego nadużycia. Dzieje się tak w szczególności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wtedy, gdy relacja internetowa nie miała szans przenieść się do świata rzeczywistego i jak w przypadku rozważanym w niniejszej sprawie udzielane odnośnie do niej wyjaśnienia mają charakter ogólnikowy, nie pozwalając odtworzyć przedmiotu komunikacji osób zaangażowanych w związek i dokładnej chronologii utrzymywanego kontaktu. Potrzeba dokładnej weryfikacji tychże okoliczności miała związek ze stwierdzeniem, że przed zawarciem związku małżeńskiego, które miało miejsce w sierpniu 2022 r., skarżący jedynie jednokrotnie spotkał się wcześniej osobiście z D.G. (w maju 2022 r.) podczas krótkiego jej pobytu w trakcie wakacji w Tunezji. Temat oświadczeń poprzedzających zawarcie małżeństwa został sprowadzony w złożonych zeznaniach przez małżonkę skarżącego do powierzchownego stwierdzenia, że cudzoziemiec "oświadczał się milion razy, co chwila", czemu towarzyszyła nieumiejętność wskazania, kiedy skarżący z D.G. zostali "parą" z uwagi na deklarowaną niewiedzę, co ma oznaczać to pojęcie. Organ zobowiązany był równocześnie wziąć pod uwagę, że przed zawarciem związku małżeńskiego małżonkowie nie porozumiewali się w jednym wspólnym języku, co wymagało posługiwania się translatorem nawet do przekazywania prostych informacji przez skarżącego, znającego jedynie język arabski, oraz D.G., mówiącą wyłącznie w języku polskim, i sytuacja ta nie uległa również zasadniczej zmianie w trakcie czynności wyjaśniających podejmowanych z udziałem małżonków w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Oznacza to, że komunikacja między małżonkami pozostawała znacznie ograniczona, wpływając na wzajemną wiedzę o sobie. Potwierdza tenże wniosek stwierdzenie przez małżonkę skarżącego podczas przesłuchania na pytanie o to, czy skarżący ma dzieci z poprzednich związków – "nie ma z mojej wiedzy, a może ma, nie wiem" (protokół przesłuchania z 28 sierpnia 2023 r.). Zaznaczonej kwestii z pewnością nie wyjaśnia w przekonujący sposób wskazanie w piśmie procesowym z 18 marca 2025 r. na model posługiwania się przez małżonków "mową niewerbalną", która ma mieć, według nich, charakter "uniwersalny". Z powyższego Sąd I instancji wyprowadził wniosek, że przed zawarciem małżeństwa deklarowana relacja mająca łączyć skarżącego i D.G. nie była oparta na realnym poznaniu się, prowadzącym do nawiązania szczególnej więzi, która mogła być w sposób uprawniony traktowana przez orzekające organy jako podstawa zamiaru prowadzenia autentycznego życia małżeńskiego. Nawet jeżeli się uzna, że wybór partnera oraz decyzja o małżeństwie są ściśle prywatną i osobistą sprawą, której podjęcie nie jest kształtowane w oparciu o jeden powszechnie akceptowany wzorzec, tę ocenę Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za trafną. Przy jej sformułowaniu nie mogło zostać pominięte to, że treść składanych przez małżonkę skarżącego zeznań odnoszących się do relacji nawiązanej ze skarżącym oraz zawartego następnie związku małżeńskiego, ze względu na swoją ogólną wymowę, musi być postrzegana jako ujawniająca brak zainteresowania małżonki skarżącego, by powstałe w sprawie istotne wątpliwości rozwiać. Sąd I instancji trafnie zwrócił tymczasem uwagę na to, że to w interesie skarżącego i jego małżonki było przedstawienie pełnych i wyczerpujących informacji. Jedynie tytułem przykładu, mogącego wskazywać na brak zaangażowania w doniosłość aktu zawarcia małżeństwa i marginalizowanie jego znaczenia, przytoczyć można odpowiedź małżonki skarżącego na pytanie dotyczące daty zawarcia związku małżeńskiego, która została oparta na podaniu przez nią na zasadzie alternatywy dwóch różnych miesięcy kalendarzowych (czerwiec/sierpień), uzupełnioną o wskazanie, że zeznająca nie pamięta dokładnie, kiedy to zdarzenie miało miejsce, ponieważ ma "dużo spraw na głowie", a ze ślubu pamięta, że "było ciepło" (protokół przesłuchania z 28 sierpnia 2023 r., pyt. 27). Ogólna niechęć małżonki skarżącego do odpowiedzi na część innych pytań z powołaniem się na naruszenie "dóbr osobistych" w sytuacji, gdy miały one na celu ocenę zgodności małżonków co do istotnych okoliczności ich dotyczących, nie stanowi wypełnienia ciążącego na małżonkach obowiązku współdziałania z organem w celu rozwiania podejrzeń odnośnie do charakteru zawartego małżeństwa, które miałoby być podstawą udzielenia małżonkowi obywatela Rzeczypospolitej Polskiej wnioskowanego uprawnienia pobytowego. Akta sprawy wskazują, że z brakiem woli wyjaśnienia przez małżonkę skarżącego wszystkich okoliczności dotyczących łączących ją z cudzoziemcem relacji i zawartego z nim małżeństwa powiązane było pozbawienie tego związku jakiegokolwiek wymiaru rodzinnego wynikające z nieposiadania przez członków rodziny, którzy nie uczestniczyli w uroczystości mającej miejsce w Tunezji, szerszej wiedzy o nim, co Sąd I instancji również trafnie poddał swojej ocenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola legalności zaskarżonej decyzji, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, pozwalała w tych warunkach na stwierdzenie, że odmowne rozpatrzenie wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej odpowiada prawu. Kierując się powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.