II OSK 859/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant asystent sędziego Michał Zdziera po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 514/23 w sprawie ze skargi M. R. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 31 marca 2023 r. nr WOP.7722.238.2021.MJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącej M. R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z 13 grudnia 2023 r., II SA/Gd 514/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Gdańsku w sprawie ze skargi M. R. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (PWINB) z 31 marca 2023 r. nr WOP.7722.238.2021.MJ, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych – uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pucku (PINB lub organ I instancji, organ powiatowy) z 3 grudnia 2021 r. nr PINB-7141/95a/2021/AC, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, PINB przeprowadził oględziny działki nr (...) w miejscowości O. stwierdzając, że M. R. (poprzednie nazwisko: Ż.) (strona, inwestor) pobudowała na niej w 2021 r. bez wymaganego zgłoszenia m. in. budynek parterowy o konstrukcji drewnianej trwale związany z gruntem (posadowiony na bloczkach betonowych), niepowiązany z budynkiem sąsiednim, pełniący funkcję gospodarczą o wymiarach 1,20 m x 1,65 m. 2.2. Wyrokując w sprawie kolejno wskazano, że PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy w/w działki, a następnie postanowieniem z 3 grudnia 2021 r. na podstawie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020, poz. 1333 ze zm., uPb) wstrzymał M. Ż. roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku i poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację. W wyroku przywołano następnie, że w uzasadnieniu w/w postanowienia PINB wskazał, iż będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany (skład na narzędzia) jest trwale związanym z gruntem budynkiem i nie może być uznany za obiekt małej architektury. Budynek ten jest wykorzystywany do "zebrania w jednym miejscu wszystkich narzędzi ogrodowych", a zatem pełni funkcję gospodarczą, co oznacza, że jest to budynek gospodarczy. Wykonanie przedmiotowego obiektu wymagało – w ocenie organu powiatowego – dokonania zgłoszenia, bowiem jego powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m². Brak takiego zgłoszenia spowodował, że za zasadne uznano wszczęcie trybu legalizacji z art. 48 uPb. 2.3. Sąd pierwszej instancji ustalił dalej, że inwestor wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wywodząc, że przedmiot postępowania jest obiektem małej architektury, a nie budynkiem. Nie posiada fundamentów, jest możliwy do przesunięcia, pełni funkcję porządkową, a tym samym nie wymaga zgłoszenia. 2.4. Następnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że w toku postępowania zażaleniowego PWINB zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowych oględzin. Oględziny takie przeprowadzone zostały 21 listopada 2022 r. W ich wyniku ustalono, że przedmiotowy obiekt budowlany pełniący funkcję gospodarczą nie posiada żadnej instalacji energetycznej i wodnokanalizacyjnej. Obiekt posadowiony jest na płytach chodnikowych luźno położonych na gruncie rodzimym. Obiekt posiada własną drewnianą podłogę, która nie jest zakotwiczona do płyt chodnikowych. 2.5. Dalej w wyroku II SA/Gd 514/23 przywołano, że PWINB opisanym na wstępie postanowieniem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022, poz. 2000 ze zm.) oraz art. 48, 80 ust. 2 pkt 2, 83 ust. 2 uPb, uchylił postanowienie I instancji w części dotyczącej terminu odnośnie wniosku o legalizację, w pozostałym zaś zakresie utrzymał je w mocy. W wyroku przywołano motywy postanowienia organu II instancji. W pierwszej kolejności PWINB wskazał, że ponieważ postępowanie zostało wszczęte 17 listopada 2021 r., zgodnie z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 471), zastosowanie mają przepisy uPb obowiązujące po dniu 19 września 2020 r. Dalej wskazał organ zażaleniowy, że jak wynika z akt sprawy przedmiotowy obiekt o powierzchni 1,98 m² jest wolnostojący, parterowy, pełniący funkcję gospodarczą o konstrukcji drewnianej. Posiada drewnianą podłogę, ściany oraz dach, które wydzielają go z przestrzeni, jednak nie jest zakotwiczony do płyt chodnikowych (na których jest posadowiony). Obiekt nie posiada fundamentów, dodatkowo obiekt nie posiada instalacji energetycznej i wodnokanalizacyjnej. Zdaniem PWINB przedmiotowy obiekt budowlany jest budynkiem, jest bowiem trwale związany z gruntem, tzn. jest posadowiony na płytach chodnikowych luźno położonych na gruncie rodzimym, przy czym posiada własną drewnianą podłogę, która nie jest zakotwiczona do płyt chodnikowych. Niemniej podłoga ta łącznie z płytami chodnikowymi stanowią czynnik stabilizujący całą konstrukcję, która ulega przesunięciu dopiero w przypadku dodatkowego odziaływania na obiekt. Trwałe związanie z gruntem to po prostu posadowienie obiektu stabilnie, tak, że opiera się on czynnikom zewnętrznym np. atmosferycznym. Fundament ma zapewnić trwałość konstrukcji i uniemożliwić jej przesunięcie. Tym samym przedmiotowy obiekt budowlany posiada cechy budynku według art. 3 pkt 2 uPb, tzn. jest trwale związany z gruntem, przy czym rolę fundamentu pełnią płyty chodnikowe, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiada dach (konstrukcja obiektu drewniana). Dalej PWINB zwrócił uwagę, że z uwagi na fakt, że przepisy uPb nie zawierają definicji pojęcia "budynek gospodarczy", pomocniczo można przywołać definicję według rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 poz. 1225, rozp. MI 2002). Według tej definicji (§ 3 pkt 8) "budynek gospodarczy" to m. in. budynek przeznaczony do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu. W piśmie z 24 listopada 2021 r. strona stwierdziła, że przedmiotowy obiekt służy: "utrzymaniu porządku na działce czyli zebraniu w jednym miejscu narzędzi ogrodniczych (...)". Tym samym, w ocenie organu II instancji, przedmiotowy obiekt budowlany jest budynkiem o funkcji gospodarczej. W oparciu o przepisy art. 28 oraz art. 29-31 uPb (w tym art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy) zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni do 35 m². Takie zgłoszenie nie zostało dokonane przez inwestora. PWINB wskazał, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest zlokalizowany na terenie objętym dodatkowymi, szczególnymi regulacjami, zgodnie z którymi obowiązuje generalny wymóg uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, co potwierdzać ma decyzja Wojewody Pomorskiego nr WI-I.7843.3.163.2021.KW z 15 marca 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Staroty Puckiego nr AB.6743.3.232.2021.SG z 2 listopada 2021 r. wnoszącego sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego oraz drewnianej altany na terenie działki nr (...) w O.(dotyczy zgłoszenia przez M. Ż. budowy ww. obiektów w 2021 r.). W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda Pomorski zwraca uwagę, że przedmiotowa działka podlega Zarządzeniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z 11 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu działań dla obszaru Natura 2000 Bielawskie Błota PLB220010 (Dz. Urz. Woj. Pom. 2014, poz. 2318). Zgodnie z tym zarządzeniem na całym obszarze objętym ochroną Natura 2000 Bielawskie Błota "wprowadza się ograniczenie antropopresji poprzez utrzymanie dotychczasowego sposobu zagospodarowania i użytkowania gruntów rolnych i nieużytków - nielokalizowanie nowej zabudowy w obszarze, z wyjątkiem przebudowy lub rozbudowy obiektów istniejących". Zgodnie ze wspomnianym powyżej zarządzeniem, budowa jakichkolwiek nowych obiektów na działce nr 191/6 w Ostrowie jest niezgodna z prawem. Przedmiotowy budynek gospodarczy został posadowiony na terenie przedmiotowej działki pomimo informacji o obowiązujących ograniczeniach w świetle w/w decyzji Starosty Puckiego z 2 listopada 2021 r. (sprzeciw) oraz decyzji Wojewody Pomorskiego z 15 marca 2022 r. Po ustaleniu, że przedmiotowa inwestycja (budynek gospodarczy) została zrealizowana z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 uPb (tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz bez zgłoszenia), organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 tej ustawy, z tego względu zaskarżone zażaleniem postanowienie co do reguły jest prawidłowe. Odnosząc się do argumentów przedstawionych w zażaleniu organ wojewódzki wskazał, że zostały one wzięte pod uwagę. W świetle całego zgromadzonego materiału dowodowego, przedmiotowego obiektu budowlanego – budynku nie można uznać za obiekt małej architektury (w tym za obiekt pełniący funkcję utrzymania porządku) według art. 3 pkt 4 uPb, a jakakolwiek nowa zabudowa na przedmiotowym terenie jest zabroniona (co potwierdzają ww. decyzje Starosty Puckiego i Wojewody Pomorskiego). 3.1. M. R. w skardze na powyższe postanowienie PWINB wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. 3.2. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1) naruszenie art. 7, art. 77, art. 11, art. 80, art. 104 § 2, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy z pominięciem jej istoty, jak również poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania materiału dowodowego polegające na: - uznaniu, że drewniany składzik o wymiarach 1,20 m x 1,65 m niezwiązany trwale z gruntem z przeznaczeniem na przechowywanie narzędzi niezbędnych do utrzymania porządku stanowi budynek gospodarczy, w sytuacji, gdy spełnia wszelkie warunki do uznania go za obiekt małej architektury, - poprzez celowe pominięcie istoty sprawy, tj. niezbadanie, czy przedmiotowy obiekt budowlany stanowi obiekt małej architektury, jak twierdzi skarżąca, - poprzez dokonywanie wykładni wbrew brzmieniu obowiązujących przepisów uPb oraz woli ustawodawcy wobec dokonanej nowelizacji przepisów w roku 2020, a w szczególności z pominięciem obecnej treści art. 29 ust. 2 uPb oraz uchylenia art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, powołując się jednocześnie na najnowsze orzecznictwo sądów, niemniej jednak uwzględniające przepisy sprzed nowelizacji uPb, oraz skupianie się na materii całkowicie nieistotnej z punktu niniejszej sprawy, co skutkuje wyciąganiem błędnych wniosków (m. in. koncepcja "trwałości związania z gruntem"). 2) z ostrożności - naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez niewyznaczenie stronie terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia. 3.3. W skardze podniesiono ponadto zarzuty naruszenia prawa materialnego, co miało wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez: - zastosowanie art. 30 ust. 1 pkt 1 uPb, podczas gdy przepis ten został uchylony i nie ma zastosowania do niniejszej sprawy, - niezastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 19 uPb, zgodnie z którym obiekty małej architektury nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę jak również zgłoszenia, w szczególności, iż ustawodawca nie użył zwrotu "z wyjątkiem sytuowanych na obszarze Natura 2000", gdy tymczasem tego zwrotu użył co do trzech rodzajów obiektów wymienionych w art. 29 ust. 2 uPb; wobec powyższego wnioskuje, że wszelkie obiekty na obszarze Natura 2000, bez zastrzeżenia "z wyjątkiem sytuowanych na obszarze Natura 2000", nie wymagają decyzji o pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, - zastosowanie "pomocniczo" definicji z rozp. MI 2002, tj. definicji "budynku gospodarczego", gdy tymczasem rozporządzenie to odnosi się do budynków, zaś z orzecznictwa wynika, iż niedopuszczalne jest stosowanie tego rozporządzenia w drodze wykładni rozszerzającej, a ponadto definicję tę stosuje organ wybiórczo, albowiem przemilcza fakt, że przepis § 3 pkt 8 rozporządzenia określa, że budynek gospodarczy ma funkcję pomocniczą względem budynku mieszkalnego, zamieszkania zbiorowego, czy budynku rekreacji, zaś na nieruchomości nie ma takiego budynku i nie może pełnić funkcji pomocniczej; powyższe wykazuje, jak organ administracyjny wybiórczo wybiera z przepisów wyłącznie te fragmenty, które są wygodne do wykazania jego tezy, - zastosowanie art. 3 pkt 2 uPb poprzez przyjęcie, że mały składzik luźno położony na płytach, jest budynkiem, w sytuacji gdy przepis ten jasno wskazuje, że budynek posiada fundamenty, wobec czego organ administracyjny dokonuje definicji contra legem, albowiem nie sposób przyjąć, iż luźno postawiony na płytach składzik posiada fundamenty, - zastosowanie załącznika nr 5 ust. 5 pkt 3 Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z 11 czerwca 2014 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z 7 lipca 2014 r., poz. 2318; Zarządzenie RDOŚ) , który to przepis jest nieważny, albowiem jako sprzeczny z art. 33 ustawy o ochronie przyrody (Uop) oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 94 Konstytucji RP, - zastosowanie przepisów w/w Zarządzenia RDOŚ, przez co naruszono art. 64 ust. 3 Konstytucji PR, zgodnie z którym własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności, - naruszenie art. 94 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów przedmiotowego Zarządzenia RDOŚ, które przekraczają zakres określony w ustawie, które zostało wydane na mocy art. 28 ust. 5 Uop i w oczywisty sposób przekracza zakres wyznaczony art. 33 Uop, tym samym organy administracji były zobowiązane do niestosowania przepisów Zarządzenia niezgodnych z ustawą oraz Konstytucją. 3.4. W piśmie z 23 maja 2023 r. zatytułowanym "uzupełnienie zarzutów skargi", skarżąca dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 1 protokołu nr 1 sporządzonego w Paryżu 20 marca 1952 r. oraz nr 4 sporządzonego w Strasburgu 16 września 1963 r. do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Konwencja) w związku z naruszeniem art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa poszanowania mienia przejawiające się w tym, że organy administracyjne wbrew językowemu brzmieniu art. 29 ust. 2 uPb, jak również wbrew art. 33 Uop przyjęły, że na obszarze Natura 2000 nie jest możliwa budowa obiektu malej architektury oraz zastosowania przepisów załącznika nr 5 ust. 5 pkt 3 Zarządzenia RDOŚ wobec przekroczenia delegacji ustawowej określonej w art. 28 ust. 5 Uop, albowiem żaden przepis, w tym art. 33 Uop nie zakazuje jakiejkolwiek nowej zabudowy, a przewiduje jedynie ograniczenia w tym zakresie. 3.5. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. 3.6. W piśmie procesowym z 29 maja 2023 r. skarżąca ponowiła zarzut naruszenia Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności dodając, że ma zamiar wyczerpać wszystkie środki odwoławcze przewidziane prawem wewnętrznym celem ewentualnego dochodzenia swoich praw przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. 3.7. W piśmie z 20 lipca 2023 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko, że przepisy załącznika nr 5 ust. 5 pkt 3 Zarządzenia RDOŚ nie wykluczają jakiejkolwiek zabudowy oraz, że na obszarze Natura 2000 nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani nie zachodzą przesłanki do uzyskania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w stosunku do "składzika" na narzędzia służące do utrzymania porządku, jak łopata, miotła, o powierzchni ok. 2 m², będącego obiektem małej architektury. 3.8. W piśmie z 10 września 2023 r. skarżąca poinformowała o wniesieniu odrębnej skargi na Zarządzenie RDOŚ, zaś w piśmie z 7 listopada 2023 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z pisma RDOŚ z 11 października 2023 r. stanowiącego odpowiedź na skargę złożoną przez skarżącą na w/w Zarządzenie RDOŚ. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gdańsku skargę uwzględnił. 4.2. W motywach orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że dokonanie nieprawidłowej kwalifikacji spornej zabudowy jako budynku było zasadniczym uchybieniem rzutującym na prawidłowość wydanych w sprawie postanowień. Dostrzeżone przez ten sąd naruszenia w zakresie zastosowania prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 2 i pkt 4 oraz art. 48 uPb miały wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy nie dawał bowiem podstaw do kwalifikacji wybudowanego obiektu jako budynku ze wszystkimi tego konsekwencjami, lecz do obiektu małej architektury, na budowę którego nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę oraz dokonanie zgłoszenia, o czym stanowi art. 29 ust. 2 pkt 19 uPb. W konsekwencji nie było podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 uPb wobec przedmiotowego obiektu budowlanego. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł PWINB – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości i zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a konkretnie art. 3 pkt 2 uPb w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm., Ppsa) poprzez przyjęcie, że obiekt będący przedmiotem postępowania, posadowiony na betonowych płytach nie posiada fundamentów, a w konsekwencji nie może zostać uznany za budynek, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a konkretnie art. 3 pkt 4 lit. c) uPb w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa poprzez uznanie, że obiekt będący przedmiotem postępowania stanowi obiekt malej architektury. 5.2. Skarżący kasacyjnie PWINB wnosi o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku, ewentualnie 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, 3) w obu przypadkach zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. 4) rozpoznanie skargi na rozprawie. 5.3. PWINB podtrzymuje, że uznanie będącego przedmiotem postępowania obiektu za obiekt małej architektury nie znajduje uzasadnienia. Nie sposób – w jego ocenie – uznać, że parterowy budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej, o powierzchni zabudowy 1,20 m x 1,65 m może zostać uznany za niewielki w rozumieniu art. 3 pkt 4 uPb. Sam fakt posadowienia obiektu na płytach betonowych świadczy o tym, że inwestor ma świadomość istotnych gabarytów konstrukcji i jej możliwego, negatywnego wpływy na podłoże. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu stwierdzenie sądu pierwszej instancji o możliwości przestawienia obiektu nie powinno zmieniać kwalifikacji obiektu. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, stanowisko sądu pierwszej instancji pomijać ma utrwalone poglądy doktryny i orzecznictwa, gdzie konsekwentnie wskazuje się, że decydujące znaczenie ma masa całkowita i rozmiary obiektu, jego stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, a nie przyjęte rozwiązanie techniczne. Przywołano w skardze kasacyjnej kilkanaście orzeczeń sądów administracyjnych, które w ocenie skarżącego kasacyjnie organu mają wzmacniać jego argumentację. Konstrukcja i wymiary spornego obiektu przeczyć mają, aby był to obiekt "niewielki" w rozumieniu art. 3 pkt 4 uPb, a posadowienie na fundamentach (płytach betonowych) wskazywać ma, że nawet na ocenie inwestora nie jest to lekka konstrukcja. Co więcej, obiekt nie służy utrzymania porządku, gdyż samo przechowywanie narzędzi ogrodniczych nie wypełnia tej funkcji. Ponadto, sporny obiekt nie może zostać uznany za obiekt małej architektury. 5.4. W trakcie rozprawy skarżąca kasacyjna i jej pełnomocnik wnosili o oddalenie skargi kasacyjnej, wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Pełnomocnik skarżącej złożył do akt załącznik do protokołu posiedzenia zawierający stanowisko strony skarżącej, w szczególności odnośnie pojęcia obiektu małej architektury, w piśmie tym wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Za skarżącego kasacyjnego nikt się nie stawił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2026, poz. 143) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. 6.2. Stanowisko skarżącego kasacyjnie PWINB sprowadza się w istocie do jednego zarzutu – naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego (uPb) – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i kwantyfikowanie spornego obiektu budowlanego jako obiektu małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 lit. c) uPb, nie zaś jako budynku w rozumienie art. 3 pkt 2 uPb. Skarżący kasacyjnie organ neguje, aby sporny obiekt mógł być obiektem małej architektury, nadto nie jest "niewielki" oraz posiada fundamenty. Z faktu, że ma dach i ściany, posadowiony jest na "bloczkach betonowych" luźno posadowionych na ziemi, PWINB wysnuwa wniosek, że sporny obiekt jest budynkiem. Stanowiska tego nie podziela Sąd Naczelny w tym składzie. 6.3. Uwypuklić wypadnie, że skarżący kasacyjnie organ nie podnosił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazany w podstawach kasacyjnych przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa ściśle powiązano z zarzutami naruszenia wskazanych w nich przepisach uPb. 6.4. Stanowisko sądu a quo, który przyjął, że sporny obiekt stanowi obiekt małej architektury jest prawidłowe i Sąd Naczelny w pełni je podziela. Obiekt ten służy utrzymaniu porządku na działce skarżącej, przeznaczony jest do przechowywania narzędzi ogrodniczych, co dostatecznie potwierdziły przeprowadzone oględziny. Przekonanie skarżącego kasacyjnie organu, że przechowywanie narzędzi ogrodniczych nie służy utrzymaniu porządkowi (s. 11 skargi kasacyjnej) nie wynika – zdaniem Sądu Naczelnego – z doświadczenia życiowego, przeciwnie – ma charakter zupełnie woluntarystyczny, nie zostało ono opatrzone jakimkolwiek racjonalnym uzasadnieniem. Na niewielki rozmiar spornego budynku wskazuje, że ma charakter schowka na narzędzia ogrodnicze, zajmując powierzchnię niecałych 2 m². 6.5. Trafne jest także stanowisko sądu pierwszej instancji, który wykluczył, aby sporny obiekt był budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 uPb, skoro nie posiada fundamentów. Obiekt ten posadowiony jest na płytach chodnikowych, a nie "bloczkach betonowych" (vide: uzasadnienie zaskarżonego postanowienia – s. 3), nie jest przytwierdzony do tych płyt, a jego konstrukcja i rozmiary pozwalają go nawet przemieszczać. W zaskarżonym postanowieniu wprost przytoczono (s. 5) stwierdzenie skarżącej, że obiekt ten może być przemieszczany przez człowieka, wywodzenie przeto, że zbędne jest dokonywanie szczegółowej oceny posadowienia obiektu na gruncie, a także powiązania z traktowanym jako fundament "bloczkami betonowymi" (a w rzeczywistości płytami chodnikowymi) zdecydowanie wyklucza, aby mógł zostać uznany za budynek. Słusznie sąd a quo stwierdził, że skoro sporny obiekt nie jest trwale związany z gruntem, to nie jest budynkiem. 6.6. Nieskuteczne jest przywoływanie przez skarżący kasacyjnie organ szeregu judykatów, skoro zapadły one w odmiennych stanach faktycznych, nadto nie wyprowadzono z ustalonego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego wniosku, że to właśnie lekka konstrukcja spornego obiektu wyklucza przyjęcie o jego trwałym powiązaniu z gruntem. Być może w przekonaniu PWINB podany w pkt 7 uzasadnienia obiekt o konstrukcji stalowej i powierzchni 161 m², obudowany blachą trapezową, ocieplony warstwą styropianu, otynkowany, posiadający trzy okna, drzwi, dach i wykorzystywany jako warsztat mechaniki pojazdowej, to adekwatne porównanie w aspekcie połączenia z gruntem ze spornym obiektem i jego kwalifikacji prawno-budowlanej, ale Sąd Naczelny tego śmiałego przekonania nie podziela. 7.1. Skoro podstawy kasacyjne okazały się nieusprawiedliwione, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu w myśl art. 184 Ppsa. 7.2. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 2) Ppsa, uwzględniając stanowisko pełnomocnika strony skarżącej wyrażone podczas rozprawy i wspierane złącznikiem do protokołu posiedzenia, na które – mimo wniosku strony skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie rozprawy – nie stawił się nikt za PWINB.