II OSK 859/23

Dnia 2 lipca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1078/22 w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 29 czerwca 2022 r., nr OA.7721.3.2.2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1078/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę B. C. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Rzeszowie z dnia 29 czerwca 2022 r., nr OA.7721.3.2.2021, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Dębicy z dnia 11 marca 2021 r., znak: OA.II.5160.5.2020, wydaną na podstawie art. 49 ust. 1, ust. 4 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B. K. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakładającą obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w sprawie dotyczącej prowadzonych robót budowlanych przy budowie budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w B.. Sąd I instancji wskazał na treść art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", i wiążącą w niniejszej sprawie ocenę prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1075/21. W wyroku tym przesądzono, że przedmiotowy budynek powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc jako samowola budowlana. Ponadto w tym wyroku przesądzono o zgodności przedmiotowej inwestycji z § 12 ust. 6 w zw. z § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) pod względem odległości ww. budynku od granicy działki. Ponadto w ww. wiążącym wyroku Sąd nakazał organowi wyjaśnić, czy budynek gospodarczy spełnia wymogi dotyczące odpowiedniego oświetlenia i nasłonecznienia, wyrażone w § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia, mając na uwadze wzajemne położenie i wysokości obydwu budynków. W tych warunkach Sąd I instancji rozpoznający obecnie niniejszą sprawę był zobowiązany skontrolować, czy prawidłowa jest ocena organu II instancji, że sporna inwestycja spełnia wymogi z § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia. Przy tej ocenie Sąd uwzględnił także treść § 14 pkt 7 i 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1679). Mając na względzie treść ww. przepisów, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że przedstawiony przez inwestora projekt budowlany, po jego uzupełnieniu na skutek zaleceń Sądu, zawartych w ww. wyroku o sygn. II SA/Rz 1075/21, zawiera kompletne opracowania dotyczące usytuowania projektowanego budynku, w tym obrazujące zachowanie wymogów nasłonecznienia pomiędzy budynkiem gospodarczym inwestora, a budynkiem mieszkalnym skarżącej. Przedstawiony przez inwestora załącznik do projektu budowlanego zawiera analizę przesłaniania obiektu sąsiedniego i nasłonecznienia. Analiza przesłaniania budynku gospodarczego inwestora została wykonana dla sąsiedniego budynku mieszkalnego skarżącej. Obszary przesłaniania zostały wyznaczone dla każdego z okien, znajdujących się w ścianie budynku skarżącej, zwróconej w stronę budynku gospodarczego Inwestora. Wyznaczono wysokość przesłaniania, liczoną zgodnie z § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia z 2002 r., wynoszącą 5,31 m od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonego okna w istniejącym budynku mieszkalnym na dz. nr [...] do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi budynku garażowego. W poszczególnych oknach budynku mieszkalnego, usytuowanych w ścianie zwróconej w stronę budynku garażowego wstawiono diagram przesłaniania, tj. kąt 60°, wyskalowany do poszczególnych krawędzi przesłaniania. Wierzchołek kąta 60° został usytuowany w wewnętrznym licu ściany na osi okna budynku mieszkalnego przesłanianego. Ramiona konta 60° zostały wyznaczone o długości równej wysokości przesłaniania. Kąt 60° został wyznaczony w taki sposób, że jego ramiona nie są poprowadzone symetrycznie względem jego wierzchołka, znajdującego się na osi okna. Jednak jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie wyznaczenie kąta 60° jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z 11 marca 2020 r., II OSK 1184/18). Z analizy przesłaniania wynika, że między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w wyżej wskazany sposób, nie znajduje się przesłaniająca część budynku garażowego w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. Potwierdza to zgodność budynku garażowego z przepisami, zawartymi w § 13 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu, przedstawiona przez inwestora analiza zacienienia i nasłonecznienia wskazuje, że zostały spełnione warunki z § 60 ww. rozporządzenia. W analizie zacienienia zobrazowano na części rysunkowej kąty padania cienia wokół budynku garażowego w godzinach od 11.00 do 16.00. W części rysunkowej przedstawiono również kąty padania promieni słonecznych przy poszczególnych krawędziach budynku garażowego. Przedstawiona analiza zacienienia i nasłonecznienia wskazuje, że budynek mieszkalny będzie miał zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7.00-17.00. Sąd jako prawidłowe ocenił więc stanowisko organu II instancji, że przedstawiona przez inwestora dokumentacja uzupełniająca wykazuje spełnienie przez budynek garażowy warunków z § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia. Przedstawione analizy zostały sporządzone przez uprawnioną osobę. Okoliczność, że obowiązek sporządzenia analizy przesłaniania i nasłonecznienia leży w gestii osoby uprawnionej, nie oznacza że organ prowadzący postępowanie jest zwolniony z obowiązku dokonania wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu. Tym niemniej, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie słuszne jest stanowisko WINB, że nie było podstaw do kwestionowania poprawności przedstawionej dokumentacji. Również twierdzenia skargi nie dostarczają argumentów, które pozwalałyby podważyć to stanowisko. W tych warunkach Sąd uznał, że inwestor spełnił wszystkie wymagane prawem obowiązki umożliwiające wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 1 P.b. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku informowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, Sąd wskazał, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skutecznie zarzut naruszenia zasady czynnego udziału może podnieść pominięta strona w sytuacji, gdy wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2022 r., I OSK 536/21). W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, jakich konkretnie czynności procesowych nie mogła podjąć z powodu braku poinformowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Skarżącej, poprzez jej pełnomocnika, doręczono postanowienie WINB z 21 marca 2022 r. o nałożeniu na Inwestora obowiązku uzupełnienia projektu budowlanego w zakresie dotyczącym zgodności z § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia w terminie do 30 maja 2022 r. Skarżąca została więc poinformowana, że inwestor został zobowiązany do przedstawienia dodatkowej dokumentacji projektowej, co mogłoby wskazywać na potrzebę, w zależności od jej własnej oceny, zapoznania się z dodatkowym materiałem dowodowym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 19, art. 77, art. 80 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. wskutek oddalenia skargi i bezzasadnego przyjęcia, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia z 2002 r. wskutek oddalenia skargi i bezzasadnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie istnieje brak podstaw do uznania, że budynek gospodarczy narusza wymogi dotyczące odpowiedniego naświetlenia i nasłonecznienia, mając na uwadze wzajemne położenie i wysokość budynku gospodarczego i budynku skarżącej. Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. Taką zaś ocenę można by poprzeć zasadniczo następującą tezą, a mianowicie, że twierdzenia skarżącej oparte są na gołosłownych twierdzeniach, niepopartych żadnymi kontrdowodami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na aktualnym etapie postępowania skarżąca nie może skutecznie podważyć oceny Sądu I instancji, którego rozstrzygnięcie zapadło w związku z uwzględnieniem wiążącej oceny prawnej zawartej w ww. wyroku o sygn. akt II SA/Rz 1078/22 oraz uwzględnieniem, że zaskarżona decyzja WINB została wydana po uprzednim uzyskaniu dowodu w postaci analizy nasłonecznienia sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Jeżeli skarga kasacyjna skupia się na zasadach postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 8, "art. 19", art. 77 i art. 80 K.p.a. w odniesieniu do zagadnienia prawnego konieczności "uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich" (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.), to strona skarżąca powinna najpóźniej wykazać w skardze kasacyjnej, że przedłożony organowi dowód (analiza) nie jest miarodajny dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jeśli chodzi o kwestię zacieniania. W skardze kasacyjnej skarżąca gołosłownie zaś twierdzi, że przedmiotowa inwestycja narusza § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia, w sytuacji gdy organ odwoławczy uzyskał stosowną analizę, która nie potwierdza stanowiska strony skarżącej. Skarżąca w tym zakresie nie przedstawiła najpóźniej w skardze kasacyjnej żadnego kontrdowodu, który podważałby legalność ww. analizy. Poza tym wbrew twierdzeniom skarżącej ww. analiza uwzględnia porę dnia, tj. została sporządzona dla godzin od 10:00: do 16:00, a co najistotniejsze została sporządzona dla równonocy przypadającej na 21 marca 2022 r., z uwzględnieniem wysokości budynku garażowego (5,31 m) i odległości pomiędzy przedmiotowym budynkiem garażowy, a sąsiednim budynkiem jednorodzinnym należącym do skarżącej (6,08 m). Ponadto w żadnym razie oceny Sądu I instancji nie podważa argumentacja skargi kasacyjnej wskazująca, że "gołym okiem" widać, że kalenica przedmiotowego budynku garażowego jest wyższa niż wskazywana w projekcie budowlanym wysokość. W żaden też sposób wskazywanych nieprawidłowości analizy nie wyjaśnia podnoszona przez skarżącą okoliczność sporządzenia mapy do celów projektowych w skali 1:500 w oparciu o mapą zasadniczą w skali 1:2000 i pomiary bezpośrednie. Same w sobie przywołane w skardze kasacyjnej okoliczności nie mogą stanowić skutecznej podstawy do kwestionowania prawidłowości sporządzenia analizy, w tym w odniesieniu do ustalonych w sprawie odległości pomiędzy budynkami, czy lokalizacją zabudowy względem granicy działek. Dokonując bowiem w tym zakresie oceny mocy dowodowej, zgodnie z zasadami postępowania, wobec braku stwierdzenia istotnych uchybień w tym zakresie należało stwierdzić, że twierdzenia skarżącej jako gołosłowne nie mogą skutecznie podważyć mocy dowodowej ww. analizy sporządzonej przez osobę mającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe. W tych warunkach Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że w przedmiotowej sprawie słuszne jest stanowisko WINB, iż nie było podstaw do kwestionowania poprawności przedstawionej dokumentacji, jak i że twierdzenia skargi nie dostarczają argumentów, które pozwalałyby podważyć to stanowisko. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 19, art. 77, art. 80 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.; § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia z 2002 r. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.