II OSK 855/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. R. i P. R. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 1056/18 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2758/16 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania

Wyrokiem z 26 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2758/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1056/18 oddalił skargę kasacyjną A. R. od powyższego wyroku. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. w imieniu A. R. i P. R., skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyżej wymienionym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożył A. M. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2021 r. A. M. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu A. R. i P. R. w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej p.p.s.a.) Przechodząc do skargi o wznowienie postępowania należy wskazać, że przepis art. 280 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci. Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie o jakim mowa w tym przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest bowiem stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi art. 276 p.p.s.a. do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 p.p.s.a., który w § 1 wprowadza obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Zgodnie z art. 175 § 2 p.p.s.a. przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Kolejny wyjątek od obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata czy radcę prawnego z art. 175 § 1 p.p.s.a. wprowadził art. 175 § 2a tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Poszerzenie uprawnień do sporządzenia skargi kasacyjnej zawiera także § 3 powołanego przepisu, zgodnie z którym skarga kasacyjna może być również sporządzona przez doradcę podatkowego (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznika patentowego (w sprawach własności przemysłowej). Powyższa regulacja prowadzi do wniosku, że do skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ma zastosowanie przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że musi być ona sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje jej odrzucenie bez uprzedniego wzywania do usunięcia braku formalnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 i art. 276 p.p.s.a. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 1121, Teza 6 do art. 276 i powołane tam orzecznictwo, postanowienie NSA z 25 lutego 2014 r., II FSK 3493/13). W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego została sporządzona przez A. M., który podpisał się pod nią jako "pełnomocnik strony". Do skargi nie został jednak dołączony żaden dokument pełnomocnictwa. Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2021 r. Przewodnicząca Wydziału II NSA wezwała A. M. do złożenia dokumentu pełnomocnictwa. Wezwanie zostało doręczone stronie [...] maja 2021 r. i do dnia wydania niniejszego postanowienia brak formalny nie został uzupełniony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjnym, na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 276 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.