Sygnatura
II OSK 827/24
Wyrok NSA z 11 września 2024 r., II OSK 827/24 – wizy
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 11 września 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt III SAB/Wr 340/23 w sprawie ze skargi P. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od P. R. na rzecz Wojewody Dolnośląskiego kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 24 stycznia 2024 r., w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 340/23, rozpoznając skargę P.R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej (pkt I) oraz, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II). Jednocześnie Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy (pkt III), przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 800 złotych (pkt IV), a także zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt V). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że skarżąca P.R. – obywatelka Stanów Zjednoczonych wystąpiła do organu w dniu 6 lipca 2022 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu 30 sierpnia 2022 r. Wojewoda wezwał skarżącą do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu oraz do uzupełnienia braków formalnych wniosku, co skarżąca uczyniła w dniu 6 października 2022 r. i dokonała korekty wniosku. W pismach z 22 listopada 2022 r. oraz 14 grudnia 2022 r. skarżąca uzupełniała dokumenty w sprawie. Pismem z 9 grudnia 2022 r. Wojewoda wystąpił do Komendanta Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o przekazanie informacji o cudzoziemce. W dniu 10 maja 2023 r. skarżąca wniosła ponaglenie w związku z przewlekłym działaniem organu. Następnie, pismem z 1 sierpnia 2023 r. (wpływ do organu: 7 sierpnia 2023 r.) strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. W dniu 25 sierpnia 2023 r. organ wydał decyzję o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga na przewlekłość Wojewody zasługiwała na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił zagadnienie przewlekłego prowadzenia postępowania w świetle przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), zwanej dalej k.p.a. oraz terminy rozpoznawania wniosków cudzoziemców o zezwolenie na pobyt czasowy wynikające ze znowelizowanego przepisu art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 519), zwanej dalej u.o.c. Sąd pierwszej instancji przyjął, że 60-dniowy termin do wydania decyzji w sprawie pobytu czasowego, liczony zgodnie z art. 112a ust. 2 u.o.c., rozpoczął swój bieg 6 października 2022 r. i upłynął bezskutecznie 6 grudnia 2022 r. Sąd Wojewódzki zauważył, że pierwszą i jedyną czynnością w sprawie od czasu stawiennictwa w siedzibie organu było skierowanie przez Wojewodę zapytania do służb. Zdaniem Sądu, wydanie decyzji w dniu 25 sierpnia 2023 r. nie było poprzedzone kierowaniem do strony wezwań o uzupełnienie dokumentów (strona uzupełniała je z własnej inicjatywy), co prowadzi do wniosku, że organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym i mógł szybciej załatwić sprawę. Tym samym nie można przyjąć, by na przestrzeni 10 miesięcy, jakie upłynęły od momentu, w którym zaczął biec termin do wydania decyzji, organ podejmował z oczekiwaną sprawnością i staraniem działania zmierzające do szybkiego zakończenia postępowania. To zaś zasadnym czyni zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd pierwszej instancji za nietrafne uznał przy tym powołanie się przez organ na przepisy ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 830), w tym dodany wskazaną ustawą art. 100c ust. 1-4, dotyczący prowadzonych przez wojewodę postępowań w zakresie udzielenia cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiego oraz zmian i cofnięcia tych zezwoleń. Sąd Wojewódzki uznał bowiem, że wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.), zwanej dalej specustawą ukraińską zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w u.o.c., przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą Dolnośląskim w niniejszej sprawie, w której wnioskodawczyni jest obywatelką Stanów Zjednoczonych, przebywa na terenie Polski od 1 lutego 2022 r. i nie przyjechała w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie. Sąd Wojewódzki stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albowiem tak długi okres oczekiwania na rozpoznanie wniosku nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, czego nie usprawiedliwiały żadne okoliczności wskazywane przez organ. W tych okolicznościach Sąd uznał za zasadne przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej, która zrekompensuje jej negatywne odczucia związane z bezczynnością organu oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki a także będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do zakończenia postępowania administracyjnego ze względu na to, że w dacie orzekania przez Sąd, Wojewoda wydał już decyzję załatwiającą wniosek strony. W skardze kasacyjnej Wojewoda Dolnośląski, zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 4 w zw. z art. 100c ust. 3 pkt 1 i 2 specustawy ukraińskiej, poprzez stwierdzenie przewlekłości organu z rażącym naruszeniem prawa i przyznanie stronie skarżącej od Wojewody Dolnośląskiego sumy pieniężnej w sytuacji, gdy zgodnie z art. 100c ust. 4 wskazanej wyżej ustawy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś zgodnie z art. 100c ust. 3 pkt 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się oraz organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. l, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa; - art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1 a i art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 4 w zw. z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 specustawy ukraińskiej, poprzez stwierdzenie przewlekłości organu z rażącym naruszeniem prawa i przyznanie stronie skarżącej od Wojewody Dolnośląskiego sumy pieniężnej w sytuacji, gdy zgodnie z art. 100d ust. 4 wskazanej wyżej ustawy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś zgodnie z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy w okresie do dnia 30 czerwca 2024 r. przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się oraz organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (aktualnie t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga Wojewody zawiera usprawiedliwione podstawy. Wszystkie objęte podstawami kasacyjnymi zarzuty naruszenia art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 4 w zw. z art. 100c ust. 3 pkt 1 i 2 oraz art. 100d ust. 4 w zw. z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 specustawy ukraińskiej okazały się zasadne. Wbrew bowiem stanowisku Sądu Wojewódzkiego do oceny zarzucanej Wojewodzie przewlekłości w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej o zezwolenie na pobyt czasowy zastosowanie miały przepisy art. 100c i 100d specustawy ukraińskiej, skutkując tym, że w okresie od złożenia w tej sprawie wniosku (6.07.2022 r.) do chwili orzekania przez Sąd a quo (jak również aktualnie) nie było prawnych możliwości sankcjonowania bezczynności czy przewlekłości Wojewody w rozpoznaniu tego wniosku. Wskazane przez Wojewodę w skardze kasacyjnej przepisy w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy tamowały bowiem rozpoczęcie biegu terminu na załatwienie tej sprawy (art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a specustawy ukraińskiej) oraz uniemożliwiały wywodzenie środków prawnych dotyczących przewlekłości (art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 tej ustawy). Przeszkodą do ich zastosowania nie był fakt, że skarżąca jest obywatelem innego państwa niż Ukraina i nie przybyła na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. W konsekwencji Sąd Wojewódzki nieprawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do specustawy ukraińskiej art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 tej ustawy w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie cytowana treść art. 100c specustawy ukraińskiej została powtórzona na kolejny okres – tj. do 24 sierpnia 2023 r. – poprzez dodanie nowego przepisu z dniem 28 stycznia 2023 r., ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r., tj. art. 100d specustawy ukraińskiej (art. 1 pkt 32 ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185)). Powyższy termin obowiązywania wskazanych przepisów został kolejno przedłużony do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2023 r. poz. 1088)), następnie do 30 czerwca 2024 r. (art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.2024.232)), a aktualnie do dnia 30 września 2025 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2024.854)). Kluczowe dla rozpoznania niniejszej sprawy zagadnienie koncentruje się na podmiotowym zakresie zastosowania art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej, albowiem Sąd a quo, w opozycji do Wojewody, wykluczył możliwość zastosowania tych przepisów do innych cudzoziemców niż obywatele Ukrainy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd odnośnie, po pierwsze, stosowania wskazanych wyżej przepisów specustawy ukraińskiej do cudzoziemców in genere, bez względu na kraj pochodzenia i cel przybycia na terytorium RP, a nie tylko do obywateli Ukrainy, po drugie, wpływu tych regulacji na ocenę obu stanów zaniechania, bezczynności i przewlekłości. Przyjęto bowiem, że przepisy art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy (tak wyroki NSA: z 13 lutego 2024 r., II OSK 2362/23, z 7 maja 2024 r., II OSK 1286/23, z 16 maja 2024 r., II OSK 2424/23, z 8 maja 2024 r., II OSK 1551/23, z 2 lipca 2024 r., II OSK 2574, z 25 lipca 2024 r.). Za takim stanowiskiem przemawia wykładnia językowa i funkcjonalna art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej, albowiem poprzestanie wyłącznie na regule interpretacji systemowej przyjmującej, że treść określonej normy jest m.in. konsekwencją jej umiejscowienia w konkretnym akcie prawnym tu: specustawie ukraińskiej (argumentum a rubica), prowadzi w tym wypadku do osiągnięcia rezultatu wykładni sprzeciwiającego się celowi zarówno specustawy ukraińskiej oraz nowelizującej ją ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. Ustawy te zostały uchwalone w celu stworzenia szczególnej regulacji prawnej zapewniającej doraźną podstawę do legalnego pobytu i pomocy obywatelom Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych zostali zmuszeni do opuszczenia kraju pochodzenia. Analiza materiałów pochodzących z procesu legislacyjnego poprzedzającego uchwalenie nowelizacji specustawy ukraińskiej (rządowy projekt nowelizacji druk nr 2147) ujawnia wolę ustawodawcy, aby pomimo zawarcia przepisów art. 100c i art. 100d w akcie prawnym ściśle powiązanym z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, dotyczyły one wszystkich cudzoziemców. Celem nowelizacji była bowiem konieczność wsparcia wojewodów w trudnej sytuacji spowodowanej zwiększoną ilością zadań w związku w przyjęciem obywateli Ukrainy wjeżdżających na terytorium RP w związku z wybuchem wojny i przed którymi dodatkowo toczyło się wiele spraw administracyjnych – nie tylko obywateli Ukrainy, ale też pozostałych cudzoziemców. Zamierzony przez ustawodawcę efekt w postaci usprawnienia rozpoznawania spraw cudzoziemców mógł zostać osiągnięty wówczas, gdy wprowadzone rozwiązania w zakresie biegu terminów odnosiły się do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy objętych specustawą ukraińską. Również wyniki wykładni art. 100c i 100d specustawy ukraińskiej uwzględniającej kontekst innych przepisów tej ustawy, potwierdzają trafność stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepisy te posługują się bowiem pojęciem "cudzoziemca", bez wskazania jego obywatelstwa, a nie odnoszą się np. do "obywatela Ukrainy". Skoro specustawa ukraińska nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tej ustawy – definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.o.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Przy tym dostrzec należy, że dodany tą samą nowelizacją z 8 kwietnia 2022 r. art. 100a, w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. U.E. L 71 z 4.3.2022, str. 1-6), czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 100c oraz art. 100d specustawy ukraińskiej. Takie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec", jak przedstawione wyżej, jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczą przepisy art. 100c i 100d. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną, np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodnie z art. 211 ust. 1 u.o.c. – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c specustawy ukraińskiej dotyczą wyłącznie osób przybyłych do RP w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, co prowadziłoby do wniosku, że przepis art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c specustawy ukraińskiej jest bezprzedmiotowy. Objęcie zakresem art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c specustawy ukraińskiej cudzoziemców, którzy z istoty nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o zamiarze ustawodawcy, aby objąć tym przepisem wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa oraz daty przybycia na terytorium RP. Z tych wszystkich przyczyn status skarżącej ze względu na obywatelstwo pozostaje irrelewantny dla sprawy. Wskazane przepisy dotyczą bowiem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej. Oznacza to, że Sąd Wojewódzki naruszył powyższe przepisy poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie przewlekłości. Stan zaniechania, który w niniejszej sprawie trwał od 6 października 2022 r. (data stawiennictwa skarżącej w organie) do dnia 25 sierpnia 2023 r. (data wydania decyzji), oceniać należało bowiem przy uwzględnieniu przepisów art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej. Z łącznie zastosowanych powyższych przepisów wynika, że przez cały okres postępowania w przedmiotowej sprawie organowi w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy nie można było przypisać bezczynności ani przewlekłości, jak również nie można było wymierzyć mu grzywny bądź przyznać od niego na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Zgodnie bowiem z art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 4 marca 2024 r. (okres ten przedłużono do 30 czerwca 2024 r., a aktualnie do 30 września 2025 r.) bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. W konsekwencji, na podstawie art. 100c ust. 3 i art. 100d ust. 3 specustawy ukraińskiej we wskazanym okresie nie stosuje się przepisów o bezczynności i przewlekłości, nie wymierza grzywny i nie zasądza sum pieniężnych. Z kolei zgodnie z ust. 4 powyższych artykułów, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Powyższe uprawnia do wyłączenia okresu "zamrożenia" spraw pobytowych cudzoziemców z okresu załatwienia spraw przy ocenie bezczynności lub przewlekłości postępowania przed wojewodą. Brak podstaw do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności i przewlekłości powoduje niemożność wydawania orzeczeń stwierdzających bezczynność lub przewlekłość. Uzasadniało to w niniejszej sprawie oddalenie skargi a nie jej uwzględnienie, w czym trafnie skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia przez Sąd a quo przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie termin na rozpatrzenie wniosku skarżącej nie zaczął swojego biegu, co wykluczało możliwość stwierdzenia w postępowaniu sądowym stanu przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania, jego kwalifikacji jako rażącego naruszenia prawa i przyznania cudzoziemce sumy pieniężnej. Mając na uwadze zasadność wszystkich zarzutów kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 151 p.p.s.a., rozpatrzył skargę oddalając ją jako bezzasadną. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935), a składa się na nie wysokość uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie w skardze kasacyjnej zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 kwietnia 2024
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 659
- Hasła tematyczne
- Cudzoziemcy
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Jacek Chlebny /przewodniczący/ Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/ Małgorzata Miron
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
art. 100c ust. 4 w zw. z art. 100c ust. 3 pkt 1 i 2 oraz art. 100d ust. 4 w. zw. z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 · Dz.U. 2022 poz. 583
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SAB/Wr 461/23 · 11 września 2024
Wyrok WSA we Wrocławiu z 11 września 2024 r., III SAB/Wr 461/23 – wizy
Sygnatura: II SAB/Wr 704/24 · 11 września 2024
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 11 września 2024 r., II SAB/Wr 704/24 – wizy
Sygnatura: IV SAB/Po 110/24 · 11 września 2024
Wyrok WSA w Poznaniu z 11 września 2024 r., IV SAB/Po 110/24 – wizy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny