II OSK 74/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2022 r. sygn. akt VII SAB/Wa 114/22 w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach w przedmiocie podjęcia środków zabezpieczających postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną; 2. sprostować oczywistą omyłkę w sentencji zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ten sposób, że w miejsce błędnych dat "21 września 2021 r." wpisać daty "21 września 2022 r.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 września 2021 r. odrzucił skargę P. J. (dalej również jako "skarżący") na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach (dalej "PINB") w przedmiocie podjęcia środków zabezpieczających. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z 16 maja 2022 r. P. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na bezczynność PINB w Siedlcach w przedmiocie zaniechania podjęcia działań polegających na realizacji obowiązku z art. 68 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U.2020 r. poz. 1333; dalej p.b.), tj. wydania zarządzenia nakazującego spółce X. S.A. lub spółce X1 S.A. niezwłoczne wstrzymanie dostawy energii elektrycznej na potrzeby lokalu od strony zachodniej w budynku przy ul. [...] w B., świadczonej na podstawie umowy zawartej ze zmarłym w 1970 r. J. R. i odłączenia przedmiotowej instalacji od sieci elektroenergetycznej, wobec konieczności usunięcia istniejącego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz potrzeby opróżnienia tego lokalu, jako znajdującego się w budynku bezpośrednio grożącym zawaleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a."), gdyż w ocenie Sądu sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Siedlcach wyjaśnił, że decyzja, o której mowa w art. 68 p.b., została już wydana przez ten organ nadzoru budowlanego w dniu 9 listopada 2018 r. (nr 178/2018). Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność, poprzez samo niezastosowanie przez właściwy organ – w zakończonym już prawomocnie postępowaniu – przepisu art. 68 pkt 3 lit. b) p.b., nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu z dnia 21 września 2021 r. skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w zw. z art. 68 pkt 3) lit. b) p.b. poprzez uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach nie podlega kognicji Wojewódzkiego Sądu w Warszawie, a przez to winna być odrzucona pomimo, iż skarżona bezczynność dotyczyła bezczynności w wydaniu aktu z zakresu administracji publicznej, tj. zarządzenia przez Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach wstrzymania dostawy energii elektrycznej na potrzeby lokaju od strony zachodniej w budynku przy ul. [...] w B. i odłączenia przedmiotowej instalacji od sieci elektroenergetycznej, celem usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz opróżnienia tego lokalu, który to akt nie musi być wydany w formie decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 68 pkt 1, p.b., a także może być wydany w każdym momencie, jeżeli tylko stwierdzono potrzebę opróżnienia w całości lub części budynku bezpośrednio grożącego zawaleniem, 2) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie w podejmowanej w sprawie kontroli sądowo-administracyjnej istotnej okoliczności, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach z dnia 9 listopada 2018 r. nr 178/2014 (na której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oparł skarżone postanowienie), na dzień złożenia skargi na bezczynność i orzekania była ostatecznie i prawomocnie uchylona w całości decyzją nr 523/19 z 12 kwietnia 2019 r. Mazowieckiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego, 3) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błąd w dacie skarżonego postanowienia i dacie posiedzenia niejawnego wskazanego w sentencji postanowienia, poprzez użycie tam przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie roku 2021, co nie mogło mieć miejsca skoro skarga na bezczynność pochodziła z 16 maja 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając złożoną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną doszedł do wniosku, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. W ocenie NSA, Sąd I instancji słusznie uznał, że skarga na bezczynność, polegającą na niepodjęciu działań/czynności, o których mowa w art. 68 pkt 3) lit. b) p.b., nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności nie sposób zakwalifikować tej bezczynności do bezczynności o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Ten ostatni przepis pozwala na rozpatrywanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (pkt 1 decyzje administracyjne, pkt 2 postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; pkt 3 postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; pkt 4 inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających). Strona domaga się w niniejszej sprawie stwierdzenia bezczynności w wydaniu przez PINB w Siedlcach zarządzenia o wstrzymaniu dostawy energii elektrycznej na potrzeby lokaju od strony zachodniej w budynku przy ul. [...] w B. i odłączenia przedmiotowej instalacji od sieci elektroenergetycznej, celem usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz opróżnienia tego lokalu. Naczelny Sad Administracyjny wskazuje, że zarządzenie, o którym mowa w art. 68 pkt 3) lit. b) p.b. powinno znaleźć się w wydawanej przez organ decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie zarówno organ I instancji w decyzji z dnia 9 listopada 2018 r., jak i uchylający tę decyzję w dniu 12 kwietnia 2019 r. organ II instancji wydał zarządzenie na podstawie art. 68 pkt 3) lit. a), które jest integralną częścią decyzji. Nie ma zatem powodu aby uważać, że zarządzenie wydane na podstawie art. 68 pkt 3) lit. b) powinno stanowić osobny akt, którego strona może domagać się na dowolnym etapie postępowania. Strona domagająca się dodatkowych zarządzeń winna zatem czynić to na etapie odwołania od wydanej w sprawie decyzji. Nie można natomiast po jej wydaniu domagać się odrębnego postępowania w przedmiocie dodatkowych zarządzeń organu stanowiących niejako osobne od decyzji rozstrzygnięcia i stosować do nich przepisów dotyczących bezczynności. Nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia, że decyzja z dnia 9 listopada 2018 r. została uchylona przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 12 kwietnia 2019 r., bowiem decyzja organu odwoławczego zawierała rozstrzygnięcie obejmujące zarządzenie wydane na podstawie art. 68 pkt 3) lit. b) p.b. W oparciu o powyższe należało wskazać, że zarzuty zawarte w punktach 1) i 2) skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Zasadny natomiast jest zarzut zawarty w punkcie 3) skargi kasacyjnej. W sentencji zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie doszło do oczywistej omyłki w oznaczeniu daty wydania postanowienia i rozpoznania sprawy. W konsekwencji, wymienioną wyżej oczywistą omyłkę pisarską Naczelny Sąd Administracyjny sprostował z urzędu, na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a., w sposób wskazany w pkt 2 sentencji postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.