II OSK 730/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędzia NSA Anna Żak Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2385/07 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 11 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2385/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2007 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2007 r. orzekającą o uchyleniu czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu J. P. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. na pobyt stały. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że skarżąca w dacie zameldowania nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu, co potwierdziły zeznania świadków, a także Policja i Staż Miejska. Skarżąca od 1999 r. mieszkała w R. i tam z J. B. prowadziła wspólne gospodarstwo domowe oraz działalność gospodarczą. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. P.. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), a w związku z tym błędne przyjęcie, że skarżąca w dniu zameldowania nie spełniała warunku określonego w art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, dającego podstawę do zameldowania. W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 16 maja 2007 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła, iż przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powinny być poddane wykładni odnoszącej się do aktualnej sytuacji społecznej i politycznej. Z przepisów tej ustawy wynika, że w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Ustawodawca wyraźnie określił deklaratywny charakter instytucji zameldowania, które służyć ma tylko celom ewidencyjnym. Zdaniem skarżącej, w obecnych czasach, kiedy ludzie często zamieszkują w kilku miejscach, wybór miejsca zamieszkania zależy od woli zainteresowanej osoby. Skarżąca wskazała na dwa elementy dyspozycji art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - obiektywny oraz subiektywny, podnosząc, że element obiektywny spełniony jest wówczas, gdy osoba fizyczna mieszka w danym miejscu, zaś element subiektywny odsyła do zamiaru osoby, tj. do jej chęci przebywania na stałe w danym miejscu. W ocenie strony, ważna staje się przede wszystkim zadeklarowana wola do przebywania w danym miejscu, szczególnie w sytuacji, gdy dana osoba korzysta z dwóch różnych lokali przebywając w nich w różnym czasie. J. P. zadeklarowała miejsce pobytu stałego na ul. [...] lok. [...] w W., organy nie wykluczyły zaś, że do tego lokalu skarżąca przyjeżdża. W tej sytuacji decydujące znaczenie dla zameldowania powinno mieć oświadczenie osoby zainteresowanej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wniesiona skarga kasacyjna opiera się na zarzucie naruszenia prawa materialnego - art. 10 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji o dowodach osobistych, poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca w dniu zameldowania nie spełniała warunku z art. 10 ust. 1 tej ustawy, dającego podstawę do jej zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Zgodnie z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Sąd I instancji trafnie zatem wskazał, że zasadność uchylenia czynności materialno- technicznej jaką stanowi zameldowanie na pobyt stały, należy rozważyć na tle ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie pod kątem oceny, czy w dniu zameldowania i okresie bezpośrednio go poprzedzającym, którego długość określa ustawa, dana osoba przebywała pod adresem, w którym ma nastąpić zameldowanie. Należy zauważyć, że z ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym, niezakwestionowanych skutecznie w postępowaniu przed Sądem I instancji, a zatem przyjętych za podstawę orzekania przez ten Sąd wynika, że w dniu zameldowania - 24 kwietnia 2003 r. - skarżąca nie spełniała warunku dającego podstawę do zameldowania jej w lokalu przy ul. [...] nr [...] w W., tj. nie mieszkała w przedmiotowym lokalu. Ustalenia te, z uwagi na brak w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, są również wiążące dla Naczelnego Sądu Administracyjnego przy rozpoznawaniu wniesionego środka odwoławczego. Ustalenia te przekładają się zarazem bezpośrednio na ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, które dotyczą wyłącznie naruszenia prawa materialnego - art. 10 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Otóż należało stwierdzić, że skoro skarżąca nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] na ul. [...] w W. w dacie dokonywania czynności meldunkowej, to do jej zameldowania doszło z naruszeniem prawa. Przesłanka zameldowania - przebywanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 10 ust. 1) musi być bowiem spełniona w dacie zameldowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi zaś wątpliwości, że czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2001 r., II SA/Gd 523/00, LEX nr 76100). Czynności wyeliminowania błędnego wpisu organ dokonuje na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i tak też postąpił Prezydent m.st. Warszawy w rozpoznawanej sprawie. Powyższe ustalenia skutkować muszą więc oddaleniem skargi kasacyjnej wniesionej na wyrok oddający skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego, utrzymującą w mocy decyzję orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały osoby, której - wobec braku spełnienia materialnoprawnych przesłanek zameldowania - nie dotyczył obowiązek meldunkowy. Do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie mógł też doprowadzić zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych, jak również zawarta w niej argumentacja, odwołująca się do funkcjonalnej oraz dynamicznej wykładni tego przepisu, nadająca podstawowe znaczenie woli osoby dokonującej zameldowania. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych stanowi, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Warto jednak podkreślić, że ocena zaskarżonego wyroku dotyczy oceny zasadności uchylenia przez organy administracji publicznej rejestracji meldunkowej, która została dokonana 23 kwietnia 2003 r. na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych. W rozważnym przypadku istotne było zatem wyłącznie ustalenie, czy organy prawidłowo przyjęły, że w dniu dokonywania zameldowania nie istniały materialnoprawne przesłanki obowiązku meldunkowego, określone w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych. Skoro zaś z ustaleń wynika, że w okresie poprzedzającym zameldowanie się, jak również w dacie dokonania zameldowania skarżąca nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...], co stanowiło warunek niezbędny dla prawidłowego dokonania tej czynności, bezprzedmiotowe są zawarte w skardze kasacyjnej rozważania odnoszące się do woli skarżącej zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w W. z zamiarem stałego pobytu. Rozstrzyganie wątpliwości dotyczących przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania należy do istoty postępowania administracyjnego dotyczącego wymeldowania z pobytu stałego, zatem taki ewentualny zarzut mógłby być postawiony i rozpoznawany w postępowaniu w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.