II OSK 719/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant referent Martyna Jendyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. i I.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 614/21 w sprawie ze skargi M.P. i I.P. na decyzję nr 151/2021 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 marca 2021 r. znak: WOB.7721.697.2017.PPEK w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 29 września 2021 r., II SA/Kr 614/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Krakowie oddalił skargę M.P. i I.P. na decyzję nr 151/2021 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie ("MWINB") z 29 marca 2021 r. znak: WOB.7721.697.2017.PPEK, w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, w dniu 9 marca 2016 r. inspektorzy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego (PINB) przeprowadzili kontrolę na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Stwierdzono, że przy drodze krajowej (dz. nr [...]) zlokalizowano gromadzenie materiałów budowlanych z rozbiórek: na dz. nr [...] jest wykonany utwardzony dojazd z ziemi i gruzu szerokości ok. 6 m: na dz. nr [...], [...], [...], [...] (przy granicy południowo-wschodniej) zgromadzono dużą ilość ziemi i zniszczonych materiałów budowlanych ukształtowanych jako "kopiec", wysokość wynosi ok. 12-15 m; od strony północ.-zach. jest wykonana droga technologiczna dla samochodów ciężarowych oraz koparek służących do dalszego podnoszenia "kopca". Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną. 22 czerwca 2016 r. PINB dokonał oględzin budowy kopca na ww. działkach. Podczas oględzin jeden z inwestorów - M.P. oświadczył, że na ww. działkach gromadzono materiały dla usypania kopca, na którym zamierza się postawić pomnik "[...]". Stwierdził, że dołoży wszystkich starań do opracowania projektu budowlanego. Wysokość wykonanego kopca to ok. 14 m, jego podstawa wynosi ok. 45 x 145 m, na górze planowana jest platforma o wymiarach 18 x 35 m. Podczas kontroli stwierdzono także ukształtowanie ziemi w kształcie kopca z podjazdem płaskim od strony północno-zachodniej. Dojazd do kopca prowadzi poprzez zjazd z drogi krajowej utwardzonym pasem ok. 5,5 m. 2.2. Kolejno w wyroku wskazano, że PINB postanowieniem z 22 lipca 2016 r. nr 4[...]016, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy realizacji "kopca" na ww. działkach, wykonywanych bez pozwolenia na budowę. PINB zobowiązał także inwestorów – współwłaścicieli ww. działek, w terminie do 30 grudnia 2016 r., do przedłożenia stosownych dokumentów legalizacyjnych. Następnie PINB postanowieniem z 1 sierpnia 2016 r. nr 512/2016, postanowił o dopuszczeniu do udziału w toczącym się postępowaniu organizacji społecznej: T. M.P. zwrócił się z prośbą o wydłużenie terminu do złożeniach dokumentów legalizacyjnych do 30 czerwca 2017 r., organ powiatowy postanowieniem z 9 stycznia 2017 r. uwzględniając to podanie zmienił termin do przedłożenia dokumentów określonych w postanowieniu z 22 lipca 2016 r. do 30 czerwca 2017 r. 2.3. Wyrokując w sprawie II SA/Kr 614/21 kolejno wskazano, że PINB decyzją nr 228/2017 z 31 października 2017 r. znak: PINB-7355/109/14/16, nakazał inwestorom – M.P. i I.P. – rozbiórkę budowli ziemnej – kopca na działkach [...], [...], [...] [...] w miejscowości [...], gmina [...] poprzez wywóz mas ziemi i gruzu budowlanego z terenów tych działek. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego (Dz. U. 2020, poz. 1333 ze zm., uPb). W uzasadnieniu tejże decyzji organ I instancji przytoczył treść i wyjaśnił mające zastosowanie w sprawie przepisy uPb. Opisał i ocenił ustalony stan faktyczny w sprawie, stwierdzając samowolę budowlaną, co do której w trakcie postępowania legalizacyjnego inwestorzy nie wykonali w terminie nałożonych na nich obowiązków. 2.4. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że M.P. i I.P. wnieśli od ww. decyzji odwołanie, zaś MWINB powołaną na wstępie decyzją z 29 marca 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm.; K.p.a.) oraz art. 48 ust. 1, a także art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 uPb, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. 2.5. W wyroku zrekapitulowano motywy decyzji organu wojewódzkiego. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie niewątpliwe doszło do celowego nawiezienia mas ziemi oraz gruzu, czego następstwem było wzniesienie budowli ziemnej o wymiarach 45 x 145 m i wysokości około 14 m na terenach ww. działek. W konsekwencji, skoro wykonanie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało pozwolenia na budowę, którym inwestor nie legitymował się, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 uPb. Organ odwoławczy po analizie zgromadzonych w sprawie akt doszedł do przekonania, że PINB prawidłowo ustalił, że przedmiotowy obiekt wymagał pozwolenia na budowę, a inwestor nie wypełnił wymaganych formalności, co za skutkowało wszczęciem postępowania. Brak decyzji o pozwoleniu na budowę wymagał zastosowania art. 48 uPb, którego treść MWINB przywołał. MWINB zwrócił uwagę, że M.P. dołączył do akt sprawy uchwałę Rady Gminy [...] z 29 lutego 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obszaru [...] Północ wraz z załącznikiem graficznym. Na rysunku planu ww. działki znajdują się na terenie oznaczonym symbolem M.RM.07, na którym wyznaczono tereny zabudowy zagrodowej i gospodarki rolnej. W § 22 ust. 4 pkt 5 ww. uchwały warunki zagospodarowania terenu ustalono: "w terenie M.RM.07 dopuszcza się utrzymanie istniejącej budowli ziemnej (kopca) oraz budowy obiektów stanowiących dominantę w krajobrazie, np. pomnik". Zdaniem organu II instancji, PINB, aby uczynić zadość ww. przepisom wyrażonym w art. 48 ust. 2 i ust. 3 uPb, prawidłowo wdrożył wobec zrealizowanej samowoli budowlanej procedurę jej legalizacji i wydał postanowienie, którym nakazał inwestorowi wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na prowadzeniu robót budowlanych przy realizacji kopca oraz nałożył obowiązek przedłożenia w określonym terminie (do 31 grudnia 2016 r.) wymaganych dokumentów, który następnie przedłużył do 30 czerwca 2017 r. Decyzja nakazująca rozbiórkę, w związku z brakiem przedłożenia stosownej dokumentacji, wydana została 31 października 2017 r. W ocenie MWINB, z mocy art. 48 ust. 1 i 4 uPb wydanie decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu jest obligatoryjne. Ustawodawca nie wprowadził bowiem żadnych dodatkowych warunków wydania nakazu rozbiórki i nie uzależnił wydania decyzji od innych przesłanek niż nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, w tym stanie rzeczy działanie organu I instancji było prawidłowe. Odnośnie wniosku inwestorów dotyczącego umorzenia postępowania, MWINB stwierdził, że w sprawie nie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 105 § 1 K.p.a. 3.1. M.P. i I.P. wnieśli na ww. decyzję MWINB skargę do WSA w Krakowie. 3.2. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3 uPb poprzez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że prace zrealizowane przez skarżących na terenach przedmiotowych działek stanowią budowlę ziemną, na którą wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, co z kolei doprowadziło do zastosowania utrzymania w mocy decyzji I instancji nakazującej rozbiórkę budowli ziemnej kopca poprzez wywóz mas ziemi i gruzu budowlanego z terenów działek; 2) rażący błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji i mający wpływ na jej treść, a to stwierdzenie, że zaistniałe okoliczności faktyczne pozwalają na uznanie, że prace zrealizowane przez skarżących stanowią budowlę ziemną, na którą wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, podczas gdy zgromadzone dowody oraz okoliczności przedmiotowej sprawy nie pozwalają na sformułowanie rzeczonych wniosków, a prowadzą do przyjęcia, że prace zrealizowane na terenach wzmiankowanych działek polegały wyłącznie na czasowym zgromadzeniu materiałów, co nie skutkowało powstaniem całości techniczno-użytkowej o określonej konstrukcji i funkcji, co z kolei konieczne jest dla zakwalifikowania skutków robót ziemnych jako budowli ziemnej; 3) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku zgromadzenia oraz rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, gruntowny i wnikliwy, całkowicie dowolną i fragmentaryczną analizę zebranych w sprawie dowodów, poczynienie błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji, w tym przede wszystkim rażąco błędne i arbitralne ustalenie, że prace zrealizowane na terenach przedmiotowych działek stanowią budowlę ziemną w rozumieniu przepisów uPb, w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz okoliczności faktyczne sprawy, w żadnej mierze nie pozwalają na poczynienie rzeczonych ustaleń faktycznych, a nadto poprzez arbitralną ocenę stanu faktycznego oraz prawnego przedmiotowej sprawy, pominięcie słusznego interesu skarżących jako stron postępowania oraz interesu społecznego, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz fundamentalnej zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej. 3.3. Mając powyższe na względzie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji PINB oraz umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania MWINB, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wedle norm prawem przepisanych. 3.4. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie skargę oddalił. 4.2. W motywach orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że ocena organu nadzoru budowlanego charakteru inwestycji była w pełni uzasadniona i niewątpliwie mieszcząca się w kompetencjach organu, zaś brak definicji legalnej budowli ziemnej nie wpłynął na jej prawidłowość i zasadność zastosowania opisywanych przepisów prawa. 4.3. Dodatkowo sąd wojewódzki uznał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że prowadzona od 2014 r. budowa kopca nie miała charakteru jedynie czasowego gromadzenia różnych materiałów, lecz ewidentnie jej celem było wykonanie następnie na nim pomnika. Dlatego też sąd a quo nie miał wątpliwości, że sporne roboty kwalifikowały się do wszczęcia postępowania na podstawie art. 48 (w zw. z art. 28-30) uPb, co też prawidłowo uczynił organ I instancji. Niewątpliwie bowiem będący w budowie obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a realizowanie inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę kwalifikowane było przez przepisy uPb jako działania w ramach tzw. samowoli budowlanej, pociągającej za sobą konkretne sankcje wynikające z przepisów tej ustawy, czego skarżący musiał być świadomy najpóźniej w chwili oględzin z 22 czerwca 2016 r. W ocenie sądu wojewódzkiego, wobec nieprzedłożenia koniecznej dokumentacji, mimo przedłużania terminu, organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły nakaz rozbiórki samowoli budowlanej. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.; Ppsa): 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1, art. 151 Ppsa, oraz art. 48 i art. 3 pkt 1 i 3 uPb poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie, polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że prace zrealizowane przez skarżących na terenach działek nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości [...], gmina [...], stanowią budowlę ziemną, na którą wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, co z kolei doprowadziło do wydania wyroku oddalającego wniesioną skargę w swej istocie utrzymującego w mocy decyzję nakazującej rozbiórkę budowli ziemnej kopca poprzez wywóz mas ziemi i gruzu budowlanego z terenów działek, podczas gdy w rzeczywistości prace zrealizowane na ww. nieruchomości polegają wyłącznie na czasowym zgromadzeniu materiałów w przygotowaniu do realizowania właściwego zamierzenia inwestycyjnego, co nie skutkowało powstaniem całości techniczno-użytkowej o określonej konstrukcji i funkcji, co z kolei konieczne jest dla zakwalifikowania skutków robót ziemnych jako budowli ziemnej; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 Ppsa oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał organom administracyjnym na przyjęcie, że prace zrealizowane przez skarżących na terenach działek nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości [...], gmina [...], stanowią budowlę ziemną, na którą wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, podczas gdy zgromadzone dowody oraz okoliczności przedmiotowej sprawy nie pozwalają na sformułowanie rzeczonych wniosków, a prowadzą do przyjęcia, że prace zrealizowane na terenach wzmiankowanych działek polegały wyłącznie na czasowym zgromadzeniu materiałów, co nie skutkowało powstaniem całości techniczno-użytkowej o określonej konstrukcji i funkcji, co z kolei konieczne jest dla zakwalifikowania skutków robót ziemnych jako budowli ziemnej. 5.2. Mając powyższe na względzie, skarżący kasacyjnie wnoszą o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; przeprowadzenie w sprawie rozprawy; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm prawem przewidzianych. 5.3. Zdaniem skarżących kasacyjnie prace zrealizowane na przedmiotowych działkach nie doprowadziły do powstania jakiejś całości techniczno-użytkowej, którą można byłoby zakwalifikować jako budowlę ziemną. Zebrany materiał dowodowy oraz okoliczności przedmiotowej sprawy – w ich ocenie – nie pozwalały na przyjęcie, że wykonali oni prace, które stanowią obiekt budowlany. Sprzeciwiają się temu, że powstała całość techniczno-użytkowa, co miało stanowić warunek niezbędny do oceny prac jako budowli. Podnoszą, że prace zrealizowane na wzmiankowanych działkach nie mieszczą się w kategorii robót budowlanych, w związku z czym nie podlegają reżimowi uPb. Końcowo podkreślają, że stanowiące przedmiot postępowania prace wykonane zostały przez skarżących w bezpośrednim sąsiedztwie ufundowanego przez nich [...] i są bezpośrednio związane z jego działalnością prospołeczną i patriotyczną. 5.4. Na wyznaczoną w sprawie rozprawę nikt się nie stawił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 6.2. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. W ocenie Sądu skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. 6.3. Zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej dotyczą zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 48, art. 3 pkt 1 i 3 uPb przez ich błędne zastosowanie, jak i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1, art. 151 Ppsa i w zw. z art. 133 § 1 Ppsa oraz art. 77 § 1 K.p.a. Co do zasady w takich sytuacjach należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów procesowych, gdyż w przypadku gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i przepisów postępowania, dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, bądź nie naruszono innych przepisów proceduralnych można przejść do skontrolowania zarzutów odnoszących się do naruszeń prawa materialnego. 6.4. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy o charakterze ogólnym i wynikowym, który określają oznaczone przypadki, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny. Sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję/postanowienie w całości lub w części, jeśli dopatrzy się odpowiednio – naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, albo – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa, wskazującego na niektóre z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę na tego rodzaju akt oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie wskazanych w środku odwoławczym przepisów Ppsa, powinni wskazać konkretne przepisy prawa materialnego, którym uchybił zaskarżony organ w sposób mający wpływ na wynik sprawy, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji, względnie powinni wskazać naruszenie konkretnych przepisów postępowania, które naruszył skarżony organ, a w dalszej kolejności winni przekonać, że uchybienia przepisów postępowania przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie. Podobne uwagi odnieść należy do zarzutu naruszenia art. 151 Ppsa, z którego wynika jedynie, że gdy sąd nie uwzględnia skargi w całości lub w części, to ją oddala odpowiednio w całości lub w części. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 Ppsa mają charakter wynikowy, wskazują na oznaczone rozstrzygnięcia podejmowane przez sąd administracyjny, ale są konsekwencją ocen odnośnie innych norm prawa. 6.5. Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa, który określa jeden z przedmiotów kognicji sądów administracyjnych, które m. in. rozpoznają skargi na decyzje administracyjne. WSA w Krakowie rozpoznał skargę skarżących na decyzję wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki, to że wynik sądowej kontroli tej decyzji nie zadowala skarżących kasacyjnie, nie dowodzi naruszenia wskazanego przepisu, nadto w motywach skargi kasacyjnej nie wyłuszczono uzasadnienia dla tak skonstruowanej podstawy kasacyjnej. 6.6. Chybione są powiązane z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa zarzuty wymienione w pkt 2. skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia art. 133 § 1 Ppsa oraz art. 77 § 1 K.p.a. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 Ppsa zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 Ppsa, jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Takich naruszeń Sąd się nie dopatruje. Zarazem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że działające w sprawie organy administracyjne nie naruszyły art. 77 § 1 K.p.a. W sposób wyczerpujący bowiem zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, podjęte w sprawie czynności dowodowe były wystarczające dla ustalenia potrzeby wydania przedmiotowej decyzji. Okoliczność, że dokonana przez organ ocena prawna ustalonego stanu faktycznego sprawy (w tym w szczególności ocena, że wykonany przez skarżących kopiec stanowi budowlę ziemną) i wydane w następstwie tej oceny prawnej rozstrzygnięcie stoi w sprzeczności z interesami strony skarżącej kasacyjnie, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia podnoszonych w skardze kasacyjnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania. 6.7. Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 48 uPb oraz art. 3 pkt 1 i 3 tej ustawy na wstępie trzeba zaznaczyć, że obowiązkiem stron skarżących kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej przepisu prawa, wobec którego podnosi się zarzut kasacyjny. Przepis art. 48 uPb dzieli się na kolejne jednostki redakcyjne, a autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował naruszenia której konkretnie jednostki redakcyjnej miał dopuścić się sąd pierwszej instancji. W tym zakresie skarga kasacyjna nie spełnia zatem wymogu dokładnego sprecyzowania zarzutów kasacyjnych. Błędne sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, nie zwalnia jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego od odniesienia się do podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji (por. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiwsa 2010, nr 1, poz. 1). Z uzasadnienia tego zarzutu skargi kasacyjnej wynika jednak, że według skarżących kasacyjnie w sprawie nie ma zastosowania tryb ujęty w art. 48 uPb, ponieważ prace zrealizowane przez skarżących na terenach działek nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości [...], gm. [...], polegały wyłącznie na czasowym zgromadzeniu materiałów w przygotowaniu do realizowania właściwego zamierzenia inwestycyjnego, co nie skutkowało powstaniem jakiejś całości techniczno-użytkowej, którą organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały jako budowlę ziemną. Tak rozumiana podstawa kasacyjna nie jest usprawiedliwiona. 6.8. Zwrócić należy uwagę, że podnoszony skardze kasacyjnej w ramach omawianego zarzutu przepis art. 3 pkt 3 uPb jako jeden z rodzajów budowli wymienia m. in. budowlę ziemną (budowla – zgodnie z art. 3 pkt 3 uPb – to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową). Przy braku definicji legalnej pojęcia "budowli ziemnej" w orzecznictwie wypracowano stanowisko uznające za budowlę ziemną takie wytwory ludzkiej działalności, nie będące budynkiem ani obiektem małej architektury, które wykonane zostały z ziemi lub podobnego materiału jako podstawowego lub wyłącznego tworzywa, o charakterze kubaturowym, widoczne i obiektywnie istniejące, spełniające określoną rolę i stanowiące całość techniczno-użytkową, nawet jeżeli nie mają dodatkowych instalacji, czy urządzeń (zob. wyroki NSA z 20 listopada 2003 r., II OSK 1828/00, czy z 22 marca 2022 r., II OSK 942/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Jako przykład budowli ziemnych w powyższym rozumieniu w orzecznictwie podano m.in. wykonany z ziemi wał, czy wykonany z ziemi kopiec (tak: np. w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z 16 stycznia 2008 r. II SA/Rz 731/07, LEX nr 487256). Budowla ziemna musi mieć charakter kubaturowy, być widoczna i istnieć w kategoriach obiektywnych. Niemożliwym jest uznanie za "budowlę ziemną" każdego przesunięcia i rozplantowania warstwy ziemi, zwłaszcza przesunięcia nie powodującego powstania widocznej budowli i nie mającego na celu w bliższej lub dalszej przyszłości wykonania jakiegokolwiek obiektu budowlanego. Podobnie WSA w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku z 27 października 2011 r. II SA/Bd 963/11 (LEX nr 1110759) uznał, że konstrukcje typu ziemnego są zaliczane do obiektów budowlanych, co wynika z definicji "budowli", zawartej art. 3 pkt 3 uPb wymieniającej jako rodzaj budowli również "budowle ziemne". Mając na uwadze powyższe, nie można uznać stanowiska skarżących zaprezentowanego w skardze kasacyjnej za zasadne. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania, w okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie doszło do powstania budowli ziemnej – "kopca", tak zresztą była ona określany przez samych inwestorów w toku postępowania administracyjnego. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na jego znaczne rozmiary (ok. 45 x 145 m, wysokość około 14 m). Nie budzi zatem wątpliwości, że powstała budowla, która ma charakter kubaturowy, jest widoczna i istnieje w kategoriach obiektywnych. Ponadto, jak wynika z akt postępowania administracyjnego, inwestor M.P. oświadczył, że celem budowy przedmiotowego "kopca" było postawienie na nim następnie pomnika (protokół - k. 76 akt PINB). Dodatkowo, wbrew temu co podnosi się w skardze kasacyjnej, a na co słusznie zwrócił uwagę organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego w złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że prowadzona od 2014 r. budowa "kopca" nie miała charakteru jedynie czasowego gromadzenia materiałów, lecz ewidentnie jej celem było wykonanie następnie na kopcu pomnika. Potwierdzeniem tej okoliczności, że wzniesiona przez skarżących kasacyjnie budowla ma charakter budowli nie wyłączonej spod reglamentacji uPb ponadto jest chociażby i to, że została ona uwzględniona w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obszaru [...]. 6.9. Z kolei akcentowana końcowo w skardze kasacyjnej prospołeczna czy patriotyczna działalność skarżących, jak trafnie stwierdził sąd pierwszej instancji, nie wpływa na obowiązek przestrzegania powszechnie obowiązujących norm prawa budowlanego. Taki obowiązek odnosi się do wszystkich, jego źródłem jest art. 83 Konstytucji RP, w ocenie Sądu Naczelnego w tym składzie, godna szacunku działalność społeczna skarżących kasacyjnie nie musi kolidować z obowiązkiem powszechnym przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. 6.10. W takim stanie sprawy uprawniona była ocena organów nadzoru budowlanego i sądu wojewódzkiego, że przedmiotowa budowla ziemna – kopiec, została wzniesiona w warunkach samowoli budowlanej, a wobec nieprzedłożenia koniecznej dokumentacji we wdrożonej prawidłowo przez organ I instancji procedurze legalizacyjnej, mimo przedłużania terminu, organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły nakaz rozbiórki samowoli budowlanej. Zarzut niewłaściwego zastosowania w tej sprawie art. 48 uPb w zw. z art. 3 pkt 1 i 3 uPb jest zatem nietrafny. G. Skoro skarga kasacyjna nie posiadała usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na zasadzie art. 184 Ppsa.