II OSK 676/23

Dnia 11 czerwca 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 741/22 oddalającego skargę M.L. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 23 marca 2022 r., nr WINB-WOA.7722.58.2022.MG w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 15 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 741/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gliwicach oddalił skargę M.L. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach ("ŚWINB") z 23 marca 2022 r., nr WINB-WOA.7722.58.2022.MG w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych. W treści skargi kasacyjnej M.L. od powyższego wyroku, na zasadzie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, Ppsa), zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając w/w wniosek skarżąca wskazała, że uchylenie postanowienia zawieszającego postępowania powoduje, iż ciąg dalszy ma postępowanie przed organem I instancji – w efekcie, organ ten, związany terminami z art. 35 K.p.a., zobowiązany jest do załatwienia sprawy, która – z dużą dozą prawdopodobieństwa – zakończy się dla skarżącej niepomyślnie, czyli w postaci orzeczenia o obowiązku rozbiórki obiektu. Potencjalny koszt rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego, a następnie konieczność ponownych prac bezpośrednio narazi skarżącą na powstanie znacznych kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 Ppsa (aktualny tekst jednol. Dz. U. 2023, poz. 1634), w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015, poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 Ppsa (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 Ppsa. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma zastosowanie do takich aktów administracyjnych, które podlegają wykonaniu. Z kolei wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w akcie (zob. też Wajda P. [w:] Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz (red.) Hauser R. i Wierzbowski M. Warszawa 2015, s. 375). Zaskarżone do sądu administracyjnego postanowienie ŚWINB nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania jakiegokolwiek obowiązku, ani nie przyznaje jakiegokolwiek uprawnienia. Następstwem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu organu wojewódzkiego jest wyłącznie obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, zatem nie może być mowy o wystąpieniu niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Przewidywanie zaś przez skarżącą, że postępowanie może zakończyć się niekorzystną dla niej decyzją stanowi odrębną kwestię i nie może być traktowane jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków wyrządzonych zaskarżonym postanowieniem. Ponadto decyzja taka może być przedmiotem ewentualnie odrębnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, w sytuacji gdy na akt (decyzję) ten zostanie wniesiona stosowna skarga. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.