Sygnatura
II OSK 670/19
Wyrok NSA z 4 czerwca 2019 r., II OSK 670/19 – budownictwo wodne
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 4 czerwca 2019
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 963/18 w sprawie ze skargi Z.C. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.C. (dalej: skarżący) na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z [...] lutego 2009 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Pozwoleniem tym wygaszono uprzednie pozwolenie (pkt I) wydane na rzecz B. Spółka z o.o. w M. (dalej: Spółka) i udzielono Spółce pozwolenia na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do cieku bez nazwy w zlewni potoku [...], wylotami nr I i II (pkt II), wykonanie wylotów nr I i II (pkt III.1 i 2) oraz likwidację dotychczasowych wylotów wód opadowych z rowów opaskowych R1 i R2 (pkt III.3). Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. organ umorzył postępowanie. W ocenie organu, skarżący nie posiada statusu strony tego postępowania. Decyzją z [...] października 2013 r., organ ten utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2013 r. Wyrokiem z 11 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2889/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] sierpnia 2013 r. Sąd I instancji wskazał wówczas, że organ w sposób niewystarczający ustalił, czy skarżącemu przysługuje status strony na podstawie art. 127 ust. 7 pkt 4 i 6 ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.; dalej: Prawo wodne). Decyzją z [...] lutego 2015 r. organ ponownie umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie ma legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności pozwolenia wodnoprawnego z 2009 r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2015 r. organ utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2015 r. Organ wskazał, że zgodnie z obowiązującym w dniu wydania pozwolenia wodnoprawnego brzmieniem art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, stronami postępowania byli: ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Skarżący wskazał, że jest właścicielem stawów rybnych, które – w jego ocenie - znajdują się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, a ponadto jest właścicielem istniejącego urządzenia wodnego, znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Zdaniem organu, kluczowym zagadnieniem było określenie zasięgu oddziaływania planowanego korzystania z wód, czyli odprowadzania wód opadowych i roztopowych. W operacie wodnoprawnym, złożonym przy wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, ustalono, że "odbiornikiem wód i ścieków opadowych z zamykanej i rekultywowanej części składowiska odpadów oraz z powierzchni komunikacyjnych i dachowych w obrębie Zakładu Zagospodarowania Odpadów w Myślenicach będzie ciek bez nazwy, który przepływa po północnej stronie składowiska. Początek cieku znajduje się w odległości ok. 750 m na wschód od terenu istniejącego składowiska. Powyżej składowiska wpływają do niego jeszcze dwa mniejsze cieki. W dalszym biegu, po połączeniu z paroma innymi ciekami potok uchodzi do G. (...)". Zdaniem organu, opis ten świadczy, że odbiornik wód opadowych i roztopowych, objętych analizowanym pozwoleniem wodnoprawnym, posiada pośrednie połączenie hydrauliczne z Potokiem od B., który stanowi źródło wody pobieranej na potrzeby prowadzenia stawów rybnych przez skarżącego. W związku z tym organ przeanalizował dostępne dowody w celu stwierdzenia, czy zasięg oddziaływania planowanego korzystania z wód obejmuje wody Potoku od B., pobierane przez skarżącego w celu zasilania stawów rybnych. Organ odwołał się do opinii sporządzonej w sprawie z powództwa Z. i M. Ć. przeciwko gminie M. o zapłatę (sygn. akt I C 54/07), sporządzonej przez M.K., jak również, przedłożonej przez skarżącego opinii w tej samej sprawie, sporządzonej w kwietniu 2014 r. przez mgra inż. S.W., oraz wyjaśnień dotyczących zarzutów stron do opinii z kwietnia 2014 r. złożonych przez autora opinii w lipcu 2014 r. Z dokumentów tych wynika wpływ ścieków, odprowadzanych z terenu składowiska, na stan wód płynących Potokiem od B.. W obu opiniach biegli wskazują jednak, że zanieczyszczenie wód tego cieku jest związane z niekontrolowanym wypływem odcieków ze składowiska, potwierdzonym m.in. w trakcie kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Krakowie (protokół z 21 kwietnia 2005 r.). Wypływ ten jest spowodowany licznymi pęknięciami i rozszczelnieniami w dolnej części składowiska przy jego stopie. Odcieki rozlewają się w sposób niekontrolowany i spływają swobodnie w stronę "cieku bez nazwy" – Spływu od Dąbrowy, powodując zanieczyszczenie. Efektem tego jest śnięcie ryb. Stwierdzone zanieczyszczenie Potoku od B. może być zatem związane z odprowadzaniem z terenu składowiska ścieków przemysłowych (odcieków), jednak nie mają na nie wpływu wody opadowe i roztopowe, pochodzące z tego obszaru. Na tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, że nastąpiło najprawdopodobniej przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego, co jednak nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie udzielenia tego pozwolenia. Jednocześnie – z uwagi na ustalenia biegłych – wskazywane przez skarżącego uchybienia w realizacji udzielonego pozwolenia, nie mogą stanowić podstawy do uznania go za stronę postępowania. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 14 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżącego, uchylił decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] czerwca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka. Wyrokiem z 27 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1130/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ponownie rozpoznając sprawę, wskazanym na wstępie wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. Sąd I instancji oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że kontrolując zaskarżoną decyzję należało zbadać, czy skarżący powinien zostać uznany za stronę postępowania, jako uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód prowadzonego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce. Skarżący wskazuje, że jest właścicielem stawów rybnych, które w jego ocenie znajdują się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Ponadto jest właścicielem istniejącego urządzenia wodnego, znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. W ocenie Sądu I instancji, zasadnicze znaczenie ma więc określenie zasięgu oddziaływania planowanego korzystania z wód, czyli odprowadzania wód opadowych i roztopowych. W operacie wodnoprawnym złożonym przy wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego określono, że "odbiornikiem wód i ścieków opadowych z zamykanej i rekultywowanej części składowiska odpadów oraz z powierzchni komunikacyjnych i dachowych w obrębie Zakładu Zagospodarowania Odpadów w Myślenicach będzie ciek bez nazwy, który przepływa po północnej stronie składowiska. Początek cieku znajduje się w odległości ok. 750 m na wschód od terenu istniejącego składowiska. Powyżej składowiska wpływają do niego jeszcze dwa mniejsze cieki. W dalszym biegu, po połączeniu z paroma innymi ciekami potok uchodzi do Głogoczówki (...)". Zdaniem Sądu I instancji, oznacza to, ze odbiornik wód opadowych i roztopowych objętych pozwoleniem wodnoprawnym posiada pośrednie połączenie hydrauliczne z Potokiem od B., który stanowi źródło wody pobieranej na potrzeby prowadzenia stawów rybnych przez skarżącego. W ocenie Sądu I instancji, organ przeanalizował dostępne dowody w celu stwierdzenia, czy zasięg oddziaływania planowanego korzystania z wód obejmuje wody Potoku od B., pobierane przez skarżącego w celu zasilania jego stawów rybnych. Za taki dowód organ uznał treść opinii sporządzonych w sprawie z powództwa przeciwko gminie Myślenice o zapłatę (sygn. akt I C 54/07). Z opinii tych wynika wpływ ścieków odprowadzanych z terenu składowiska na stan wód płynących Potokiem od B., jednak w obu wymienionych opiniach biegli wskazują, że zanieczyszczenie wód tego cieku jest związane z niekontrolowanym wypływem odcieków ze składowiska. Potwierdzono to m.in. w trakcie kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Krakowie zakończonej sporządzeniem protokołu z 21 kwietnia 2005 r. gdzie stwierdzono liczne pęknięcia i rozszczelnienia w dolnej części składowiska przy jego stopie. Odcieki rozlewają się w sposób niekontrolowany i spływają swobodnie w stronę "cieku bez nazwy", tj. Spływu od Dąbrowy, powodując zanieczyszczenie, którego efektem jest śnięcie ryb. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że stwierdzone zanieczyszczenie Potoku od B. może być związane z odprowadzaniem z terenu składowiska ścieków przemysłowych (odcieków), jednak nie mają na nie wpływu wody opadowe i roztopowe pochodzące z tego obszaru. Ustalenia biegłych przedstawione w opiniach przesądzają, że wskazywane przez skarżącego uchybienia w realizacji udzielonego Spółce pozwolenia wodnoprawnego, nie mogą stanowić podstawy do uznania go za stronę postępowania. Postępowanie zakończone decyzją Marszałka Województwa Małopolskiego z [...] lutego 2009 r. dotyczyło wód opadowych i roztopowych odprowadzanych po oczyszczeniu ich do parametrów wymaganych prawem, co sprawia że nie powinny mieć wpływu na skład chemicznych wód prowadzonych Potokiem od B., pobieranych na potrzeby stawów rybnych stanowiących własność skarżącego. Odcieki wypływające ze składowiska powodują zanieczyszczenie Potoku, ale nie może to być podstawą do uznania skarżącego za stronę postępowania, bowiem działanie to nie jest związane z realizacją pozwolenia wodnoprawnego, ale z nieuprawnionym odprowadzaniem ścieków przemysłowych. Nie można przyjąć, że niezgodne z pozwoleniem wodnoprawnym korzystanie z wód oznacza, że pozwolenie to jest dotknięte jedną z wad kwalifikowanych, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto Sąd I instancji przeanalizował także kontrolowaną sprawę w celu stwierdzenia, czy nie występują przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., które obligowałyby organ do wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu. W ocenie Sądu I instancji, organ rozpatrzył sprawę w pełnym zakresie, nie naruszając art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Skargą kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, niewłaściwe zastosowanie art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] lutego 2009 r. Polegało to na zakwestionowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie legitymacji skarżącego do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z [...] lutego 2009 r. z uwagi na brak znajdowania się urządzeń wodnych skarżącego (stawów rybnych), nieruchomości oraz miejsca wykonywania uprawnienia do rybactwa, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, wynikającego z pkt II pozwolenia wodnoprawnego objętego decyzją Marszałka Województwa Małopolskiego z [...] lutego 2009 r. Po drugie, błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 125 ust. 1 Prawa wodnego. Polegało to na przyjęciu, że decyzja Marszałka Województwa Małopolskiego z [...] lutego 2009 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Po trzecie, błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 132 ust. 3 pkt 1 oraz pkt 3 Prawa wodnego. Polegało to na przyjęciu, że do wydania decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z [...] lutego 2009 r. nie doszło z rażącym naruszeniem prawa, pomimo tego że przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o wadliwy operat wodnoprawny. Po czwarte, niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 6 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, wraz z załącznikiem nr 3 do tego rozporządzenia tabela II (pkt 3). Polegało to na przyjęciu, że pozwolenie wodnoprawne nie zostało wydane z rażącym naruszaniem prawa, pomimo że na mocy tego pozwolenia udzielono pozwolenia na wprowadzenie do cieku bez nazwy wód opadowych i roztopowych (ścieków) o wartości wskaźników zanieczyszczeń, przekraczających wskaźniki wynikające z obowiązujących w dacie wydania tego pozwolenia norm prawnych. Po piąte, niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku § 16 ust. 1 rozporządzenia z 24 lipca 2006 r. wraz z załącznikiem nr 9 (pkt 3) do tego rozporządzenia. Polegało to na przyjęciu, że pozwolenie wodnoprawne nie zostało wydane z rażącym naruszaniem prawa, pomimo że na mocy tego pozwolenia udzielono pozwolenia na wprowadzenie do cieku bez nazwy wód opadowych i roztopowych (ścieków) o wartości wskaźników zanieczyszczeń, które wielokrotnie przekraczały wskaźniki wynikające z obowiązujących w dacie wydania tego pozwolenia norm prawnych mające zastosowanie do wód, jakie odprowadzać mógł skarżący. Oznacza to, że uwzględniając stan wód odprowadzanych przez Spółkę zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, jak i stan wód, jakie odprowadzać mógł i może skarżący, żeby spełnić wymogi stawiane skarżącemu przez wskazane powyżej przepisy, skarżący musiałby oczyszczać wody wprowadzane przez Spółkę. Po szóste, błędne zastosowanie art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 125 ust. 1 Prawa wodnego oraz art. 132 ust. 3 pkt 1 oraz pkt 3 Prawa wodnego. Polegało to na przyjęciu, że (przy założeniu braku posiadania przez skarżącego statusu strony postępowania o wydanie kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego z 2009 r.), w odniesieniu do decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z [...] lutego 2009 r. brak było podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nieważnościowego. W ocenie skarżącego, do wydania tej decyzji doszło z rażącym naruszeniem art. 125 ust. 1 Prawa wodnego oraz art. 132 ust. 3 pkt 1 jak i pkt 3 Prawa wodnego. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, niewłaściwe zastosowanie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 190 p.p.s.a. Polegało to na braku uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy "granice sprawy", o których stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawą uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uwzględniającego skargę skarżącego były wyłączenie braki uzasadnienia (art. 141 § 4 p.p.s.a.), uniemożliwiające dokonanie jego kontroli kasacyjnej. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji nie usunął dostrzeżonych przez Naczelny Sąd Administracyjny uchybień oraz powielił te same błędy organu administracji, które stanowiły poprzednio podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji, jak i błędy, które stanowiły podstawę uchylenia poprzedniego wydanego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po drugie, niewłaściwe zastosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób uwzględniający pełną podstawę prawną rozstrzygnięcia (wynikającą z art. 127 ust. 7 Prawa wodnego) oraz pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, jak również brak jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podniesionych przez skarżącego zarzutów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Należy także podkreślić, że w przypadku podniesienia jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć te ostatnie, ponieważ pozwoli to następnie ustalić prawidłowe zastosowanie lub wykładnię powołanych w sprawie przepisów prawa materialnego w danym stanie faktycznym. Po pierwsze, nie jest zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. jak i art. 190 p.p.s.a. oraz w świetle dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy podkreślić, że jest to postępowanie tylko w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia wodnoprawnego, czyli jest to tzw. nadzwyczajne postępowanie administracyjne. Ponadto w powyższym stanie faktycznym, prawidłowo ustalonym i poddanym właściwej kontroli przez Sąd I instancji, brak jest podstaw uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 zdanie 1 p.p.s.a. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jak i odniósł się do przesłanki umorzenia postępowania z art. 105 § 1 k.p.a. Nastąpiło to z uwzględnieniem całego zebranego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego, którego skarżący nie był stroną. Ponadto skarżący nie wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia wodnoprawnego. Należy także podkreślić, że zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz zgodnie z regułami postępowania dowodowego wynikającymi z art. 7 k.p.a., jak i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest już prowadzone kolejne postępowanie dowodowe tak jak w postępowaniu zwykłym. Jednocześnie Sąd I instancji jednoznacznie stwierdził, że w świetle ustaleń postępowania wyjaśniającego właściwy organ był upoważniony do umorzenia tego postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, co czyni zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. bezzasadnym (s. 14 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji). Natomiast brak szerszego uzasadnienia tego stanowiska jest uchybieniem, które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe. Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Norma ta określa zatem granice rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, natomiast granice sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu omawianej normy można mówić, jeśli Sąd I instancji wykroczy poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyjdzie poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Niewątpliwie Sąd I instancji ocenił legalność zaskarżonej decyzji, czyli nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Natomiast w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 lit. 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Ponadto w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji kontrola zgodności z prawem ostatecznej decyzji w świetle dyspozycji art. 156 § 1 k.p.a. jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Po drugie, w stanie faktycznym i prawnym nie są również zasadne wszystkie zarzuty kasacyjne, które podnoszą naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zaznaczyć, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w formie decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 ust. 7 Prawa wodnego. Natomiast w skardze kasacyjnej w ogóle nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 127 ust. 7 Prawa wodnego. Ponadto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1130/16 Sąd stwierdził, że ewentualne niezgodne z pozwoleniem wodnoprawnym korzystanie z wód nie oznacza, że dane pozwolenie jest dotknięte jedną z wad kwalifikowanych w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a., a więc także art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ocena ta jest wiążąca zgodnie z dyspozycją art. 190 p.p.s.a. Z kolei w tej sprawie przedmiotem postępowania nie jest kontrola realizacji przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego np. w związku z pęknięciami i rozszczelnieniem w dalszej części składowiska przy jego stopie, tylko ocena statusu skarżącego jako strony postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności danego pozwolenia wodnoprawnego, w świetle dyspozycji art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, jako uprawnionego do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Z tych względów brak jest podstaw do stwierdzenia błędnego zastosowania przez Sąd I instancji art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, jak i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 125 ust. 1 Prawa wodnego. Należy bowiem podkreślić, że stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest podmiot uprawniony do rybactwa, lecz tylko jest w obszarze oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Powyższy obszar oddziaływania nie może jednak zostać ustalony w oparciu o potencjalne przesłanki przekroczenia warunków pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji nie prowadzi się już kolejnego postępowania dowodowego. Dlatego też chybiony jest również zarzut kasacyjny, który podnosi błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 132 ust. 3 pkt 1 oraz pkt 3 Prawa wodnego z powodu wadliwości operatu wodnoprawnego, w oparciu o który wydano przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne. Po trzecie, brak jest również przesłanek do uwzględnienia zarzutów kasacyjnych, które podnoszą niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 6 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, łącznie z załącznikiem nr 3 do tego rozporządzenia tabela II (pkt 3). Dotyczy to również niezastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 16 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska łącznie z załącznikiem nr 9 (pkt 3) do tego rozporządzenia. Wynika to z tego, że w tym postępowaniu są badane tylko przesłanki posiadania przez skarżącego przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 127 ust. 7 Prawa wodnego z powodu braku umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, czyli pozwolenia wodnoprawnego z [...] lutego 2009 r. wydanego przez Marszałka Województwa Małopolskiego. Oznacza to, że przedmiotem tego postępowania nie jest kontrola osnowy (rozstrzygnięcia) powyższego pozwolenia wodnoprawnego, jak i brak jest roszczenia w tym zakresie dla skarżącego o jakość odprowadzonych wód ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym z tego powodu, że hoduje obecnie ryby łososiowate, które wymagają do hodowli wód o klasie czystości "A". Po czwarte, chybiony jest także zarzut kasacyjny, który podnosi niewłaściwe zastosowanie art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz z art. 125 ust. 1 (w istocie jest to art. 125 pkt 1) jak i art. 132 ust. 3 pkt 1 i pkt 3 Prawa wodnego z powodu braku wszczęcia z urzędu przedmiotowego postępowania o stwierdzenie nieważności danego pozwolenia wodnoprawnego. Oznacza to bowiem, że sam skarżący, wnioskując o wszczęcie z urzędu danego postępowania nadzwyczajnego, w istocie stwierdza, że nie ma interesu prawnego, o którym stanowią przepisy art. 127 pkt 7 Prawa wodnego w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i stąd właśnie wnioskuje o jego wszczęcie z urzędu. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 lutego 2019
- Symbol z opisem
- 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
- Hasła tematyczne
- Wodne prawo
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Barbara Adamiak /przewodniczący/ Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Piotr Korzeniowski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
art. 127 ust. 7 pkt 4 i 6 · Dz.U. 2012 poz. 145
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SA/Wa 900/19 · 30 maja 2019
Wyrok WSA w Warszawie z 30 maja 2019 r., IV SA/Wa 900/19 – budownictwo wodne
Sygnatura: II SA/Rz 275/19 · 24 maja 2019
Wyrok WSA w Rzeszowie z 24 maja 2019 r., II SA/Rz 275/19 – budownictwo wodne
Sygnatura: IV SA/Wa 1634/17 · 23 maja 2019
Wyrok WSA w Warszawie z 23 maja 2019 r., IV SA/Wa 1634/17 – budownictwo wodne
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny