II OSK 642/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędzia WSA (del.) Piotr Korzeniowski, Protokolant starszy asystent sędziego H. S., po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 857/17 w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2017 r. nr ... w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiesić postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt SK 81/19.

Wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 857/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. W. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2017 r. znak: ... w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W skardze kasacyjnej S. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o uchylenie, na podstawie art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonego orzeczenia w punkcie pierwszym i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniósł również o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz.U. Nr 234, poz. 1570 tj. z dnia 19 kwietnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 947) z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1,2,3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia określają Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Z uwagi na fakt, iż powyższe zagadnienie, w ocenie skarżącego, ma charakter prejudycjalny wniesiono również o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: I. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez jego niezastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy przy orzekaniu przez Sąd na mocy art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w granicach, sprawy, bez związania zarzutami skargi, istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia jako wydanego z naruszeniem prawa materialnego polegającym na błędnej wykładni przepisów: 1. art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i art. 17 ust. 1 oraz ust. 2 tej ustawy oraz § 1 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień przez bezpodstawne przyjęcie, iż powołane przepisy są podstawą prawną umożliwiającą nałożenie przez organ obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym według Programu Szczepień Ochronnych (wywodzenie obowiązków prawnych z poza katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego), jak i przez przyjęcie, że w sytuacji braku wykonania badania kwalifikacyjnego obowiązek wykonania szczepienia jest wykonalny, 2. art. 17 § 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń w zw. z § 3 pkt 1,2,3,5,9,11,12 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, przez ich błędną wykładnię i uznanie, że przepisy te dają podstawę do przyjęcia, iż w przypadku dziecka skarżącego, które ukończyło dziewiąty rok życia, upłynął termin do wykonania obowiązku szczepienia, w sytuacji gdy zgodnie z tymi przepisami, termin wykonania tegoż obowiązku upływa wraz z ukończeniem przez dziecko 19 r. życia (błonica, tężec, krztusiec, poiiomyelitis), 3. art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, przez ich błędną wykładnię i wyrażenie niewłaściwego poglądu, jakoby obowiązek wykonania badania kwalifikacyjnego wchodził w zakres obowiązku poddania szczepieniu, w sytuacji, gdy brzmienie powołanych przepisów nie pozwala na taką ich interpretację, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego poglądu Sądu o dopuszczalności egzekucji i wykonalności obowiązku szczepiennego mimo niewykonania badania kwalifikacyjnego, 4. art. 8 ust. 2 Konstytucji RP i art. 31 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na utrzymaniu w mocy decyzji przymuszającej skarżącego do poddania dziecka zabiegowi nieokreślonemu przepisem prawa (przewidzianym w źródle prawa powszechnie obowiązującego) przy braku stworzenia sytemu odszkodowawczego i braku wiarygodnego rejestru niepożądanych odczynów poszczepiennych podlegającego nadzorowi sądowemu, II. naruszenie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez utrzymanie w mocy postanowienia nakładającego grzywnę pomimo naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na zaniechaniu badania przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, jak i właściwości organów (wydanie postanowienia przymuszającego pomimo nieistnienia obowiązku w dniu jego wydania). Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. adw. A. T. złożył do akt sprawy poświadczoną za zgodność kserokopię postanowienia Trybunał Konstytucyjnego z 29 października 2019 r. oraz poświadczoną za zgodność kserokopię pisma kancelarii Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o przyjęciu do rozpoznania skargi przeciwko Polsce i oświadczył, że sprawa ta dotyczy podobnej sprawy co niniejsza, zainicjowanej przez innych rodziców przymuszanych do wykonywania szczepień. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie ma przepisów szczególnych regulujących zawieszenie postępowania kasacyjnego, jednakże na podstawie art. 193 powołanej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny może zatem zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy ze względu na inne toczące się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, jeżeli wynik tego postępowania będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w toczącym się postępowaniu. Jednym z zarzutów skargi kasacyjnej S. W. jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Z urzędu Sądowi wiadomo, ze na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie złożył do akt sprawy o sygn. II OSK 140/18 wniosek o zawieszenie postępowania wskazując, że obecnie przed Trybunałem Konstytucyjnym, pod sygn. akt SK 81/19, toczy się postępowanie w sprawie zgodności: a) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1239) z art. 2 oraz z art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; b) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 753) z art. 2 oraz z art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; c) art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP. Skład orzekający w sprawie o sygn. akt II OSK 140/18 uwzględnił wniosek i zawiesił postępowanie. Rozpoznawana sprawa jest tożsama podmiotowo i przedmiotowo ze sprawą II OSK 140/18, w której z tożsamych powodów zawieszono postępowanie, mając zatem na uwadze jednolitość orzecznictwa Naczelny Sąd Administracyjny postanowił o zawiesić postępowanie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ----------------------- 4