Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 631/24

Wyrok NSA z 23 czerwca 2026 r., II OSK 631/24 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
23 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Gdesz Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 615/23 w sprawie ze skargi R. R. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 29 sierpnia 2000 r. nr XLI/483/III/2000 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejon Szczepankowo - Spławie część "A" w Poznaniu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. R. na rzecz Miasta Poznania kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 615/23, oddalił skargę R. R. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 29 sierpnia 2000 r., nr XLI/483/III/2000, w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejon Szczepankowo - Spławie część "A" w Poznaniu. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r. R. R. (dalej jako skarżący), wywiódł skargę na ww. uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rejon Szczepankowo-Spławie część "A" w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 909 z 12 października 2000 r. – dalej jako Uchwała lub Plan) zaskarżając ją w części tj. w zakresie § 3 ust. 1 lit. a oraz § 5 tej uchwały. Zaskarżonemu aktowi skarżący zarzucił m. in. naruszenie art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP przez nieuwzględnienie zasady prawnej ochrony własności i pozbawienie skarżącego możliwości wykonywania prawa związanego z nieruchomością położoną w Poznaniu przy ul. [...], na działce [...], arkusz [...], obręb K.; art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) – dalej: "u.z.p."), art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.) – dalej: "u.p.z.p." oraz art. 10 ust. 1 pkt 6-8 u.z.p. i art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa skarżącego do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny tj. należącej do niego nieruchomości położonej przy ul. [...], na działce [...], arkusz [...], obręb K., przez wprowadzenie warunków zagospodarowania przestrzennego naruszających jego prawo własności, w szczególności poprzez nienależyte wyważenie interesu ogólnego i interesów indywidualnych oraz przekroczenie granic przysługującego Miastu Poznań władztwa planistycznego i nadmierne oraz nieuzasadnione ograniczenie uprawnień skarżącego związanych z zagospodarowania na terenie objętym Planem. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Poznania wniosła o jej oddalenie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podniesiono, że skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...], na działce [...], arkusz [...], obręb K. Działka ta usytuowana jest na terenie objętym zaskarżoną uchwałą, oznaczonym w Planie symbolem 10MN. Niewątpliwie więc skarżący, jako właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym Planem, posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Zgodnie z § 3 ust. 1 lit. a Uchwały tereny oznaczone w Planie symbolem "MN" przeznaczono na cele budownictwa mieszkaniowego. Na terenach budownictwa mieszkaniowego "MN" ustalono prawo budowy, przebudowy i rozbudowy: domów mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących lub bliźniaczych mieszczących się w gabarytach zabudowy określonych w § 5 ust. 3 - k oraz budynków pomocniczych (§ 5 ust. 2 lit. a Planu). Na jednej działce możliwe jest usytuowanie tylko jednego budynku mieszkalnego i jednego budynku pomocniczego, jeżeli pozwalają na to wymiary tej działki (§ 5 ust. 3 lit. b Planu). Ponadto budynki mieszkalne, obok funkcji podstawowej, mogą mieścić również pomieszczenia pomocnicze, np.: gospodarcze, garażowe dla samochodów osobowych, małe lokale handlu detalicznego i usługowego, nieuciążliwe dla otoczenia, związane bezpośrednio z obsługą mieszkańców, z zakazem produkcji (§ 5 ust. 3 lit. d Planu), a pomieszczenia pomocnicze w budynkach mieszkalnych należy lokalizować od strony ulicy i nie mogą one być większe niż 1/3 ogólnej powierzchni budynku (§ 5 ust. 3 lit. e Planu). W Planie na terenie 10 MN wprowadzono zakaz lokalizacji usług w innej formie niż określona w ust. 3. lit. d i e (§ 5 ust. 3 lit. f Planu) oraz zakaz lokalizacji jakichkolwiek obiektów generujących ruch samochodowy dostawczo-odbiorczy, zanieczyszczenie powietrza, hałas, itp. uciążliwości dla mieszkańców sąsiednich działek (§ 5 ust. 3 lit. h Planu). Kwestionowany przez skarżącego § 5 Uchwały ustala więc szczegółowe zasady zagospodarowania działek oznaczonych w Planie symbolami "MN" i "MN/U", a tym działki skarżącego (10 MN). W ocenie Sądu Wojewódzkiego – wbrew zarzutom skargi – zaskarżona uchwała w zakresie objętym interesem prawnym skarżącego, nie ogranicza w nieuzasadniony sposób możliwości dalszego gospodarowania na działce skarżącego, w szczególności poprzez brak możliwości dokonywania dalszej modernizacji, przebudowy i rozbudowy istniejących budynków. Wręcz przeciwnie – zdaniem Sądu rozpoznającego skargę, organ, korzystając ze swoich uprawnień planistycznych, wprowadził w Planie takie rozwiązania, które nie utrudniają swobodnego zagospodarowania i wykorzystania działki skarżącego zgodnie z jej przeznaczeniem. Szczegółowa argumentacja organu przedstawiona w odpowiedzi na skargę jest w pełni przekonywująca i poparta ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Odnosząc się natomiast do podniesionej w skardze argumentacji dotyczącej zagospodarowania na działce sąsiedniej, Sąd pierwszej instancji wskazał, że wobec istnienia interesu prawnego skarżącego jedynie w odniesieniu do działki będącej jego własnością, kontrola legalności przyjętych rozwiązań na nieruchomościach pobliskich nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Poza tym marginalnie zauważyć należy, że z treści skargi wynika, iż sklep na działce sąsiedniej istniał już przed 2000 r., a więc przed wejściem w życie Planu: nie ma więc podstaw do formułowania zarzutu niezgodności funkcji handlowo-usługowej z Planem (podobnie jak w wypadku istnienia 2 budynków pomocniczych na działce skarżącego). Nieusprawiedliwiony okazał się również bliżej nieuzasadniony zarzut dotyczący naruszenia procedury uchwalania Planu. Sąd rozpoznając skargę nie dopatrzył się naruszenia przepisów u.z.p. w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia zaskarżonej Uchwały, zarówno jeżeli chodzi o tryb jak i zasady sporządzania Planu. Nie dostrzegł tez naruszenia żadnych innych - w tym tych powołanych w skardze - przepisów, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz niezasadność podniesionych w skardze zarzutów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", oddalił skargę w całości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. R. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 1 ust. 2 pkt 5, art. 3 pkt 1, art. 27 ust. u.z.p. w zw. z art. 140 zd. 1 Kodeksu cywilnego, w związku z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1-3, Konstytucji oraz art. 1 zd 1-2. Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że wprowadzenie przez Radę Miasta Poznania ustaleń zawartych w § 3 ust. 1 lit. a) oraz poszczególnych jednostkach redakcyjnych § 5 uchwały Rady Miasta Poznania Nr XLI/483/lll/2000 z dnia 29 sierpnia 2000 roku (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 909 z 12 października 2000 r.) – dalej: "Uchwała", w szczególności w § 5 ust. 2 lit. a, ust. 3 lit. b), d), e), f), g), h) Uchwały: - nie powoduje takiego ograniczenia prawa własności skarżącego, naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, które stanowiłoby przekroczenie granic władztwa planistycznego przysługującego organowi na mocy art. 4 u.z.p., gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów winno doprowadzić do wniosku, że wprowadzone Uchwałą przepisy powodują takie ograniczenie prawa własności Skarżącego, naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, które stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego oraz - nie stanowi nieuzasadnionego, nieproporcjonalnego i nadmiernego do celu, jakiemu służy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ograniczenie prawa własności Skarżącego i to w sytuacji gdy dokumentacja planistyczna, ani sama uchwała nie wskazują w sposób wyczerpujący i przekonywujący, ochrona jakich wartości uzasadnia tego rodzaju ograniczenia, gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów winno doprowadzić do wniosku, że wprowadzone Uchwałą przepisy powodują nieuzasadnione, nieproporcjonalne i nadmierne do celu, jakiemu służy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ograniczenie prawa własności Skarżącego, 2. art. 18 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, mimo braku w aktach sprawy wystarczających dokumentów potwierdzających zrealizowanie obowiązku wynikającego z tego przepisu (tj. znajdują się wyłącznie 2 kserokopie stron nieznanej gazety z odręcznym anonimowym dopiskiem o publikacji w dniu 26 lutego 1996 r. oraz w dniu 7 marca 1996 r.), gdy uwzględnienie braków tej dokumentacji nakazywało przyjęcie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie nie został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, co skutkuje nieważnością Uchwały, 3. art. 18 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 27 ust. u.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, mimo braku w aktach sprawy wystarczających dokumentów potwierdzających zrealizowanie obowiązku wynikającego z tego przepisu (tj. brak dowodów odbioru pism zgodnie z listownikiem zawiadomień na piśmie o przystąpieniu do sporządzania planu), gdy brak dowodów odbioru nakazywało przyjęcie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie nie został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, co skutkuje nieważnością Uchwały, 4. art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obowiązek przewidziany tym przepisem dot. uzgodnienia projektu został zrealizowany, gdy prawidłowe zastosowanie winno doprowadzić do wniosku, że wobec nieuzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (wpływ pisma dnia 13.12.1996 r.) na wyłączenie bliżej nieokreślonych gruntów spod produkcji rolnej (brak jest załącznika graficznego do ww. pisma) obwiązek ten nie został zrealizowany, co skutkuje nieważnością Uchwały, 5. art. 18 ust. 2 pkt 5 lit a. w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obowiązek zawiadomienia poprzedników prawnych Skarżącego został zrealizowany, gdy ten obowiązek nie został zrealizowany, co skutkuje nieważnością Uchwały, 6. art. 18 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, mimo braku w aktach sprawy wystarczających dokumentów potwierdzających zrealizowanie obowiązku wynikającego z tego przepisu tj. znajduje się wyłącznie kserokopia strony nieznanej gazety z pieczątką - datownikiem, gdy uwzględnienie braków tej dokumentacji nakazywało przyjęcie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie nie został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, co skutkuje nieważnością Uchwały, 7. art. 18 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p. poprzez uznanie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie ogłoszenia o sesji Rady Miasta został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, mimo braku w aktach sprawy wystarczających dokumentów potwierdzających zrealizowanie obowiązku wynikającego z tego przepisu tj. znajduje się wyłącznie kserokopia strony nieznanej gazety z pieczątką - datownikiem, gdy uwzględnienie braków tej dokumentacji nakazywało przyjęcie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie nie został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, co skutkuje nieważnością Uchwały, 8 .art. 18 ust. 2 pkt 12 w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p. poprzez uznanie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie ogłoszenia o sesji Rady Miasta został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, mimo braku w aktach sprawy wystarczających dokumentów potwierdzających zrealizowanie obowiązku wynikającego z tego przepisu tj. znajduje się wyłącznie kserokopia strony nieznanej gazety z pieczątką - datownikiem, gdy uwzględnienie braków tej dokumentacji nakazywało przyjęcie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie nie został zrealizowany przez Radę Miasta Poznania, co skutkuje nieważnością Uchwały, 9. art. 18 ust. 2 pkt 2a w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p. poprzez uznanie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie zbadania spójności rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium został, mimo braku w aktach sprawy pełnego tekstu studium, gdy uwzględnienie braków tej dokumentacji nakazywało przyjęcie, że obowiązek przewidziany w tym przepisie nie został zrealizowany, co skutkuje nieważnością Uchwały, 10. naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że zaskarżona uchwała Rady Miasta Poznania została skutecznie podjęta wymaganą liczbą głosów mimo braku w aktach sprawy wystarczających dokumentów potwierdzających ten fakt tj. brak protokołu z sesji, na którym miano podjąć uchwałę, gdy uwzględnienie braków tej dokumentacji nakazywało uznanie, że Rada Miasta Poznania nie podjęła skutecznie Uchwały, 11. naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718) przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że procedura dot. Uchwały została zakończona, a ona sama stanowi skutecznie powzięty akt prawny, gdy brak pieczęci na Uchwale winien doprowadzić do wniosku, że procedura nie została zakończona, a ona nie stanowi ona skutecznie powziętego aktu prawnego; II. naruszenie prawa procesowego, tj.: 12. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) - dalej: "P.u.s.a." w zw. z art. 147 § 1, art. 141 § 4 zd. 1 oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej oddalenie skargi Skarżącego i uzasadnieniem niespełniającym ustawowych wymogów w sytuacji istnienia znaczących braków w aktach dotyczących powzięcia Uchwały, a w konsekwencji niestwierdzenie nieważności przez Sąd instancji Uchwały w zaskarżonym zakresie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta Poznania wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Nie może podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. Powołany przepis ten ma charakter ustrojowy. Określa on jedynie kryterium, pod jakim sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej. Wydanie wyroku niezgodnie z oczekiwaniem strony nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które w sprawie miały zastosowanie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że powołany wyżej art. 1 § 1 i 2 wyznacza jedynie ramy sądowej kontroli. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego planu, a to, iż wydał wyrok, który jest kwestionowany skargą kasacyjną, nie oznacza naruszenia ww. normy ustrojowej. Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Norma ta jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie przewidziane prawem elementy, tj. przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami, a konstrukcja uzasadnienia sprawia, że zaskarżony wyrok poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji przedstawił w motywach tego orzeczenia takie rozważania, które świadczą o przeprowadzeniu prawidłowej jego kontroli. Nie ma więc mowy o wadliwości uzasadnienia wyroku w sytuacji, gdy zawiera on stanowisko odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający realną instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy Rada Miasta Poznania w sposób prawidłowy zastosowała zasadę proporcjonalności, tzn. czy wprowadzone w zaskarżonym Planie ustalenia w odniesieniu do działki skarżącego nie stanowią nadmiernej ingerencji w prawo własności i czy zamierzony cel regulacji usprawiedliwia ograniczenie tego prawa". Wbrew zarzutom skargi należy podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że zaskarżona uchwała w zakresie objętym interesem prawnym skarżącego, nie ogranicza w nieuzasadniony sposób możliwości dalszego gospodarowania na działce skarżącego, w szczególności poprzez brak możliwości dokonywania dalszej modernizacji, przebudowy i rozbudowy istniejących budynków. Wręcz przeciwnie, jak wskazał Sąd Wojewódzki organ, korzystając ze swoich uprawnień planistycznych, wprowadził takie rozwiązania, które nie utrudniają swobodnego zagospodarowania i wykorzystania działki skarżącego zgodnie z jej przeznaczeniem. Naruszenie uprawnień właścicielskich mieszczące się w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego jest dopuszczalne i nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony własności (zob. wyrok NSA z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 518/13, LEX nr 1483388). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy nie możliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy, albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98, OTK z 1999 r. Nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98, OTK z 1999, Nr 1, poz. 2). Pozbawienie właściciela części - nawet znacznej - atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą - nie musi, więc oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Działając w granicach określonych przez prawo i stosując zasadę proporcjonalności, organy gminy mogą w tworzonym planie zagospodarowania przestrzennego, ograniczać uprawnienia właścicieli w celu pełniejszej realizacji innych wartości, które uznały za ważniejsze. Wprowadzone w skarżonym planie ograniczenia, są rezultatem uwzględnienia wymogów interesu publicznego i choć utrudniają wykonywanie prawa własności, to jednak nie wiążą się z nadużyciem władztwa planistycznego gminy. Nie są zasadne zarzuty, że przepisy Planu w sposób nieuprawniony i nieuzasadniony uniemożliwiają Skarżącemu realizację prawa budowy, przebudowy i rozbudowy istniejących na jego działce budynków. Skarżący wskazuje w tym kontekście na treść § 5 ust. 2 lit. a Planu i podkreśla, że na Jego działce posadowione są legalnie 3 (trzy) budynki, w tym 2 (dwa) pomocnicze. Jednocześnie Uchwała zezwala tylko na istnienie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i pomocniczego. W efekcie prawo do budowy, przebudowy, rozbudowy tych budynków nie istnieje. Oczywistym jest, iż w celu zachowania ładu przestrzennego na danym obszarze gmina może zamieścić w planie miejscowym ograniczenia w zakresie ilości budynków na danej działce. Wbrew twierdzeniom Skarżącego przebudowa lub rozbudowa istniejącego na działce Skarżącego budynku mieszkalnego i jednego z budynków pomocniczych będzie możliwa, z zachowaniem wymogów wskazanych w § 5 ust. 3 lit. a-k Planu. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że zaskarżona Uchwała w zakresie objętym interesem prawnym skarżącego, nie ogranicza w nieuzasadniony sposób możliwości gospodarowania na działce skarżącego, w szczególności poprzez brak możliwości dokonywania dalszej modernizacji, przebudowy i rozbudowy istniejących budynków. Organ wprowadził w Planie takie rozwiązania, które nie utrudniają swobodnego zagospodarowania i wykorzystania działki skarżącego zgodnie z jej przeznaczeniem. Z materiału aktowego wynika, że założone w Planie: funkcja, forma i sposób lokalizacji zabudowy mają na celu kontynuację utrwalonej w strukturze przestrzennej osiedla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i nie wprowadzanie do niej innych funkcji - np. wskazanej przez Skarżącego funkcji handlowej w takiej skali i formie jak opisana w skardze. Jednocześnie należy wskazać, że zaskarżony Plan został przyjęty przez Radę Miasta Poznania w sierpniu 2000 r., w reżimie u.p.z., zaś skarżący stał się właścicielem działki na jego terenie dopiero 15 lat później. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, składany pod rządami u.z.p. był mało sformalizowanym środkiem obrony interesów właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości. Przepis art. 24 ust. 1 u.z.p. upoważniał do wniesienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia w nim przyjęte. Z przepisu tego wynika zatem, że aby zastrzeżenia złożone przez określony podmiot do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogły być uznane za zarzuty, podmiot ten musiał legitymować się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Stosownie do regulacji art. 24 ust. 2 u.z.p. ten, kto miał interes prawny w jego wniesieniu winien to zrobić pisemnie z dotrzymaniem terminu tam określonego. Oczywiście wnosząc zarzut zainteresowany winien wskazać powody wniesienia, ale brak było podstawy do wymagania, aby powody te były w jakiś szczególny sposób uzasadnione. Zarówno Skarżący, jak też poprzedni właściciel, na żadnym etapie procedury uchwałodawczej nie brał czynnego udziału w procedurze sporządzania Planu. Tak więc organ sporządzający Plan nie miał informacji o potencjalnie konfliktowym unormowaniu, które wymagałby zawarcia, w treści uzasadnienia, wyjątkowo dla tego przepisu, rozbudowanych wyjaśnień o szczególnym charakterze (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. OSK 930/04, LEX nr 1574343). Odnosząc się kompleksowo do zarzutów dotyczących dokumentacji planistycznej należy wskazać, że są one bezpodstawne. wystarczających dokumentów potwierdzających zrealizowanie obowiązku zamieszczenia stosownych ogłoszeń w miejscowej prasie. Skarżący wskazuje, że w aktach znajdują się wyłącznie kserokopie stron nieznanych gazet z ogłoszeniem, z czego, jego zdaniem, nie da się wywnioskować w jakiej prasie zostały opublikowane ogłoszenia. Jednakże w dokumentacji planistycznej znajdują się stosowne pisma Miejskiej Pracowni Urbanistycznej kierowane do podmiotów publikujących prasę miejscową, z których wynika w jakiej prasie nastąpiła publikacja ogłoszeń. poz. 2 w dokumentacji planistycznej - Komunikaty o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z dowodami ich ogłoszenia - pismo [...] Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z dnia 26 lutego 1996 r., adresowane do Wydawnictwa Miejskiego, oraz pismo [...] Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z dnia 19 lutego 1996 r., adresowane do "Gazety Poznańskiej"; poz. 11 w dokumentacji planistycznej - Komunikaty i zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu miejscowego do publicznego wglądu - pismo [...] z dnia 25 lutego 2000 r., adresowane do Redakcji "Gazety Poznańskiej"; poz. 15 w dokumentacji planistycznej - Komunikaty w sprawie podania do publicznej wiadomości terminu sesji dotyczącej rozpatrzenia nieuwzględnionych protestów i zarzutów i zawiadomienie o odrzuceniu przez Zarząd Miasta Poznania zarzutów wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - pismo [...] z dnia 25 maja 2000 r., adresowane do Redakcji "Gazety Poznańskiej"; poz. 21 w dokumentacji planistycznej - Komunikaty w sprawie podania do publicznej wiadomości terminu sesji uchwalającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - pismo [...] z dnia 22 sierpnia 2000 r., adresowane do Redakcji "Gazety Poznańskiej". Nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty braku w aktach sprawy protokołu z sesji, na której miano podjąć uchwałę w sprawie Planu, czy też związane z brakiem pieczęci na Uchwale. W znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji planistycznej, (pod pozycją 22), znajduje się treść uchwały Nr wraz z pieczęcią i podpisem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania. Należy mieć na uwadze, że zaskarżony Plan został uchwalony w dniu 29 sierpnia 2000 r. W ówczesnym systemie prawnym nie istniała regulacja analogiczna do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587), czy też obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2404), określających zawartość dokumentacji prac planistycznych. Obowiązujące wówczas zarządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie rodzajów i wzorów dokumentów stosowanych w pracach planistycznych (M. P. z 1995 r. Nr 3, poz. 40), wydane na podstawie art. 8 ust. 4 u.z.p., nie określało zasad dokumentowania wykonania czynności podejmowanych w toku sporządzania projektu planu miejscowego. Tym samym nie było aktu, który w sposób wiążący określał w jaki sposób należało dokumentować czynności podejmowane w toku procedury planistycznej. Całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 2a w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p., powiązany przez Skarżącego z niemożnością dokonania kontroli zgodności Planu ze Studium z uwagi na brak w aktach sprawy pełnego tekstu studium. Zgodność zaskarżonego Planu ze Studium nie była przedmiotem zarzutów na etapie skargi, tym niemniej Sąd Wojewódzki zauważył, że: "Plan w zakresie odnoszącym się do własności skarżącego nie narusza również ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania, przyjętego uchwałą Rady Miasta Poznania Nr XXII/276/111/99 z dnia 23 listopada 1999 r.". W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 marca 2024
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Sędziowie
Anna Szymańska Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Gdesz

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny