II OSK 589/25

Dnia 10 kwietnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W. S. i A. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w spraie ze skargi kasacyjnej W. S. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 771/24 w sprawie ze skargi W. S. i A. S. na decyzję Małopolskiego Wojeówdzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 marca 2024 r., Nr 128/2024 znak: WOB.7721.436.2023.JKUT w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 771/24, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), oddalił skargę W. S. i A. S. (dalej jako skarżący) na decyzję Małopolskiego Wojeówdzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 marca 2024 r., Nr 128/2024 znak: WOB.7721.436.2023.JKUT w przedmiocie nakazu rozbiórki utwardzonego placu postojowego na działce nr [...] obr. [...] w K.. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie złożonej przez nich skargi, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z 25 października 2023 r. znak: NB.5160.3.21.2022.ML oraz umorzenie postępowania. Wraz ze skargą kasacyjną złożono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej P.p.s.a.) do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Poza sformułowaniem wniosku o wstrzymanie wykonania powyższych decyzji skarżący nie przedstawili jakiegokolwiek uzasadnienia tego wniosku a w szczególności nie podali żadnych okolicznoiści, które można byłoby poddać ocenie pod kątem zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z 25 października 2023 r. znak: NB.5160.3.21.2022.ML nie zasługiwał na uwzglednienie. Na wstępie wskazać należy, że pomimo powołania się we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na art. 61 § 2 P.p.s.a. NSA uznał, że nie było intencją skarżących kasacyjnie wystąpienie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ administracyjny jak stanowi § 2 art. 61 P.p.s.a. ale z uwagi na to, że sprawa podlega rozpozaniu przez sąd administracyjny już po wyroku Sądu I instancji, mieli zamiar doprowadzić do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji przez sąd administracyjny a zamiast art. 61 § 3 P.p.s.a. omyłkowo powołali jako podstawę prawną wniosku art. 61 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Wskazanie okoliczności, które skarżący uznaje za świadczące o wystąpieniu zagrożenia znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami jest niezbędne aby Sąd mógł dokonać oceny tych okoliczności pod kątem tychże przesłanek wstrzymania i uznać zasadność lub niezasadność złożonego wniosku. Z powyższego wynika, że jeśli wnioskujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawią okoliczności, które ich zdaniem uprawdopodabniają zaistenienie przesłanek wstrzymania, to Sąd z braku podstaw do uwzględnienia wniosku oddali go. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie bowiem w złożonej skardze kasacyjnej nie ma argumentacji skarżących, z którtej wynikałoby, że w konkretnych okolicznościach, wynikających z faktu wykonania nakazu rozbiórki utwardzonego placu postojowego na ich działce nr [...] obr. [...] w K., doznają znacznej szkody czy wystąpią trudne do odwrócenia skutki. Brak uzasadnienia wniosku, w ocenie NSA, skutkować musiał oddleniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarzonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Nie można braku uzasadnienia wniosku uzasadniać przedmiotem zaskarzonej decyzji bowiem nie każdy nakaz rozbiórki, niejako z automatu podlega wstrzymaniu wykonania. W rozpoznawanej sprawie usunięcie nawiezionego, jak wskazują skarżący w skardze kasacyjnej, w niewielkiej ilości żwiru, który ma służyć utwardzeniu działki pod przysłą zabudowę nie powoduje skutków jakie zazwyczaj wiąże się z rozbiórką obiektu budowlanego nawet nieznaczynch rozmiarów. Nie zachodzi tutaj bezpowrotne zniszczenie użytych materiałów budowlanych, pozbawienie miejsca zamieszkania czy wykonywania działności gospodaczej, pozbawienie źródłą dochody i znaczące koszty wykonania rozbiórki i ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego w razie uchylenia zaskarżonej decyzji po dokonaniu rozbiórki. Skarżący nie wskazują także na swoją sytuację majatkową i rodzinną, która nie pozwala im na poniesienie kosztów rozbiórki (zebrania i wywozu żwiru) a która mogłaby zagrażać ich utrzymaniu. Wobec braku uzasadnienia okoliczności będących przeslankami wstrzymania wykonania o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd nie miał też obowiązku poszukiwania tych przesłanek we własnym zakresie bazując na okolicznościach wynikających z akt sprawy. Cięzar wykazania przesłanek uzasadniejacych wstrzymanie wykonania obciąża jedynie wnioskujących. Sąd nie miał także obowiązku wzywania skarżących do uzupełniania braków wniosku albowiem brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania jest brakiem materialnoprawnym, który decyduje o rozstrzygnięciu sprawy i nie można do niego zastosować instytucji wezwania do uzupełnienia braków fromalnych pisma procesowego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.