II OSK 589/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 582/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z 23 lipca 2014 r. sygn. VII SA/Wa 582/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. R. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 kwietnia 2014 r. skarżący został wezwany do nadesłania odpisu skargi, którego nie wykonał w terminie, co nakazywało, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucić skargę. W przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł S. R., zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił, w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, a konkretnie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy na podstawie tej samej skargi skarżącego z dnia 14 marca 2014 r., zarejestrowano pod sygn. akt VII SAB/Wa 52/14 inną sprawę i nie wezwano do uzupełnienia braku formalnego i nadesłania odpisu skargi, a jedynie wyznaczono termin rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że na podstawie skargi z dnia 14 marca 2014 r. zarejestrowane zostały dwie odrębne sprawy, a mianowicie pod sygn. akt VII SA/Wa 582/14 - skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r., w której wezwano do nadesłania odpisu skargi, a pod sygn. akt VII SAB/Wa 52/14 - skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w której nie wezwano do nadesłania odpisu skargi i wyznaczono termin rozprawy. Powyższe oznacza, że Sąd I instancji niezasadnie zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i odrzucił skargę, a ponadto na tym etapie postępowania skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wywodził, że w sytuacji w której sąd dysponuje aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią organu na skargę, a w sprawie – poza skarżącym i organem administracji publicznej nie występują żadne inne strony, nie ma podstaw do przyjęcia, że brak odpisu skargi uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. Nie ma więc podstaw do wzywania skarżącego do złożenia odpisu skargi, a w konsekwencji jej odrzucenia, jeśli odpis ten nie zostanie przedłożony. Sąd dysponuje bowiem także możliwością wykonania kopii skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. W odniesieniu do kwestii skutków prawnych niedołączenia do skargi jej odpisów oraz nieuzupełnienia takiego braku formalnego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 grudnia 2013 r. sygn. I OPS 13/13, ONSAiWSA 2014/3/29, przyjmując, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Mając na uwadze wymóg przypisania wskazanym wyżej przepisom takiego sposobu ich rozumienia, jakie wynika z przywołanego orzeczenia Sądu, nie budzi wątpliwości pod kątem poprawności stanowisko Sądu I instancji zajęte w zaskarżonym postanowieniu, jeżeli skutek odrzucenia skargi wiązało ono z niespornym niezastosowaniem się przez stronę do obowiązku nadesłania brakującego odpisu skargi. Skarżący, wnosząc skargę kasacyjną, zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oparł na założeniu, którego postawę stanowiło wykazanie braku potrzeby (niecelowości) nadesłania odpisu skargi z uwagi na to, że po pierwsze prócz strony skarżącej i organu nie ma innych stron postępowania, a po drugie, że w sprawie zarejestrowanej na podstawie tego samego pisma z dnia 14 marca 2014 r. pod sygn. akt VII SAB/Wa 52/14 nie wezwano skarżącego do nadesłania odpisu skargi. Założenia powyższe są wadliwe, ponieważ w kontrolowanym postępowaniu sądowym, obok skarżącego i organu występował również uczestnik postępowania W. M., zatem zasadne było wezwanie skarżącego do nadesłania jednego odpisu skargi celem doręczenia tego odpisu uczestnikowi. Dołączenie przez stronę skarżącą odpisów skargi w odpowiedniej ich liczbie dla każdego z uczestników postępowania jest jednym z podstawowych obowiązków procesowych jakie spoczywają na stronie skarżącej. Sąd nie zastępuje strony w wykonaniu obowiązku dołączenia wymaganych odpisów skargi, np. wykonując jej kserokopie we własnym zakresie, co prowadzi do wniosku, że strona skarżąca – poinformowana o wszystkich brakach skargi uniemożliwiających nadanie jej prawidłowego biegu i pouczona o skutkach ich nieuzupełnienia – nie może winy niedoprowadzenia do kontroli legalności zaskarżonej decyzji przypisywać sądowi administracyjnemu. W przywołanej wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r. trafnie wskazuje się, że odrzucenia skargi w związku z nieuzupełnieniem braku w postaci złożenia przez stronę odpisu skargi nie można postrzegać jako naruszenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Okoliczność, że w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie wezwano o odpis skargi nie podważa zasadności (celowości) takiego wezwania w sprawie niniejszej. Nie ma znaczenia, że sprawa o sygn. akt VII SAB/Wa 52/14 została zarejestrowana na podstawie tego samego pisma, co sprawa niniejsza, ponieważ pismo to zawierało dwie skargi, dotyczące dwóch odrębnych żądań i w konsekwencji inicjujących dwa odrębne od siebie postępowania sądowe. W obu tych sprawach niezależnie od siebie określa się zarówno krąg stron, jak i dokonuje się wstępnej analizy pisma zawierającego skargę pod kątem wymogów formalnych i ewentualnie wzywa do uzupełnienia dostrzeżonych braków. Dlatego nie jest uprawnione przekładanie na grunt niniejszego postępowania czynności czy to przewodniczącego, czy to sądu, podjętych w innej sprawie. Mając powyższe na uwadze, wobec niezasadności przedstawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.