Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 537/22

Wyrok NSA z 11 grudnia 2024 r., II OSK 537/22 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
11 grudnia 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant referent Martyna Jendyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 862/21 w sprawie ze skargi H.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2021 r. znak: DON.7100.36.2021.ARR w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Wyrokiem z 22 lipca 2021 r., VII SA/Wa 862/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę H.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") z 1 marca 2021 r. znak: DON.7100.36.2021.ARR, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Koninie (PINB) decyzją z 13 stycznia 2016 r., nakazał H.S. i P.G. rozbiórkę tymczasowego obiektu letniskowego o powierzchni zabudowy 29,39 m² i ogrodzenia o długości 28,20 m, zrealizowanych na nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] w [...], gmina [...]. 2.2. Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 862/21 kolejno wskazano, że decyzją z 27 kwietnia 2016 r., znak: WOA.7721.59.2016.PJ, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) uchylił w całości w/w decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że organ powiatowy powinien zbadać, czy objęte nakazem rozbiórki ogrodzenie narusza ustalenia zawarte w aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wyjaśnić, dlaczego ogrodzenie podlega przepisom Prawa budowlanego z 1974 r. oraz sprecyzować, czy właściciele mają dokonać rozbiórki tymczasowego obiektu letniskowego wraz z całym ogrodzeniem, czy jedynie określonym jego fragmentem. 2.3. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że PINB decyzją z 9 grudnia 2016 r., znak: PINB/5170/81/2015, nakazał H.S. i P.G. rozbiórkę ww. tymczasowego obiektu letniskowego oraz umorzył postępowanie w zakresie wybudowania ogrodzenia. 2.4. Pismem z 16 października 2020 r. H.S. wniosła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji nakazowej organu powiatowego z 9 grudnia 2016 r., zaś rozpoznając ten wniosek WWINB decyzją z 18 grudnia 2020 r., znak: WOA.771.37.2020.MT, odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. H.S. złożyła odwołanie od decyzji organu wojewódzkiego. 2.5. Dalej w wyroku VII SA/Wa 862/21 przywołano, że GINB utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie powołaną na wstępie decyzją z 1 marca 2021 r. wskazał, że w przedmiotowej sprawie tymczasowy obiekt letniskowy (o wym. 5,95 x 4,94 m, konstrukcji drewnianej na bloczkach betonowych, dach dwuspadowy, asymetryczny kryty blachą trapezową) na działce nr [...] w miejscowości W. gmina [...] wybudowano w 1993 r. Potwierdzają to m. in. protokoły oględzin z 8 lipca 2005 r., podpisany przez H.S. oraz z 26 stycznia 2011 r. podpisany przez pełnomocnika strony. Obiekt ten wybudowano bez wymaganego prawem pozwolenia. Sąd pierwszej instancji przywołał dalej motywy decyzji organu centralnego. W ocenie GINB, zastosowanie w sprawie ma art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm., uPb 1974). Powołując się na orzecznictwo organ stwierdził, że samo badanie zgodności samowoli budowlanej z przepisami budowlanymi wiąże się z okresem jej realizacji, natomiast badanie zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym odnosi się do daty podejmowania decyzji przez właściwy organ. Aby prawidłowo zastosować art. 37 ust. 1 pkt 1 uPb 1974 należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Taki tryb postępowania potwierdza uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, zgodnie z którą przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 uPb 1974 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2016, poz. 290 ze zm., uPb), są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Badanie przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym konieczne jest tylko wtedy, gdy aktualne przepisy zabudowy danego rodzaju nie dopuszczają. Powyższe oznacza, że organy powinny dokonać szczegółowej analizy wszystkich miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących dla obszaru, na którym zlokalizowana jest samowola budowlana od czasu jej realizacji, do chwili obecnej, a wyniki poczynionych w tym zakresie ustaleń winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydawanej w sprawie decyzji. Tymczasowy obiekt letniskowy został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc niezgodnie z art. 28 ust. 1 uPb 1974. Ponadto został on wybudowany niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi od dnia wybudowania obiektu, aż do dnia orzekania przez organ powiatowy. W dniu wydania przez organ powiatowy decyzji nakazującej rozbiórkę działka była objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenów w miejscowości W., zatwierdzonego uchwałą Nr 485/XLVIII/14 Rady Miejskiej Gminy [...] z 7 listopada 2014 r. (MPZP), z którego wynikało, że znajdowała się na terenie zieleni nieurządzonej (tereny zadrzewione lub trawiaste, pozostawione w stanie naturalnym), przeznaczenie dopuszczalne - urządzenia i sieci infrastruktury technicznej, sezonowa rekreacja, plażowanie, kąpielisko) z obiektami małej architektury, w ramach gospodarstwa agroturystycznego (symbol w planie ZE), na którym zakazana była lokalizacja zabudowy kubaturowej. Ponadto ww. działka znajdowała się częściowo w 30 m strefie ochronnej jeziora. Z powyższego wynika, że na przedmiotowej działce nie było możliwe usytuowanie obiektów letniskowych, gdyż teren, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość był w strefie, która przeznaczona była dla zieleni nieurządzonej oraz zakazana była na niej zabudowa kubaturowa. Jednocześnie działka nr [...] znajdowała się w pasie technologicznym istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV o minimalnej szerokości 38 m (2 x 19 m od osi linii), w którym nie było dopuszczalne sytuowanie budynków i budowli. GINB przywołał dalej, że również obowiązujący wcześniej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał możliwości legalnego wybudowania takiego budynku, zgodnie bowiem z pkt 1.3. uchwały Rady Gminy i Miasta [...] nr XXXIII/177/93 z 12 sierpnia 1993 r., zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] nr XI1/101/88 z 26 maja 1988 r. (MPZP 1988), obiekty służące rekreacji mogły być wykonywane poza strefą ochronną 100 m od jeziora. Z MPZP 1988, (który obowiązywał w 1993 r). wynika, że przedmiotowa działka znajdowała się w 100 metrowej strefie ochronnej jeziora, na której obowiązywał zakaz zabudowy, oraz, że działka ta miała charakter rolniczy. Zatem także w okresie budowy przedmiotowy obiekt letniskowy był sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z art. 37 uPb 1974, należało zatem orzec rozbiórkę obiektu letniskowego. Organ odwoławczy wykluczył możliwość zastosowania procedury legalizacji samowoli budowlanej. 2.6. Sąd pierwszej instancji przywołał również, że organ centralny jako prawidłowe ocenił w badanej decyzji organu powiatowego umorzenie postępowania w zakresie wybudowanego ogrodzenia. Wskazano, że zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego z 20 lutego 1975 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 48, rozp. MGTiOŚ 1975), uzyskanie pozwolenia na budowę obowiązywało w razie wykonywanie stałych ogrodzeń od strony dróg (ulic) i placów publicznych oraz od innych miejsc publicznych oraz z cementu, jako pełne oraz z kształtowników metalowych i blach lub ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń. Powołane rozporządzenie obowiązywało do 31 grudnia 1994 r., a więc również w okresie budowy obiektu letniskowego na działce nr [...] w [...]. Z akt sprawy wynika, że ogrodzenie jest zrobione z siatki drucianej umocowanej na słupkach metalowych, nie jest to więc rodzaj ogrodzeń określonych § 19 ust. 1 pkt 3 rozp. MGTiOŚ 1975. W związku z powyższym ww. ogrodzenie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. 2.7. Sąd pierwszej instancji wskazał, że GINB (powołując się na orzecznictwa sądów administracyjnych) przytoczył pojęcie rażącego naruszenia prawa i opisał jego przesłanki. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie wystąpiło rażące naruszenie art. 37 ust. 1 w zw. z art. 40 uPb 1974. Organ centralny nie uznał trafności zarzutu odwołującej się odnośnie rażącego naruszenia § 5 ust. 1 pkt 6 uchwały nr 465/XLVHI/14 Rady Miejskiej Gminy [...] z 7 listopada 2014 r. (MPZP 2014), zgodnie z którym "w stosunku do zabudowy istniejącej, dopuszcza się zachowanie jej dotychczasowego usytuowania i sposobu użytkowania oraz wykonywanie remontów i przebudowy; w przypadku rozbudowy lub zmiany sposobu użytkowania zabudowy, należy stosować ustalenia planu", oznacza, że istniejąca zabudowa, jaką jest obiekt wnioskodawczyni - może być zachowana w dotychczasowym kształcie i sposobie użytkowania, a także można dokonywać jej remontów i przebudowy. Zdaniem GINB, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 9 grudnia 2016 r. Powyższa decyzja nie jest obarczona żadną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. 3.1. Z powyższą decyzją GINB nie zgodziła się H.S., wnosząc skargę do WSA w Warszawie i zaskarżając ją w całości. 3.2. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 37 ust. 1 uPb z 1974 w zw. z art. 40 uPb 1974, oraz § 5 ust. 1 pkt 6 MPZP 2014 poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji odmowę stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z 9 grudnia 2016 r.; - art. 77 § 1, art. 80 i 107 K.p.a. - poprzez niedostateczne rozpoznanie sprawy, a także nieuwzględnienie, że postępowanie w przedmiocie decyzji o stwierdzenie nieważności, której wystąpiła skarżąca było prowadzone przez ponad 13 lat, lakoniczne i niewyczerpujące stanu faktycznego i prawnego uzasadnienie - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji WWINB odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji nakazowej PINB pomimo rażącego naruszenia przepisów przez w/w decyzję. 3.3. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji WWINB z 18 grudnia 2020 r., a także stwierdzenie nieważności decyzji nakazowej PINB z 9 grudnia 2016 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji nakazowej PINB, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. 3.4. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił. 4.2. W motywach orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że PINB słusznie przyjął za podstawę decyzji nakazowej art. 37 ust. 1 pkt 1 uPb 1974 w zw. z art. 103 ust. 2 uPb i art. 105 § 1 K.p.a. Skoro bowiem z akt sprawy wynikało bezspornie, że przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został w 1993 r., to w postępowaniu administracyjnym z zakresu nadzoru budowlanego nie miał zastosowania art. 48 uPb. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 uPb, art. 48 cyt. ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc art. 37 – 40 uPb 1974. Zdaniem sądu wojewódzkiego budowa przedmiotowego obiektu letniskowego nie była zgodna z prawem miejscowym, obowiązującym w dniu orzekania przez PINB, gdyż nieruchomość skarżącej była objęta ustaleniami MPZP 2014 i znajdowała się na terenie zieleni nieurządzonej (tereny zadrzewione lub trawiaste, pozostawione w stanie naturalnym), z przeznaczeniem dopuszczalnym - urządzenia i sieci infrastruktury technicznej, sezonową rekreacją, plażowaniem, kąpieliskiem, z obiektami małej architektury, w ramach gospodarstwa agroturystycznego (symbol w planie ZE), na którym zakazana była lokalizacja zabudowy kubaturowej. Ponadto ww. działka znajdowała się częściowo w 30 m strefie ochronnej jeziora. Z powyższego wynika, że na przedmiotowej działce nie było możliwe usytuowanie obiektów letniskowych. Jednocześnie działka nr [...] znajdowała się w pasie technologicznym istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV o minimalnej szerokości 38 m (2 x 19 m od osi linii), w którym nie było dopuszczalne sytuowanie budynków i budowli. 4.3. Sąd pierwszej instancji zwrócił ponadto uwagę, że z pisma Starostwa Powiatowego w Koninie z 10 marca 2011 r. wynika, że w aktach pozostawionych przez Urząd Rejonowy w Koninie brak jest zapisów o ewentualnym postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym przedmiotowego budynku. Mając powyższe na uwadze sąd a quo stwierdził, że PINB ustalił stan faktyczny w sposób pozwalający na ocenę przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 uPb, a w konsekwencji na prawidłowe wysnucie wniosku o niemożności legalizacji samowoli budowlanej, jakiej dopuściła się skarżąca w zakresie budowy domku letniskowego. Ponadto, skoro – co poprawnie zostało przez ten organ ustalone – budowa ogrodzenia, jakie skarżąca posadowiła na swojej nieruchomości nie wymagała pozwolenia na budowę, to prowadzenie postępowania w sprawie legalności takiej budowy było bezprzedmiotowe i postępowanie w tym zakresie – zdaniem WSA – należało na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzyć. 4.4. W ocenie sądu pierwszej instancji PINB nie tylko nie dopuścił się rażącego – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – naruszenia prawa, ale w ogóle prawa nie naruszył. Dlatego też słusznie WWINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nakazowej PINB. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła H.S. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości i na podstawie na art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.; Ppsa) zarzuciła naruszenie: 1) art. 37 ust. 1 uPb 1974 w zw. z art. 40 tejże ustawy poprzez błędne uznanie, iż domek letniskowy usytuowany na nieruchomości [...] w miejscowości W. w gminie [...] spełnia przesłanki przymusowej rozbiórki; 2) § 5 ust. 1 pkt 6 MPZP 2014 poprzez błędne uznanie, iż zezwolenie na zachowanie dotychczasowego usytuowania oraz sposobu użytkowania, wraz z możliwością wykonywania remontów i przebudowy zabudowy istniejącej na terenie objętej miejscowym planem zagospodarowania nie dotyczy domku letniskowego będącego przedmiotem postępowania; 3) art. 77 § 1, 80 i 107 K.p.a. poprzez oddalenie skargi i odmowę stwierdzenia rażącego naruszenie prawa zaskarżonej decyzji, pomimo że wydając decyzję organ ten nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych odnośnie wybudowania obiektu, co stanowiło naruszenie art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a.; organ zaniechał ustalenia, czy mąż skarżącej uzyskał dokumenty umożliwiające budowę domku letniskowego; brak jest jakiejkolwiek informacji, czy organ ustalił, że takich dokumentów nie ma, oraz w jaki sposób zostało to ustalone; z informacji uzyskanych przez skarżącą wynika, że wszystkie dokumenty znajdujące się w archiwum dotyczące tego okresu zostały już dawno zniszczone, wobec czego nie można jednoznacznie stwierdzić, że pozwolenia/zgłoszenia nie było i że budynek nie został wybudowany legalnie. 5.2. Strona skarżąca kasacyjnie wnosi o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji WWINB z 18 grudnia 2020 r., oraz stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 9 grudnia 2016 r., Nr PINB/5170/81/2015, w której nakazano wykonanie rozbiórki tymczasowego obiektu letniskowego o powierzchni zabudowy 29,39 m², obiektu zrealizowanego na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] obr. W., gm. [...]; wstrzymanie wykonania decyzji PINB z 9 grudnia 2016 r.; rozpoznanie sprawy na rozprawie; zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych na rzecz skarżącej. 5.3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej starano się rozwinąć jej podstawy, w istocie powtarzając argumentację samej skargi. Zdaniem skarżącej kasacyjnie domek letniskowy został wybudowany legalnie przez męża skarżącej i zgodnie z prawem. Mąż skarżącej zginął w wypadku samochodowym, ona sama nie jest w stanie odnaleźć dokumentów potwierdzających legalność budowy, niemniej podkreśla, że domek został podłączony sieci energetycznej, płacone były opłaty i podatki. Obiekt ten ma wartość sentymentalną dla skarżącej. Skarżąca kasacyjnie eksponuje treść § 5 ust. 1 pkt 6 MPZP 2014 w tym aspekcie, w jakim z przepisu powyższego wywodzi, że prawo miejscowe dopuszcza zachowanie istniejącej zabudowy objętym tym planem, w tym także samowolnie wybudowanych. Wskazuje na długotrwałość postępowania, w czym skarżąca kasacyjnie upatruje rażącego naruszenie prawa, oraz brak ustaleń organów w zakresie faktu legalnego wybudowania obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 6.2. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. 6.3. Chybiony jest zarzut naruszenia przepisów art. 77 § 1, 80 i art. 107 K.p.a. Pomijając formalną wadliwość zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a., który składa się z wielu jednostek redakcyjnych (paragrafów), a skarga kasacyjna nie jest precyzyjna w tym względzie, to przepisów tych nie stosował wszak sąd pierwszej instancji. Biorąc jednak pod uwagę pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiwsa 2010, z. 1 poz. 1) uznać trzeba, że powyższe uchybienie nie może bezwarunkowo dyskwalifikować skargi kasacyjnej. Zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, w myśl której podstawowe znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie, uchybienie takie nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy rozpoznania takiego zarzutu kasacyjnego. Przyjdzie zatem uznać, że strona skarżąca kasacyjnie zarzuca wadliwe oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 Ppsa, który nie dostrzec miał naruszenia przez organy orzekające w sprawie wyłuszczonych w skardze kasacyjnej przepisów K.p.a. Tak rozumiany, jak powyżej zarzut nie jest usprawiedliwiony. Skarżąca kasacyjnie zdaje się pomijać, że postępowanie wywołane jej żądaniem toczyło się w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają charakter materialnoprawny, tkwią w samej decyzji, nie zaś w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie może sprowadzać się do ponownego ustalania przesłanek wydania nakazu rozbiórki domku letniskowego skarżącej kasacyjnie i rozstrzygania samej sprawy samowoli budowlanej. Strona nie wnosiła wszak odwołania od decyzji PINB z 20 grudnia 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Celem wszczętego na żądanie skarżącej postępowania w trybie nieważności było wyłącznie ustalenie, czy w/w decyzja nakazowa organu powiatowego dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych ujętych w art. 156 § 1 K.p.a. W tym postępowaniu organy nie dokonywały zatem nowych ustaleń faktycznych, których brak zarzucono w skardze kasacyjnej. Nietrafnie strona skarżąca kasacyjnie wywodzi, jakoby nakazując rozbiórkę budynku letniskowego i uznając go za samowolę budowlaną PINB zaniechał jakichkolwiek ustaleń faktycznych, przeczą temu zgromadzone akta administracyjne. Wynika z nich, że poszukiwano w archiwum dowodów na to, że budynek zbudowano na podstawie pozwolenia na budowę, z odpowiedzi Starostwa Powiatowego w Koninie z 10 marca 2011 r. wynikało, że brak jest dokumentów, które by na to wskazywały. Takich dokumentów nie przedstawiła także sama skarżąca naprowadzając, że budowę prowadzić miał legalnie jej zmarły mąż. Samo zapewnianie strony skarżącej o wybudowaniu budynku na podstawie pozwolenia na budowę jest w tym przypadku niewystarczające, aby podważyć ustalenie sądu pierwszej instancji, że przedmiotowy budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. 6.4. Nie jest trafny zarzut naruszenia § 5 ust. 1 pkt 6 MPZP 2014. Z przepisu tego wynika, że prawodawca lokalny w odniesieniu do terenu, na którym zlokalizowany jest przedmiot postępowania (budynek letniskowy) przewiduje w tym planie w stosunku do zabudowy istniejącej, dopuszczalność zachowania dotychczasowego usytuowania sposobu użytkowania oraz wykonywanie remontów i przebudowy. Trafne jest, a wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, stanowisko sądu pierwszej instancji, wedle którego powyższa regulacja nie może być tłumaczona jako podstawa do uznania za legalną samowolnej zabudowy budynkiem letniskowym. Przywołany przepis prawa miejscowego nie można wykładać jako podstawę do uznania za legalną zabudowę zrealizowaną w warunkach samowoli budowlanej. Słusznie sąd pierwszej instancji naprowadza, że właściwym trybem legalizowania takiej samowoli są przepisy uPb, a w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały – na zasadzie odesłanie z art. 103 ust. 2 uPb – przepisy uPb 1974. 6.5. W konsekwencji nie jest trafny zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 uPb, wedle którego "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że nie można dopatrzeć się wady kwalifikowanej w badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji nakazowej PINB. W skardze kasacyjnej w ogóle nie wskazano, którą z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. miałaby być dotknięta w/w decyzja organu powiatowego. Trafnie sąd pierwszej instancji przywołał w ślad za ustaleniami organów orzekających w postępowaniu nieważnościowym ustalenia planistyczne obowiązujące dla terenu, na którym zlokalizowany jest przedmiot postępowania. Z treści przepisów MPZP 1988 wynika jednoznacznie, że obiekty służące rekreacji, a taki charakter miał wznoszony w okresie obowiązywania tego planu przedmiotowy budynek letniskowy, nie mogły być sytuowane w strefie 100 m od brzegu jeziora. Niesporne jest, że działka, na której wzniesiono przedmiotowy budynek zlokalizowana jest w takiej strefie, a budynek oddalony jest o 30 od jeziora. Niesporne jest ponadto, że również ustalenia zawarte w MPZP 2014 nie dozwalały na budowę takiego obiektu, skoro w myśl ustaleń tego planu działka, na której zlokalizowany budynek letniskowy skarżącej, znajdowała się w konturze oznaczonym symbolem [...], w którym zakazana była lokalizacja zabudowy kubaturowej, nadto położona była w pasie technologicznym istniejącej sieci elektroenergetycznej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że obowiązujące przepisy planistyczne, tak w chwili wznoszenia budynku, jak i w czasie wydawania decyzji nakazowej, nie dozwalały na możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. 6.6. Sąd ma świadomość, że budynek ma dla skarżącej kasacyjnie wartość nie tylko finansową, niemniej jednak nie można zastosować było w postępowaniu sądowym innego kryterium kontroli zaskarżonej decyzji, niż kryterium zgodności z prawem. Ocena sądu pierwszej instancji oddalającego skargę jako nieuzasadnioną w całości była prawidłowa. 7. Z wyłożonych przyczyn i działając na podstawie art. 184 Ppsa skargę kasacyjną oddalono.

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 marca 2022
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Mirosław Gdesz Paweł Miładowski Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny