II OSK 534/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1046/16 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 17 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1046/16, oddalił skargę Stowarzyszenia R. (dalej: "Stowarzyszenie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Na powyższy wyrok Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną. Zarządzeniem z [...] listopada 2018 r. zwrócono się do Stowarzyszenia o wskazanie w terminie 7 dni czy dokonała wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. W odpowiedzi na wezwanie sądu Stowarzyszenie wskazało, że wykonało obowiązek rejestracji, nie przedstawiając jednocześnie żadnego dowodu wykonania tej czynności. Z uwagi na powyższe zarządzeniem z [...] marca 2019 r. Stowarzyszenie zostało wezwane do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej dokumentu, z którego wynika, że złożyło wniosek o wpis do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Jak wynika z akt sądowych sprawy, wezwanie do nadesłania powyższych dokumentów zostało doręczone [...] marca 2019 r. i do dnia wydania niniejszego postanowienia Stowarzyszenie nie złożyło wymaganych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie ze skargi kasacyjnej podlega umorzeniu. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej wynikające z art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych, które sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że rozwiązanie stowarzyszenia zwykłego i jego wykreślenie z ewidencji oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. Rozwiązane stowarzyszenie nie ma zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a więc zdolności do występowania w tym postępowaniu jako strona, przy czym brak ten jest nieusuwalny. W wypadku rozwiązania stowarzyszenia zwykłego nie ma również innego podmiotu będącego jego następcą prawnym, na który przeszłyby uprawnienia procesowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym prawo popierania wniesionej skargi kasacyjnej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że 20 maja 2016 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.) dokonana ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1923), dalej: "ustawa nowelizująca". Na mocy art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej stowarzyszeniom zwykłym, które zostały założone przed zmianą przepisów, wyznaczono 24-miesięczny termin na dokonanie niezbędnych zmian w statutach w celu dostosowania swych regulacji do nowych wymogów ustawowych i ponowne wpisanie do ewidencji. Brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa. Do dnia dokonania wpisu do ewidencji, o którym mowa wyżej, stowarzyszenia zwykłe działały na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 10 ust. 2 ustawy nowelizującej). W toku postępowania Stowarzyszenie nie udzieliło odpowiedzi na wezwanie Sądu z [...] marca 2019 r., a zatem nie wykazało realizacji obowiązku wpisania do rejestru stowarzyszeń zwykłych. Brak figurowania Stowarzyszenia w przedmiotowej ewidencji prowadzonej przez Starostę K. potwierdza także aktualna zawartość tej ewidencji dostępna na stronie internetowej tego organu. W świetle powyższego należało uznać, że wnoszące skargę kasacyjną Stowarzyszenie nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, gdyż zostało rozwiązane z mocy prawa zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej. W konsekwencji toczące się postępowanie kasacyjne należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 193 p.p.s.a. powyższa regulacja znajduje zastosowanie również w odniesieniu do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.