II OSK 527/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. S. o uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2023 r. znak: DOR.0252.58.2023.PCE o wstrzymaniu wykonania decyzji tego organu z dnia 29 maja 2023 r. znak: DOA.7110.147.2022.KBA/PCE w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1849/23 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 maja 2023 r. znak: DOA.7110.147.2022.KBA/PCE w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek. 2

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1849/23 oddalił skargę A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 maja 2023 r. znak: DOA.7110.147.2022.KBA/PCE w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. K. Pismem z dnia 6 września 2024 r. uczestnik postępowania K. S. wniósł o uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") z dnia 2 sierpnia 2023 r. znak: DOR.0252.58.2023.PCE o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 29 maja 2023 r. znak: DOA.7110.147.2022.KBA/PCE. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzja kasatoryjna nie nadaje się do wykonania, bowiem w wyniku wydania takiej decyzji ostatecznej na stronie nie ciąży żaden obowiązek nadający się do dobrowolnego wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. Podniesiono, że uzasadnienie wstrzymania wykonania decyzji w przypadku uchylenia zaskarżonego aktu nie może mieć miejsca, bowiem decyzja ta nie tworzyła obowiązku rozbiórki obiektu nielegalnie postawionego. Sytuacja ta powstałaby dopiero na skutek wszczęcia postępowania w trybie art. 48 i n. Prawa budowlanego, a więc są to kwestie postępowania legalizacyjnego i konsekwencji wynikających z treści art. 49e Prawa budowlanego, które nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Wskazano, że dopiero wydanie decyzji w oparciu o art. 48 i n. Prawa budowlanego uprawniałoby do wydania decyzji o wstrzymaniu wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wskazać należy, że warunkiem zmiany lub uchylenia postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest zmiana okoliczności, które warunkowały jego wydanie. Postępowanie dotyczące złożonego wniosku o uchylenie postanowienia GINB o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą zastosowania ochrony tymczasowej. Ustawodawca formułując przesłankę zmiany okoliczności nie precyzuje jej bliżej, jednak dokonując wykładni tej przesłanki bezspornie można stwierdzić, że nie każda zmiana okoliczności będzie uzasadniała uwzględnienie wniosku, ale tylko zmiana takich okoliczności, które mają istotne znaczenie z punktu widzenia potrzeby utrzymania ochrony tymczasowej. Należy przy tym mieć na względzie, że postanowienie organu administracji o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji wydawane jest w oparciu o inny przepis niż postanowienie sądu administracyjnego, stąd też organ nie jest związany przesłankami z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 tej ustawy, w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika, że organ nie musi dla wstrzymania wykonania swego rozstrzygnięcia stwierdzić zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co zobowiązany jest uczynić sąd administracyjny z mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt I FZ 521/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wskazał istotnych nowych okoliczności, które miały miejsce po wydaniu przez organ postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia 29 maja 2023 r. Podniesione okoliczności nie dają podstawy do uchylenia postanowienia z dnia 2 sierpnia 2023 r. Wbrew wywodom wnioskodawcy, zaskarżona decyzja nie jest decyzją kasacyjną, a merytoryczną, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazaną decyzją z dnia 29 maja 2023 r. GINB uchylił w całości decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 19 kwietnia 2022 r. znak: IN.I.7721.9.34.2021.MK - odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Opolskiego z dnia 5 czerwca 2020 r. nr 573/2020 znak: BOŚ.6740.489.2020.JK, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. K. pozwolenia na budowę bukaciarni na głębokiej ściółce z magazynem na paszę w miejscowości K. na dz. nr [...] – i stwierdził nieważność decyzji Starosty Opolskiego z dnia 5 czerwca 2020 r. nr 573/2020 znak: BOŚ.6740.489.2020.JK. Ponadto, na uwzględnienie nie zasługuje argumentacja, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na to, że jej bezpośrednim następstwem nie jest nakaz rozbiórki obiektu. Nie da się bowiem bezspornie wykluczyć takiej sytuacji, w której w konkretnych okolicznościach sprawy decyzja stwierdzająca nieważność określonego aktu będzie wywoływać skutki uzasadniające potrzebę zastosowania ochrony tymczasowej (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2021 r., sygn. akt II OZ 591/21). W ocenie GINB taka sytuacja w niniejszej sprawie zaistniała, a wobec braku pojawienia się nowych okoliczności uzasadniających zmianę lub uchylenie postanowienia tego organu, należało wniosek oddalić. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 4 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.