II OSK 489/25

Dnia 7 sierpnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S.K. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z 7 listopada 2023 r. nr 132/2023 w sprawie ze skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1819/24 oddalającego skargę A.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2024 r. nr 518/24 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z 7 listopada 2023 r. nr 132/2023 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego.

Wyrokiem z 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1819/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę A.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 20 maja 2024 r. nr 518/24 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W piśmie z 9 lipca 2025 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie (PINB) z 7 listopada 2023 r. nr 132/2023, o nakazaniu A.K. dokonania rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 6,50 x 10 x 20 m znajdującego się na działkach nr ewid. [...] i [...] w [...] gm. [...]. Wnioskodawca wskazuje na wyrok Sądu Rejonowego w W. I Wydział Cywilny z [...] czerwca 2025 r. [...], którym zobowiązano S.K. do przeniesienia własności m. in. działek, na których znajduje się budynek, o którego idzie w niniejszej sprawie. Wyrok nie jest prawomocny. Jego zdaniem dalsza wykonalność decyzji może doprowadzić do niedających się usunąć skutków faktycznych, a skarżący podtrzymuje wolę zalegalizowania spornego budynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Wskazana we wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej decyzja PINB została podjęta w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 Ppsa dotyczący możliwości wstrzymania przez sąd administracyjny na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do art. 193 Ppsa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie konstrukcji ochrony tymczasowej także w przypadku, gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, publ. ONSAiwsa z 2007, Nr 4, poz. 77). Wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 Ppsa przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. Co do zasady, charakter spraw w przedmiocie nakazu rozbiórki, która ze swej istoty spowodować może trudne do odwrócenia skutki i znacznych rozmiarów szkodę, jeżeli decyzja zostanie wykonana jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może usprawiedliwiać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku, zanim nie rozstanie rozpoznana skarga kasacyjną wnioskującego o ochronę tymczasową, mogłoby skutkować wyrządzeniem skarżącemu trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący naprowadza, że uzyskał nieprawomocny wyrok zobowiązujący S.K. do przeniesienia na jego rzecz prawa własności nieruchomości w m. M., na której zlokalizowany jest sporny budynek. Kwestia braku możliwości złożenia przez skarżącego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane była podnoszona w skardze kasacyjnej. Nie przesądzając w żadnym razie o skuteczności samej skargi kasacyjnej, Sąd Naczelny w tym składzie doszedł do przekonania o ziszczeniu się przesłanek z art. 62 § 3 Ppsa, co nakazywało uwzględnić wniosek. Wobec powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 Ppsa w zw. z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.