II OSK 427/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 731/23 w sprawie ze skargi [...]. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lutego 2023 r. znak: DOA.7110.335.2022.MWG w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 731/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej także: "GINB", z dnia 2 lutego 2023 r. znak: DOA.7110.335.2022.MWG, w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. (poprzednio: [...] S.A.), dalej także: "skarżąca". Wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: 1/ § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że nie jest prawnie dopuszczalne traktowanie jako jedno przyłącze wszystkich elementów składających się na takie przyłącze (w tym odcinka linii napowietrznej 15 kV), które ze względów funkcjonalnych służą tylko i wyłącznie połączeniu instalacji odbiorcy z siecią instalacji skarżącej; 2/ art. 29 ust. 23 pkt a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie w przedmiotowej sprawie na skutek nieuzasadnionego przyjęcia przez WSA, że w skład przyłącza elektroenergetycznego nie może wchodzić odcinek linii kablowej 15 kV oraz słupowa stacja transformatorowa, podczas gdy istnieją sytuacje (takie jak w przedmiotowej sprawie), w których przyłącze musi składać się z kliku elementów, co jest dopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów prawa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Ponadto skarżąca zrzekła się rozpoznania sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że nie jest prawnie dopuszczalne traktowanie jako jedno przyłącze wszystkich elementów składających się na takie przyłącze (w tym odcinka linii napowietrznej 15 kV), które ze względów funkcjonalnych służą tylko i wyłącznie połączeniu instalacji odbiorcy z siecią instalacji skarżącej. Skarżąca zgłosiła zamiar budowy przyłącza elektroenergetycznego w postaci: odcinka linii SN, odcinka linii nn, słupowej stacji transformatorowej 15/0,4 kV i zestawu złączowo-pomiarowego dla potrzeb zasilania Przystanku osobowego (R.) w miejscowości R. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, z wydanych przez [...] "Warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej [...] S.A." wynika, że obiektem przyłączanym będzie "Przystanek osobowy [...]" przy ul M. W warunkach tych określono napięcie zasilania 3x230/400V a rodzaj przyłącza określono jako "kablowe". Opisując zakres niezbędnych zmian w sieci związanych z przyłączeniem wskazano na konieczność wcinki w linię kablową LPN 15 kV R. (lok. słup nr [...]) i zabudowę stacji transformatorowej słupowej wraz ze stanowiskiem słupowym odłącznikowym. Zgodnie z § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. Nr 93, poz. 623 ze zm.), przyłącze to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, dostosowany do mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Jak wskazały organy, funkcją objętego zgłoszeniem odcinka linii napowietrznej 15 kV nie jest połączenie instalacji odbiorcy z siecią instalacji przedsiębiorstwa energetycznego lecz doprowadzenie linii SN do stacji transformatorowej. Projektowany i zaliczony w zgłoszeniu do przyłącza odcinek linii napowietrznej 15 kV o długości 5 m należy natomiast zakwalifikować jako element sieci elektroenergetycznej. W myśl art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo Energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385), przez sieć należy rozumieć instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. Sąd pierwszej instancji trafnie zaaprobował ocenę organów administracji architektoniczno-budowlanej, że planowana jest budowa odcinka sieci dystrybucyjnej. Na nowowybudowanej stacji przyłączeniowej ma znajdować się zestaw ZZP – złączowo - pomiarowy (Przystanku osobowego R.). Na końcówkach przewodów wewnętrznej linii zasilającej na wyjściu z zacisków prądowych w zestawie ZZP- w kierunku instalacji Podmiotu Przyłączanego będzie znajdować się także miejsce dostarczania energii elektrycznej oraz miejsce rozgraniczenia własności sieci dystrybucyjnej [...] S.A. (obecnie: [...] S.A.) i instalacji Podmiotu Przyłączanego. Element planowanego zamierzenia inwestycyjnego, tj. odcinek linii kablowej o napięciu 15 kV pomiędzy istniejącym słupem Linii 15 kV a projektowaną stacją transformatorową nie spełnia wymogów przyłącza. Zgłoszone planowane roboty budowlane stanowią zatem rozbudowę sieci o napięciu 15 kV. W rezultacie nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 23 pkt a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej także: "Prawo budowlane", poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie w przedmiotowej sprawie. Najpierw zauważyć można, że skarżąca wadliwie powołała naruszony jej zdaniem przepis. Z opisu naruszenia i uzasadnienia skargi kasacyjnej można jednak przyjąć, że chodzi o art. 29 ust. 1 pkt 23 lit. a Prawa budowlanego. Odnosząc się merytorycznie do analizowanego zarzutu należy skonstatować, że skoro odcinek sieci elektroenergetycznej, pomiędzy istniejącym słupem linii 15kV a projektowaną słupową stacją transformatorową 15/0,4 kV, jest elementem sieci spełniającym funkcję przesyłową, a nie funkcję przyłącza, to nie znajduje zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 23 lit. a Prawa budowlanego. Z uwagi na to, że zamierzenie inwestycyjne obejmuje element w postaci sieci elektroenergetycznej, zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę było uwarunkowane wymogiem określonym w art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV. Jest niewątpliwe, że wymóg ten, w odniesieniu do sieci elektroenergetycznej pomiędzy istniejącym słupem linii 15 kV a projektowaną słupową stacją transformatorową, nie został spełniony. W konsekwencji zamierzenie inwestycyjne objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że niezależnie od konieczności odrębnego potraktowania elementu spornego zamierzenia inwestycyjnego jakim jest przyłącze, w orzecznictwie nie kwestionowano, że także zamierzenie inwestycyjne w postaci budowy sieci elektroenergetycznej 15kV wraz ze stacją transformatorową wraz z umieszczonymi wewnątrz urządzeniami rozdzielczymi 15 i 0,4 kV, jest objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (patrz: wyrok NSA z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 536/16 – na tle obowiązującego w trakcie budowy przepisu art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych). Budowa kontenerowej stacji transformatorowej 15/0,4 kV oraz budowa m.in. linii kablowych 15 kV była natomiast przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę kontrolowanej w sprawie sądowoadministracyjnej zakończonej wyrokiem NSA z dnia 27 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 41/22, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2021 r, sygn. akt II SA/Gl 147/19 – na tle ówczesnego art. 29 ust. 1 pkt 19a lit. a Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymagała budowa sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV, a także art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych). Natomiast w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 383/13, wyrażono pogląd o braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do sytuacji, w której zamierzenie inwestycyjne stanowiła jedynie stacja transformatorowa, związana w sposób funkcjonalny z siecią, zbudowana później, niż obiekt liniowy. Jak z powyższego wynika, pozostaje aktualna zasadnicza treść unormowania, według którego, nie można utożsamiać przyłącza elektroenergetycznego z linią sieci elektroenergetycznej prowadzącą do przyłącza. Nie można także utożsamiać stacji transformatorowej, stanowiącej urządzenie budowlane (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego.), jako urządzenie techniczne związane z obiektem liniowym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, z przyłączem elektroenergetycznym. Ocena ta jest aktualna mimo zmieniających się szczegółowych norm Prawa budowlanego w zakresie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub obowiązku zgłoszenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.