II OSK 426/24

Dnia 17 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Dobek- Rak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Z.-C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2137/22 w sprawie ze skargi A. Z.-C. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 7 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2137/22, oddalił skargę A. Z. – C. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 7 czerwca 2022 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 3 lipca 2020 r. o odmowie wyjaśnienia treści decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z 6 maja 1993 r. w przedmiocie wpisania do rejestru zabytków zespołu parkowo – rezydencjalnego w S., gm. S., w granicach zakreślonych na dołączonej mapie, stanowiącej integralną część decyzji. Skarżąca, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) zarzuciła naruszenie art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że spełnienie żądania skarżącej dotyczącego wskazania, jakie działki (numer, obręb i jednostka ewidencyjna) oraz jakie nieruchomości budynkowe wchodzą w skład zespołu parkowo – rezydencjalnego objętego decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z 6 maja 1993 r. stanowiłoby jej zmianę lub uzupełnienie treści o nowe elementy, co skutkowałoby dokonaniem przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nowej oceny stanu faktycznego sprawy, jak też na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, iż nie zachodzą wątpliwości odnośnie do treści decyzji z 6 maja 1993 r., podczas gdy w ocenie skarżącej dokładne wskazanie przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków działek i nieruchomości budynkowych, które w rzeczywistości są już w niej uwzględnione, stanowiłoby jedynie doprecyzowanie niejasnej treści decyzji z 6 maja 1993 r. Z kolei na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 113 § 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi i polegające na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa z uwagi na poprawnie wyłożony przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zakres jego kognicji w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 113 § 2 k.p.a., podczas gdy w ocenie skarżącej jej żądanie dotyczące wskazania, jakie działki (numer, obręb i jednostka ewidencyjna) oraz jakie nieruchomości budynkowe wchodzą w skład zespołu parkowo – rezydencjalnego objętego decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z 6 maja 1993 r. dotyczyło wyjaśnienia, a nie zmiany lub uzupełnienia treści decyzji, wobec czego Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków zobowiązany był do doprecyzowania treści decyzji z 1993 r., a w konsekwencji Sąd pierwszej instancji zobowiązany był do orzeczenia o braku zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem i uwzględnienia skargi w całości. We wnioskach skargi kasacyjnej skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji oraz "zobowiązania organu pierwszej instancji do wyjaśnienia treści Decyzji WKZ poprzez wskazanie, jakie działki (numer, obręb i jednostka ewidencyjna) oraz jakie nieruchomości budynkowe wchodzą w skład zespołu parkowo – rezydencjalnego objętego Decyzją WKZ" ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W każdym przypadku zażądano zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, a w razie oddalenia skargi kasacyjnej odstąpienia od zasądzenia od skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. W skardze kasacyjnej skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. Skarga kasacyjna nie jest zasadna, gdyż nie zakwestionowano w niej skutecznie dokonanej przez Sąd pierwszej instancji pozytywnej oceny zastosowania przez organy administracji obu instancji art. 113 § 2 k.p.a. Trafnie bowiem Sąd pierwszej instancji uznał, że zasadnie w postępowaniu administracyjnym przyjęto, iż nie było podstaw, aby uwzględnić żądanie skarżącej wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z 6 maja 1993 r. Decyzją, której dotyczyło żądanie wyjaśnienia wątpliwości co do jej treści, wpisano do rejestru zabytków "zespół parkowo – rezydencjalny w S. gm. S. w granicach zakreślonych na dołączonej mapie". Do takiego stwierdzenia w istocie sprowadza się rozstrzygnięcie tej decyzji. Przedmiotowa decyzja określa zatem zabytek wpisany do rejestru zabytków poprzez oznaczenie go na mapie stanowiącej załącznik do decyzji. Tymczasem skarżąca żądała, aby wątpliwości co do treści decyzji wyjaśnić poprzez "precyzyjne wskazanie jakie działki (numer ewidencyjny działki, obręb, jednostka ewidencyjna) oraz jakie nieruchomości budynkowe wchodzą w skład zespołu parkowo – rezydencjonalnego". Trafne jest zatem stanowisko przyjęte w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w postanowieniu organu drugiej instancji, że żądanie skarżącej w istocie zmierzało do uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji, a nie wyjaśnienia wątpliwości co do jej treści. Tym samym żądanie to nie mogło zostać, w świetle art. 113 § 2 k.p.a., uwzględnione. Dodać należy, że ocena, czy konkretna działka lub konkretny budynek stanowią część zabytku wpisanego decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z 6 maja 1993 r. do rejestru zabytków będzie dokonywana w sprawie, w której będzie to miało z uwagi na stosowne przepisy prawa znaczenie. Odmowa uwzględnienia żądania skarżącej wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji nie ogranicza zatem żadnych praw skarżącej, gdyż to w takiej konkretnej sprawie może ona podnosić twierdzenia, co do tego, czy określona działka lub budynek stanowią część zabytku wpisanego do rejestru zabytków. Uwzględniając powyższe NSA uznał, że skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił ją. Wobec tego, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, NSA - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.