II OSK 4020/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1467/18 w sprawie ze skarg Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] w K. oraz J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. do udziału w postępowaniu.

Pismem z [...] marca 2021 r., Stowarzyszenie [...] z siedzibą w G. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedmiot sprawy jest zgodny z celami statutowymi stowarzyszenia, m.in. z celem określonym jako działalność publiczna na rzecz usuwania niesprawiedliwości społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, "p.p.s.a."), udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. każdy cel działania określony w statucie stowarzyszenia może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie, uzasadniającym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także na przykład propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II OZ 440/18, LEX nr 2485599). Przedmiotowa sprawa dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu: drogą wewnętrzną, miejscem parkingowym, pochylnią zjazdową, chodnikiem i ukształtowaniem terenu, a także instalacjami wewnętrznymi. Jak wynika z § 1 dołączonego do wniosku Statutu, który zdaniem Stowarzyszenia uzasadnia złożenie wniosku, jego celem jest działalność publiczna na rzecz usuwania niesprawiedliwości społecznej i jawnego naruszania prawa przez organy władzy publicznej, w tym sądy, prokuraturę, komorników, urzędy administracji publicznej oraz podmioty wykorzystujące przewagę nad konsumentami i zrzeszenie obywateli, którzy doświadczyli niesprawiedliwości i łamania przysługujących im praw przez ww. organy i podmioty. Celem Stowarzyszenia, w szczególności, jest egzekwowanie wskazanych w ww. § 1 przepisów Konstytucji RP oraz Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela. Tak szeroko zakreślony cel działania Stowarzyszenia, w połączeniu z przedmiotem niniejszej sprawy (budową budynku wielorodzinnego) nie może jednak uzasadnić dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Skoro udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji, to statutowa działalność musi mieć konkretnie określony zakres, który będzie obejmował przedmiot danej sprawy sądowoadministracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 174/13, LEX nr 1310050 oraz z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 1994/17, LEX nr 2698547). W niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało, by niniejsza sprawa, merytorycznie, mieściła się w celach jego działalności, a więc nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 25 § 4 p.p.s.a., wobec czego Stowarzyszenie nie mogło zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu jako uczestnik. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.