Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 396/23

II OSK 396/23 - Wyrok NSA z 2025-08-12

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
12 sierpnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant asystent sędziego Sebastian Juszczak po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 639/19 w sprawie ze skargi M.S. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 25 września 2018 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" pomiędzy ul. [...] i [...] w [...] 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.S. na rzecz Miasta [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 639/19 oddalił skargę M. S. na uchwałę Rady Miejskiej Poznania z dnia 25 września 2018 r. nr LXXIII/1359/VII/2018 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" pomiędzy ul. S. i S. w P. Uchwale zarzucono naruszenie: 1) art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.), dalej: k.c. w zw. z art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz w zw. z art. 1 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz w zw. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), dalej: u.p.z.p. poprzez: a) przekroczenie granic przysługującego Radzie Miasta Poznania władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień strony skarżącej związanych z prawem własności nieruchomości położonych na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, skutkujące ograniczeniem skarżącego w swobodzie zagospodarowania należących do niego działek, b) naruszenie zasady proporcjonalności, c) naruszenie zasady równości i podjęcie zaskarżonej uchwały w sytuacji, gdy jej postanowienia nierówno traktują właścicieli gruntów położonych na terenie objętym zaskarżanym planem, różnicując swobody korzystania z prawa własności w zakresie możliwości zagospodarowania nieruchomości, d) niedokonanie prawidłowego ważenia interesu publicznego i interesu indywidualnego skarżącego oraz nieuwzględnienie wniosków i uwag wniesionych przez skarżącego; 2) art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez zawarcie w uchwale postanowienia § 11 pkt 19 lit. a) tiret drugie, zakazującego bezpośredniego dostępu dla samochodów z położonej poza granicami planu ul. S. z wyjątkiem istniejących zjazdów, podczas gdy Rada Miasta (gmina) w ramach władztwa planistycznego nie może w uchwale podejmować rozstrzygnięć, które zastrzeżone są dla zarządców dróg. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jest właścicielem nieruchomości położonych w P., okolicy ul. S., oznaczonych jako działki nr [...] oraz nr [...] arkusz [...], obręb [...]. Działki stanowiące przedmiot własności skarżącego znajdują się na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżącego ustalenia zaskarżonego planu w sposób istotny naruszają prawo własności przysługujące skarżącemu przede wszystkim poprzez nieuzasadnione ograniczenie zabudowy i nałożenie na skarżącego bezpodstawnych obowiązków. Znaczny rozmiar tych części działek, które znajdują się po stronie południowej umożliwia wprowadzenie zabudowy, która nie kolidowałaby z celami planu tj. zapewniałaby ochronę rowu [...] przy jednoczesnym umożliwieniu budowlanego wykorzystania gruntów. W ocenie skarżącego wyznaczenie możliwości zabudowy wyłącznie po stronie północnej pozostaje w związku z zakresem ustanowionej w planie strefy ochronnej, na obszarze której wprowadzono zakaz lokalizacji nowych budynków. Na obszarze działek skarżącego strefa ta została w sposób ewidentny nadmiernie rozbudowana po stronie południowej. Dalej wskazano, że równie nieuzasadnionym rozwiązaniem służącym ograniczeniu zabudowy wyłącznie na stanowiących własność skarżącego działkach jest ustalenie powierzchni nowo wydzielanych działek budowlanych na terenach 11 MN, 12MN i 13MN na nie mniejszą niż 1800m2. Analogicznie ocenić należy ograniczenie powierzchni zabudowy do 14% na stanowiących własność skarżącego działkach nr [...] oraz [...]. Zdaniem skarżącego pozbawione uzasadnienia i sprzeczne z zasadą proporcjonalności jest także zezwolenie właścicielowi działki sąsiadującej z działkami skarżącego na budowę w granicach działek garaży. Ponadto plan dopuszcza tylko jeden zjazd z ul. S. do działek strony, a takie rozwiązanie odcina jego działki od dostępu do drogi publicznej i uniemożliwia efektywny podział i zagospodarowanie działek. Skarżący wskazał również, że nieuzasadnione jest ustalenie przeznaczenia działek skarżącego jako "terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej", a nie jako "terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej". W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Poznania wniosła o jej oddalenie podnosząc, że skarżący jest właścicielem działek o nr [...] i [...], ark. [...] obręb [...], zlokalizowanych na terenie oznaczonym w Planie symbolem 13MN, dla których przewiduje się w planie przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz 1KDWxs, dla której plan przewiduje przeznaczenie pod tereny dróg wewnętrznych. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania, przyjęte uchwałą Nr LXXH/1137/VI/2014 Rady Miasta Poznania z dnia 23 września 2014 r., przewiduje dla działki skarżącego oraz dla całego obszaru planu, kierunek zagospodarowania MN teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ponadto w Studium zachowuje się jako otwarte śródlądowe wody powierzchniowe płynące i inne cieki, jak m. in.: [...], w odniesieniu do których, na etapie sporządzania miejscowego planu, należy uwzględnić wyłączenie z zabudowy ich bezpośrednich dolin, w szczególności teras zalewowych lub uwzględnić zachowanie ciągłości systemu melioracji oraz funkcjonowania rowów melioracji szczegółowej. Tym samym, w ramach wariantu kompromisowego zdecydowano się na umożliwienie lokalizacji nowej zabudowy wzdłuż [...], różnicując intensywność zabudowy ze względu na przebieg cieku [...] i ekstensyfikując ją w bezpośrednim jego sąsiedztwie. Także bezpośrednio na działkach, przez które przepływa [...] (w tym na działkach skarżącego) plan miejscowy wprowadza możliwość nowej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jednak w mniejszym zakresie niż wnioskowali właściciele działek, chcący je swobodnie zabudować. Jednocześnie organ zaznaczył, że nie są dla niego zasadne zarzuty wyznaczenia w planie minimalnej powierzchni nowo wydzielanych działek budowlanych i powierzchni zabudowy, czy lokalizacji garaży. Plan nie ingeruje także w kompetencje podmiotów zarządzających drogami zakazując lokalizacji zjazdów, jak utrzymuje skarżący, lecz określa sposób obsługi komunikacyjnej terenów w nim ujętych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd na wstępie zaznaczył, że w okolicznościach sprawy na zakres kontroli zaskarżonej uchwały niewątpliwie oddziałuje wydany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2857/19, mocą którego oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 1250/18 oddalającego skargę T. W. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 25 września 2018 r. nr LXXIII/1359A/II/2018 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" pomiędzy ul. S. i S. w P. M. S. przedmiotowej uchwale zarzucił istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, naruszenie właściwości organów oraz istotne naruszenie przepisów prawa materialnego. Z uwagi na fakt, że WSA w Poznaniu dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w wyroku z 12 czerwca 2019 r., nie stwierdził istotnych naruszeń trybu sporządzania planu i wskazał, że w rozpatrywanym przypadku procedura planistyczna została dochowana, Sąd tej kwestii już nie badał. Ponadto część zarzutów skargi jest również tożsama z zarzutami jakie zgłoszono do przedmiotowej uchwały w skardze rozpoznanej przez sąd w sprawie IV SA/Po 1250/18, dlatego argumentację w ich zakresie Sąd I instancji uznał za własną. Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie niedopuszczalnej ingerencji we własność oraz przekroczenia władztwa planistycznego, Sąd zauważył, że prawo własności wywodzone z ustawy zasadniczej oraz przepisów prawa cywilnego nie podlega bezwzględnej i bezwarunkowej ochronie. W określonych ustawami przypadkach prawo takie może doznawać ograniczeń, o ile jednak nie godzi to w istotę tego prawa. Jedną z takich ustaw jest właśnie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która daje organom gminy władztwo planistyczne, pozwalające na kształtowanie sposobu wykonywania prawa własności. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. rada gminy może ustalać w miejscowych pianach zagospodarowania przestrzennego takie przeznaczenie terenów, które może nie odpowiadać ich właścicielom. Prawo własności lokuje się pośród wielu innych wartości wpisujących się w interes publiczny. Zdaniem Sądu wojewódzkiego kwestionowane ustalenia zaskarżonego planu miejscowego determinujące przeznaczenie działki pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz drogi wewnętrznej zostały ukształtowane po rozważeniu interesu indywidulanego i publicznego, nie naruszają zasady proporcjonalności, zasady równości wobec prawa, ani nie stanowią przypadku bezprawnej, nieuzasadnionej ingerencji w prawo własności. Sąd podkreślił, że to właśnie ochrona środowiska obejmująca konkretnie ochronę [...] jest celem publicznym ograniczającym w niezbędnym zakresie prawo własności skarżącego poprzez ograniczenie możliwości zabudowy. W ramach przyjętego w planie miejscowym kompromisowego rozwiązania na działkach skarżącego zabudowa dopuszczona po północnej stronie [...] musiała uwzględniać odpowiednią kompensację terenu niezabudowanego po jej południowej stronie. W sposób najbardziej kompromisowy zaproponowano uzupełnienie zabudowy wzdłuż doliny [...] tak, by łączyć nadrzędny cel ochrony cieku z możliwością lokalizacji budynków mieszkalnych na działkach o różnej powierzchni i geometrii, należących do różnych właścicieli. Przewężenia strefy ochronnej występujące w innych miejscach planu uwarunkowane są zaś nie nierównym traktowaniem skarżącego względem innych właścicieli gruntów, lecz koniecznością uwzględnienia już wydanych decyzji administracyjnych z zakresu prawa budowlanego, co wbrew twierdzeniom skargi, nie stanowi naruszenia zasady równości. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że bazując na wszystkich ustaleniach planu, a nie jedynie wybiórczo wyodrębnionych parametrach, możliwe jest efektywne zagospodarowanie działek skarżącego. W planie dopuszczono zabudowę w części północnej działek nr [...] i [...], obsługiwaną poprzez zjazdy z wyznaczonej drogi wewnętrznej o symbolu 1KDWxs, powiązanej z drogą publiczną zlokalizowaną poza granicami planu (ul. S.). Takie rozwiązanie zapewnia dostęp do terenów inwestycyjnych skarżącego. We wskazanych trzech polach zabudowy wyznaczonych nieprzekraczalnymi liniami zabudowy możliwe jest zlokalizowanie budynków dwulokalowych w układzie wolno stojącym z ogrodami od strony południowej, wykorzystującymi w zagospodarowaniu omawiany ciek (rów) [...] oraz południową ekspozycję. Nie zasługiwał na aprobatę Sądu wojewódzkiego zarzut dotyczący § 3 pkt 1 i pkt 2 uchwały w zakresie, w jakim uchwała ustala przeznaczenie działek skarżącego na "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej", a nie "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej". Plan obejmuje bowiem swymi granicami tereny o wykształconej już w znacznej mierze strukturze i funkcji mieszkaniowej. Za niesłuszny uznano również zarzut dotyczący § 11 pkt 3 planu w zakresie, w jakim zezwala właścicielowi działki sąsiadującej z działkami skarżącego na budowę w granicach działek garaży bez proporcjonalnego uprawnienia po stronie skarżącego. Zgodnie § 11 pkt 3 planu w zakresie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami: 1MN, 2MN, 3MN, 4MN, 5MN, 6MN, 7MN, 8MN, 9MN, 10MN, 11 MN, 12MN i 13MN, ustala się dopuszczenie lokalizacji przy granicy działki budowlanej jednego garażu lub budynku gospodarczego, przylegającego do garażu lub budynku gospodarczego na sąsiedniej działce budowlanej. Zarzut zaś dotyczący § 11 pkt 19 lit. a) tiret drugie uchwały w zakresie, w jakim zakazuje bezpośredniego dostępu na działki dla samochodów z położonej poza granicami planu ul. S. z wyjątkiem istniejących zjazdów nie jest zasadny. Miejscowy plan nie ingeruje w kompetencje podmiotów zarządzających drogami zakazując lokalizacji zjazdów, lecz określa sposób obsługi komunikacyjnej terenów w nim ujętych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. S. zaskarżając go w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. i w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r. po. 559 ze zm.), dalej: u.s.g., przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie - poprzez błędne uznanie, że uchwała nr LXXIII/1359/V1I/2O18 Rady Miasta Poznania z dnia 25 września 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" pomiędzy ulicą S. i S. w P. - w szczególności w zakresie wyznaczającym strefę ochronną na działkach skarżącego (nr [...] oraz nr [...]) o wskazanej szerokości z każdej strony rowu "[...]" oraz w zakresie, w jakim ustalenia planu dopuszczają na działkach skarżącego zabudowę wyłącznie z jednej (północnej) strony rowu "[...]" [tj. w części graficznej oraz w części tekstowej, w tym: § 5 pkt 5 w zw. z § 7 pkt 3 uchwały] - jest zgodna ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Poznania, a w szczególności z punktem 3.4.3. Tomu II (pn. Kierunki zagospodarowania przestrzennego Miasta Poznania) Studium (por. str. 59 wypisu ze Studium załączonego do odpowiedzi organu na skargę) oraz poprzez błędne uznanie, że Studium przewiduje wyłączenie z zabudowy bezpośredniej doliny "[...]", podczas gdy Studium nie zawiera takiego stwierdzenia i nie uzasadnia dokonanego w planie ustalenia rozbudowanych stref ochronnych rowu [...] oraz związanych z nimi ograniczeń, a w szczególności wyłączenia z zabudowy jego doliny, albowiem z prawidłowo interpretowanych postanowień Studium wynika, że w wypadku "[...]", będącej rowem melioracji wodnych szczegółowych, za wystarczające uznać należy zapewnienie jej ciągłości, bez wprowadzania dalszych ograniczeń, co przesadza o tym, że plan, przewidując w przypadku "[...]" rozwiązania, które byłyby uzasadnione dla ochrony dużych rzek, pozostaje sprzeczny ze Studium; 2) art. 140 k.c. w zw. z art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz art. 28 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 i ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. art. 4 ust. 1 u.p.z.p oraz art. 91 ust. 1 u.s.g. - przez ich niewłaściwe zastosowanie – poprzez: - bezzasadne uznanie, że Rada Miasta Poznania uchwalając plan miejscowy nie przekroczyła granic przysługującego jej władztwa planistycznego i że w okolicznościach sprawy nie doszło do nadmiernego ograniczenia uprawnień strony skarżącej związanych z prawem własności nieruchomości położonych na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego skutkującego nieuzasadnionym ograniczeniem skarżącego w swobodzie zagospodarowania należących do niego działek, podczas gdy wprowadzone ograniczenia naruszają istotę prawa własności, a nie są uzasadnione ani przepisami prawa, ani sytuacją faktyczną, ani celami uchwalonego planu [w szczególności dotyczy to postanowień uchwały w zakresie: ustalenia nadmiernie rozbudowanych stref ochronnych rowu [...] i zakazania umieszczenia zabudowy na działkach skarżącego po południowej stronie rowu [...], (ograniczenia zamieszczone w części graficznej oraz w części tekstowej, w tym: § 5 pkt 5 w zw. z § 7 pkt 3 uchwały), ograniczenia przeznaczenia działek do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (§ 3 pkt 1 i pkt 2 uchwały), wyłączenia możliwości wydzielenia działek budowlanych mniejszych niż 1800 m2 (§ 11 pkt 17) ppkt c) uchwały), ograniczenia powierzchni zabudowy do 14% (§ 11 pkt 6) ppkt b) uchwały), ograniczenia liczby wjazdów na działki wbrew uzyskanym przez skarżącego zezwoleniom (w części graficznej oraz w części tekstowej, tj. § 11 pkt 19 lit. a) tiret drugie uchwały), zezwolenia właścicielowi działki sąsiadującej z działkami skarżącego na budowę w granicach działek garaży bez proporcjonalnego uprawnienia po stronie skarżącego (§ 11 pkt 1, pkt 3 i pkt 4 w zw. z § 5 pkt 5 w zw. z § 7 pkt 3 zaskarżonej uchwały), zakresu, w jakim przewidziano lokalizację zbiorników retencyjnych w strefach ochronnych oraz dopuszczono odprowadzanie wód ze stref ochronnych do cieku [...] i zakresu, w jakim nie wskazano umiejscowienia tarasów zalewowych, zbiorników retencyjnych, zbiorników podczyszczających i nie rozstrzygnięto kwestii własności Miasta Poznań do terenów pod retencję wód opadowych (w części graficznej oraz w części tekstowej, w tym § 5 pkt 5 ppkt b) w zw. z § 5 pkt 8 uchwały)], - bezzasadne uznanie, że Rada Miasta Poznania nie naruszyła zasady proporcjonalności, pomimo braku zachowania proporcji pomiędzy wprowadzanymi ograniczeniami prawa własności skarżącego a zamierzonym celem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - bezzasadne uznanie, że Rada Miasta Poznania nie naruszyła zasady równości, pomimo że postanowienia uchwały nierówno traktują właścicieli gruntów położonych na terenie objętym zaskarżanym planem, różnicując swobody korzystania z prawa własności w zakresie możliwości zagospodarowania nieruchomości, w sytuacji, gdy nie znajduje to uzasadnienia w zróżnicowanej sytuacji faktycznej dotyczącej przedmiotu prawa własności (na przykład przez uniemożliwienie skarżącemu dokonania zabudowy po południowej stronie rowu [...], podczas gdy na innych działkach po południowej stronie rowu zabudowa taka została dopuszczona, czy też przez wyłączenie możliwości wydzielenia działek budowlanych mniejszych niż 1800 m2, podczas gdy sąsiednie działki są kilkusetmetrowe), - bezzasadne uznanie, że Rada Miasta Poznania dokonała prawidłowego ważenia interesu publicznego i interesu indywidualnego; 3) art. 28 ust. 1 w zw. z w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm.), dalej: u.d.p. a nadto art. 91 ust. 1 u.s.g. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - poprzez brak stwierdzenia nieważności uchwały oraz brak stwierdzenia uchybienia organu, polegającego na zawarciu w uchwale postanowienia § 11 pkt 19 lit. a) tiret drugie, zakazującego bezpośredniego dostępu dla samochodów z położonej poza granicami planu ul. S. z wyjątkiem istniejących zjazdów, podczas gdy Rada Miasta (gmina) w ramach władztwa planistycznego nie może w uchwale podejmować rozstrzygnięć, które zastrzeżone są dla zarządców dróg (natomiast wydawanie zezwoleń w zakresie budowy i przebudowy zjazdu należy właśnie do zarządcy drogi), a podjęcie takiego rozstrzygnięcia przez organ stanowi o naruszeniu właściwości organu (co skutkuje nieważnością uchwały w tym zakresie); 4) art. 3 § 1 oraz art. 153 p.p.s.a, poprzez uznanie mocy wiążącej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.07.2022 r. (II OSK 2857/19) dla sądów orzekających w sprawie niniejszej i uznanie oddziaływania tego wyroku na zakres kontroli zaskarżonej uchwały w niniejszej sprawie oraz poprzez przyjęcie, że część zarzutów skargi jest tożsama z zarzutami jakie zgłoszono do przedmiotowej uchwały, w skardze rozpoznanej przez tutejszy sąd w sprawie IV SA/Po 1250/18" oraz poprzez odwołanie się przez Sąd (i uznanie za własną) do argumentacji wskazanej w rzeczonym wyroku wydanym w sprawie IV SA/Po 1250/18, a wykazującej zdaniem Sądu "bezzasadność tych zarzutów", w sytuacji, gdy specyfika postępowań dotyczących zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego polega na tym, że każdorazowo oceniać należy postanowienia planu w kontekście konkretnego interesu osoby skarżącej, a więc zarówno naruszenie zasady proporcjonalności, jak też równości, oraz inne zarzuty skarżącego wobec zaskarżonej uchwały powinny zostać rozpatrzone w niniejszej sprawie samodzielnie, z uwzględnieniem charakteru konkretnych działek skarżącego i ograniczeń wprowadzonych dla ich zagospodarowania, a wnioski i analizy poczynione przez sądy administracyjne w sprawach IV SA/Po 1250/18 i II OSK 2857/19 - ewentualnie poza kwestią dochowania przez organ samej procedury planistycznej - powinny być przez Sąd uznane za obojętne dla sprawy niniejszej. Naruszenie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało automatycznym przyjęciem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wniosków z wyroków wydanych w sprawie dotyczącej zupełnie innych działek. Tymczasem ograniczenia wprowadzane zaskarżoną uchwałą w sposób szczególny uderzają w skarżącego, a sytuacja właściciela działki [...] (tj. działki, której dotyczyły sprawy prowadzone pod sygnaturami akt: IV SA/Po 1250/18 i II OSK 2857/19) jest odmienna i wymagała odrębnej analizy (co zostanie szczegółowo uzasadnione w dalszej części skargi kasacyjnej). Opisane naruszenie skutkowało brakiem przeprowadzenia samodzielnej kontroli administracji publicznej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a.), co uznać należy za naruszenie istotne; 5) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy i nieprecyzyjny, niepozwalający na prześledzenie rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i na pełną kontrolę instancyjną, w szczególności poprzez: - nieprecyzyjne określenie tego, które zarzuty zgłoszone w sprawie IV SA/Po 1250/18 były zdaniem Sądu tożsame z zarzutami zgłoszonymi w niniejszej sprawie, tj. ograniczenie się przez Sąd do podania, że były to "niektóre zarzuty", oraz odwołanie się w zakresie tychże "niektórych" zarzutów do bliżej niesprecyzowanej argumentacji podniesionej w uzasadnieniu wyroku w sprawie IV SA/Po 1250/18 wykazujących (zdaniem Sądu) ich bezzasadność - bez wskazania, o jakie zarzuty i o jaką argumentację dokładnie chodzi (por. str. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), - brak ustosunkowania się do argumentacji skarżącego podnoszonej w sprawie (w skardze oraz w kolejnych pismach składanych w toku postępowania), w tym w szczególności do argumentacji dotyczącej odmienności sytuacji skarżącego od sytuacji właściciela działki [...] (tj. działki, której dotyczyły sprawy prowadzone pod sygnaturami akt: IV SA/Po . 1250/18 i II OSK 2857/19), braku znaczenia wyroków w sprawie tej działki dla oceny zarzutów konstruowanych przez skarżącego, a także do argumentacji dotyczącej zarzucanego przez skarżącego braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym charakteru rowu "[...]", strefy jego oddziaływania, konkretnych celów związanych z ochroną przyrody i środowiska, którym służyć ma ochrona rowu i terenów przy nim leżących, a także dotyczącej treści i interpretacji postanowień Studium w sprawie "[...]", w tym, że w Studium za wystarczające uznano zapewnienie zachowania ciągłości systemu melioracji i funkcjonowania rowów melioracji szczegółowej, - brak podania konkretnych argumentów uzasadniających zasadność rozwiązań przyjętych w spornym Planie i ograniczenie się do powtórzenia ogólnej i pobieżnej argumentacji organu odnoszącej się do ogólnych pojęć np. "ochrony środowiska", "celu publicznego", bez odniesienia do konkretnych uwarunkowań i cech rowu "[...]" oraz cech konkretnych działek skarżącego i rozmiaru zastosowanych wobec nich ograniczeń, - zawarcie w uzasadnieniu wzajemnie sprzecznych stwierdzeń (w zakresie tego, czy Plan wyłącza możliwość zabudowy działek skarżącego po południowej stronie "[...]"). Naruszenie powyższe uznane być winno za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, szczególnie, że w okolicznościach sprawy wadliwość uzasadnienia wyroku skutkuje brakiem możliwości przeprowadzenia kontroli instancyjnej (uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji i dlaczego argumentację skarżącego uznał za nieprzekonującą; 6) art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 147 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a., poprzez brak stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części i poprzez oddalenie skargi, pomimo że uchwała wydana została z naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego naruszeniem właściwości organów oraz istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego (określonych powyżej). Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie nieważności uchwały nr LXXIII/1359/VII/2018 Rady Miasta Poznania z dnia 25 września 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" pomiędzy ul. S. i S. w Poznaniu w zakresie określonym w skardze z dnia 15 kwietnia 2019 r., tj. w części dotyczącej przeznaczenia i sposobu zagospodarowania działek skarżącego (działki nr [...] oraz działki nr [...]). tj. w szczególności: a) w części graficznej oraz w części tekstowej [w tym: § 5 pkt 5 w zw. z § 7 pkt 3 zaskarżonej uchwały] w zakresie wyznaczającym strefę ochronną na działkach skarżącego (nr [...] oraz nr [...]) o wskazanej szerokości z każdej strony rowu "[...]" oraz w zakresie, w jakim ustalenia planu dopuszczają na działkach skarżącego zabudowę wyłącznie z jednej (północnej) strony rowu "[...]" (wyłączając jednocześnie możliwość zabudowy po południowej stronie rowu [...]), b) w części tekstowej, tj. § 11 pkt 17) ppkt c) uchwały, w zakresie, w jakim postanowienie wprowadza zakaz wydzielania nowych działek budowlanych o powierzchni mniejszej niż 1800 m2, c) w części tekstowej, tj. § 11 pkt 6) ppkt b) uchwały w zakresie, w jakim postanowienie ogranicza powierzchnię zabudowy działki budowlanej do 14%, d) w części graficznej oraz w części tekstowej [§ 11 pkt 1, pkt 3 i pkt 4 w zw. z § 5 pkt 5 w zw. z § 7 pkt 3 zaskarżonej uchwały] w zakresie, w jakim zezwala właścicielowi działki sąsiadującej z działkami skarżącego na budowę w granicach działek garaży bez proporcjonalnego uprawnienia po stronie skarżącego, e) w części graficznej oraz w części tekstowej [§ 3 pkt 1 i pkt 2 uchwały] w zakresie, w jakim uchwała ustala przeznaczenie działek skarżącego (nr [...] oraz nr [...]) na "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej", a nie na "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej", f) w części graficznej oraz w części tekstowej [§ II pkt 19 lit. a) tiret drugie uchwały] w zakresie, w jakim zakazuje bezpośredniego dostępu na działki dla samochodów z położonej poza granicami planu ul. S. z wyjątkiem istniejących zjazdów, g) w części graficznej oraz w części tekstowej [§ 5 pkt 5 ppkt b) w zw. z § 5 pkt 8 zaskarżonej uchwały] w zakresie, w jakim przewiduje się lokalizację zbiorników retencyjnych w strefach ochronnych oraz dopuszcza się odprowadzanie wód ze stref ochronnych do cieku [...] i w zakresie, w jakim nie wskazano umiejscowienia tarasów zalewowych, zbiorników retencyjnych, zbiorników podczyszczających i nie rozstrzygnięto kwestii własności Miasta Poznań do terenów pod retencję wód opadowych, a nadto o zasadzenie od organu zwrotu na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji oraz o zasadzenie od organu zwrotu na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych . Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia w sprawie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjna Rada Miasta Poznania wniosła o jej oddalenie, zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie w sprawie rozprawy. Skarżący kasacyjnie dodatkowe stanowisko w sprawie zawarł w piśmie z dnia 30 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wobec tego sprawa podlega rozpoznaniu w granicach skargi kasacyjnej. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Niezasadny okazał się zarzut kasacyjny naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. Zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie, że przepisy prawa nie wykluczają możliwości skargi kolejnego podmiotu na uchwałę rady gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można bowiem wykluczyć kolejnej skargi innego podmiotu w oparciu o art. 101 u.s.g. na akt prawa miejscowego, pomimo dokonanej wcześniej przez sąd oceny legalności tego samego aktu w wyniku rozpoznania wcześniej złożonej skargi przez inny podmiot. Taki stan wynika z szerokiego zakresu przedmiotowego aktów prawa miejscowego, które w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego regulują kompleksowo problematykę przeznaczenia terenu i warunków jego zagospodarowania na obszarach, obejmujących nieruchomości wielu podmiotów. Wnoszący skargę kasacyjną nie zauważył jednak, że zgodnie z przepisem art. 101 ust. 2 u.s.g. przepisu art. 101 ust. 1 tej ustawy, przewidującego możliwość zaskarżenia uchwał lub zarządzeń organów gminy do sądu, nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Dla dopuszczalności skargi na uchwałę w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego konieczne jest więc ustalenie zakresu związania Sądu obecnie rozpoznającego sprawę wcześniejszym wyrokiem dotyczącym tej samej uchwały. Jak bowiem szczegółowo wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyroku z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 1883/07 i postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 737/09, zawierających wykładnię art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, "powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi norma art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów, a zwłaszcza ewentualnego nadużycia wobec nich władztwa planistycznego gminy. Konsekwencją tego jest związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów oraz obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu, o którym mowa. To oznacza, że jeżeli o legalności aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami w zakresie, o którym mowa, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach, w jakich nie była rozpoznawana wcześniej, to jest jedynie naruszenia indywidualnego interesu skarżącego". W konsekwencji zgodnie z art. 101 ust. 2 u.s.g., rozpoznając skargę kolejnego podmiotu na akt prawa miejscowego Sąd administracyjny związany jest wcześniej dokonanymi ocenami. Zatem przedmiotem rozpoznania kolejnej skargi będzie przede wszystkim ocena naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów, a zwłaszcza ewentualnego nadużycia wobec nich władztwa planistycznego przez organy gminy. Takie stanowisko ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, jako przykład można wskazać choćby wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2127/10. W związku z tym należy zauważyć, że rozpoznając pierwszą skargę na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", Sąd dokonał oceny ustaleń planu dotyczących praw i obowiązków ogółu adresatów w zakresie jakim ustalenia przyjętego planu zostały podjęte z uwzględnieniem zasad sporządzania planu, trybu jego sporządzania, jak również czy nie doszło do naruszenia kompetencji właściwych organów, czyli przesłanek nieważności planu o których mowa w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Ponadto Sąd rozpoznał wówczas indywidualne zarzuty podniesione przez skarżącego T. W. W wyniku rozpoznania skargi, wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 1250/18 WSA w Poznaniu skargę oddalił, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2857/19 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Skoro w uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że zaskarżony plan miejscowy został sporządzony zgodnie zasadami sporządzania planu i nie naruszono trybu jego sporządzania, jak również nie zostały naruszone przepisy kompetencyjne, to tymi ocenami Sądu był związany Sąd orzekający w sprawie kolejnej skargi na tą uchwałę. Ocena legalności określonego aktu prawa miejscowego wiąże Sąd, więc kolejną skargę Sąd może rozpoznać w granicach jakich uchwała nie była rozpoznawana wcześniej tj. naruszenia indywidualnego interesu skarżącego W taki sposób postąpił Sąd pierwszej instancji orzekający w niniejszej sprawie. Po uprzednim wskazaniu, że uchwała w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" była przedmiotem postępowania sądowego, Sąd ten wskazał, że jest związany ocenami dokonanymi przez Sąd Wojewódzki w wyroku z dnia 30 maja 2011 r. oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lipca 2022 r. w związku z tym odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia zasad sporządzania planu oraz trybu jego sporządzania, przytoczył ocenę legalności uchwały, dokonaną w powołanych wyżej wyrokach i następnie odniósł się do zarzutów naruszenia indywidualnego interesu prawnego skarżącego, w szczególności co do ingerencji w przysługujące mu prawo własności. Niezasadny jest także zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku przez wskazanie obligatoryjnych jego elementów. W uchwale z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. CBOSA) przyjął, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie podkreśla się także, że może on stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sposób sformułowania uzasadnienia wyroku nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Uzasadnienie jest na tyle lakoniczne lub wewnętrznie niespójne, nielogiczne, że nie pozwala na odtworzenie toku rozumowania sądu, prowadzącego do wydania orzeczenia konkretnej treści (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 891/17, z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2048/18, z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1727/16, publ. CBOSA). Nie można natomiast za jego pomocą kwestionować merytorycznej poprawności uzasadnienia. Tego rodzaju naruszenia powinny być podnoszone w ramach zarzutu zastosowania wadliwego środka kontroli w powiązaniu z przepisami postępowania administracyjnego, których naruszenia sąd nie zauważył bądź wadliwie uznał, że do naruszeń takich doszło albo zarzutu naruszenia prawa materialnego (por. wyroki NSA: z 5 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2108/16, z 12 września 2018 r., sygn. akt I GSK 971/18, z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1995/16, publ. CBOSA). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, które są wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazuje podstawę faktyczną wydania wyroku oraz zawiera ocenę prawną sprawy. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika w sposób jasny jakie okoliczności, zdaniem sądu pierwszej instancji uzasadniały podjęcie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonego wyroku. Argumentacja sądu jest jasna i zrozumiała. Ocena prawna zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób kompletny odnosi się do wszystkich kwestii prawnych, które miały znacznie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli zaskarżonego skargą aktu prawa miejscowego. Zaakcentować też trzeba, że uzasadnienie wyroku nie musi zawierać szczegółowego odniesienia się do wszelkich tez i zarzutów strony, które zawarte zostały w skardze jak i pismach procesowych strony (tak: wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., II FSK 3919/17; publ. CBOSA). Dla wypełnienia obowiązku zawarcia w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej sprawy wystarczające jest zawarcie rozważań odnoszących się do istoty danej sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 1217/13, publ. CBOSA oraz T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, (red.) T. Woś, wyd. LexisNexis Warszawa 2011, str. 649 i powołane tam orzecznictwo NSA). Wydając zaskarżone rozstrzygniecie, wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie odstąpił od rozpoznania zarzutów zawartych w skardze, lecz wskazał, że wcześniej rozpoznając skargę innego podmiotu, część zarzutów już Sąd rozpoznał i w tym zakresie nie dopatrzył się naruszenia zasad sporządzania planu jak również istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, a w zakresie w jakim zostały naruszone interesy prawne skarżącego stwierdził, że działania organów gminy mieściły się w granicach prawa. Niezasadny jest także zarzut kasacyjny naruszenia art. 3 § 1, art. 147 § 1, art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazany przepis ustrojowy sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu. Z kolei przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. należy do tzw. przepisów wynikowych, a co za tym idzie, znajduje on zastosowanie w sprawie, jeżeli wskutek przeprowadzonej kontroli Sąd pierwszej instancji stwierdzi istnienie naruszeń prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Tym samym nie można zarzucać Sądowi I instancji naruszenia tegoż przepisu prawa, jeżeli wcześniej nie wykaże się, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa. Zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. może być skutecznie zarzucany jedynie w sytuacji, w której autor skargi kasacyjnej zdoła wykazać, że sąd stwierdził nieważność uchwały po niezasadnym uwzględnieniu skargi. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca i przepis ten nie miał zastosowania. Dlatego też ocena prawidłowości wykładni konkretnych przepisów prawa może być dokonana jedynie w odniesieniu do przepisów, które miały w danej sprawie zastosowanie. Także norma z art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jest normą o charakterze wynikowym i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby sąd - wydając zaskarżone orzeczenie - stwierdził naruszenie prawa, które powinno skutkować uwzględnieniem skargi, a pomimo powyższego ją oddalił. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że nie zawierają one również usprawiedliwionych podstaw. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez brak zgodności postanowień planu ze studium. Błędne jest bowiem przekonanie autora skargi kasacyjnej o zachodzącej na gruncie rozpatrywanej sprawy sprzeczności pomiędzy regulacjami zawartymi w studium a uchwalonym planem miejscowym w zakresie kierunku zagospodarowania terenu. Zgodnie z postanowieniami studium dla terenu objętego planem wyznaczono wiodący kierunek zagospodarowania pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz uzupełniający w postaci zabudowy usługowej towarzyszącej zabudowie mieszkaniowej, zieleń (np: parki, skwery), tereny sportu i rekreacji, tereny komunikacji i infrastruktury technicznej, co jak słusznie wskazuje Gmina, powoduje, że zachowanie wymogu niesprzeczności ze studium nie oznaczało konieczności przeznaczenia w planie całego obszaru pod jego zabudowę. Zasadnie zwrócono również uwagę na te postanowienia studium, które nakazywały uwzględnienie ochrony istniejących cieków wodnych i związanych z nimi korytarzy ekologicznych, poprzez określenie w planie miejscowym ich przebiegu i przeznaczenia terenu dolinek pod np. zieleń nieurządzoną i wody lub co najmniej odpowiednie wyznaczenie linii zabudowy. Nadto postanowienia studium nakazywały zachować jako otwarte wody powierzchniowe płynące i inne cieki, takie jak m in. [...], w odniesieniu do których, na etapie sporządzania miejscowego planu, należało uwzględnić wyłączenie z zabudowy ich bezpośrednich dolin, w szczególności terasów zalewowych lub uwzględnić zachowanie ciągłości melioracji i funkcjonowania rowów melioracji szczegółowej. W tej sytuacji zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że został zachowany wymóg przewidziany w art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Według art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, rada gminy uchwala plan miejscowy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium (...). Użyty zwrot "nie narusza" oznacza, że pomiędzy treścią studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego a treścią uchwalonego planu miejscowego nie musi zachodzić pełna zgodność, wystarczy aby nie było sprzeczności pomiędzy tymi ustaleniami. Trzeba bowiem mieć na względzie, że w pierwotnym brzmieniu art. 20 ust. 1 u.p.z.p. ustawodawca posłużył się zwrotem "po stwierdzeniu jego zgodności". Pojęcie "zgodności" uchwalonego planu ze studium oznacza stopień związania silniejszy niż we wcześniej używanych terminach normatywnych: "spójność", czy "niesprzeczność" (np. wyroki NSA z: 7 maja 2008 r. II OSK 114/08, 27 września 2007 r. II OSK 1028/07, 24 stycznia 2018 r. II OSK 1429/17, 5 stycznia 2019 r. II OSK 2545/17, 30 lipca 2019 r. II OSK 1794/18 - www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, pamiętać należy, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, jest to akt określający kierunki polityki przestrzennej gminy, których doprecyzowanie powinno nastąpić dopiero w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia studium w świetle art. 9 ust. 4 u.p.z.p. są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, co oznacza, że regulacje planu nie mogą prowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium lub też tego zagospodarowania wykluczyć. W rozpatrywanej sprawie ustalenia planu dla działek skarżącego są więc konsekwencją postanowień przyjętych dla tego terenu w studium uwarunkowań. Oceniając natomiast, czy wprowadzone planem miejscowym zmiany ingerują nadmiernie w istotę prawa własności oraz naruszają zasadę proporcjonalności, trzeba mieć na względzie, że prawo własności, co trafnie zauważył Sąd I instancji w swoich rozważaniach, podlega ochronie na gruncie Konstytucji RP przewidzianej w art. 64 ust. 3, aczkolwiek nie jest prawem absolutnym. Może ono doznawać ograniczeń, jednakże tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ograniczenia te, co jasno wynika z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Taką ustawą, jest właśnie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, której art. 6 ust. 1 stanowi, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ustawodawca w art. 3 ust. 1 u.p.z.p. zagwarantował gminie wyłączne prawo do kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Prawo to określane mianem władztwa planistycznego nie może jednak nosić cech dowolności i powinno być realizowane przez organy uchwałodawcze gminy z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa w tym zasad określonych w ustawie oraz norm konstytucyjnych, które wyznaczają dopuszczalne granice ingerencji w prawo własności. Aby nie doszło do nadużycia władztwa planistycznego, organ musi przede wszystkim respektować reguły składające się na istotę zasady proporcjonalności, czyli ustalić, czy wprowadzona regulacja jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków, czy jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana oraz czy efekty wprowadzanej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych na obywatela. Zatem, ustalenia planu mogą ograniczać własność i takie regulacje nie stanowią naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Wymóg proporcjonalności ingerencji oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami), a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej Wymóg proporcjonalności oznacza konieczność wyważenia dwóch dóbr (wartości), w tym wypadku interesu publicznego z interesem prywatnym, których pełna realizacja jest niemożliwa (np. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 932/15 - LEX nr 2248125, wyrok NSA z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2679/16 - LEX nr 2593296, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2047/15 - LEX nr 2316302). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ze swojej istoty narusza prawo własności, gdyż - jak stanowi się o tym w art. 6 ust. 1 u.p.z.p. - ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z powołanego przepisu wynika, że plan miejscowy przede wszystkim narusza prawo własności nieruchomości, które są objęte bezpośrednio ustaleniami tego planu, tak jak w niniejszej sprawie. Plan miejscowy określa zarówno społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości, jak i jest elementem stosunków miejscowych. Fakt, że plan miejscowy narusza prawo własności nieruchomości sam w sobie nie jest powodem uznania, że jest on niezgodny z prawem i powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego. Z art. 36 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że sam ustawodawca zakłada, że plan miejscowy może negatywnie wpływać na dotychczasowy sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, gdyż przewiduje odpowiednie roszczenia odszkodowawcze na wypadek, gdy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. Wprowadzone zaskarżonym planem zagospodarowania przestrzennego regulacje dotyczące przeznaczenia nieruchomości skarżącego kasacyjnie nie mogą być ocenione jako nieproporcjonalne. Ustalenia planu bez wątpienia ingerują w zakres przyznanych skarżącemu uprawnień do nieruchomości, jednak ingerencja ta mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo. Jak argumentował organ uchwałodawczy, a w ślad za nim Sąd I instancji w sprawie istotne było wprowadzenie ekstensywnych parametrów zabudowy, które podyktowane było potrzebą ochrony cieku wodnego (rowu) [...], a wyznaczone linie zabudowy uwzględniają jego przebieg i granice działek. Sąd I instancji szczegółowo przytaczał uzasadnienia dla przyjętych rozwiązań, podkreślając w tym zakresie konieczność ochrony środowiska. Zasady ochrony środowiska i przyrody plan powinien rozstrzygać jednoznacznie i czytelnie, niepozostawiając możliwości dla późniejszego ich regulowania. W celu ochrony wartości przyrodniczych wyznaczono stosowne linie zabudowy oraz wskazano strefy wolne od zabudowy tj strefy ochronne cieku wodnego (rowu) [...], które maja stanowić zieleń ogrodową towarzysząca prywatnym działkom budowlanym. Nieregularny kształt strefy ochronnej wynikał natomiast z konieczności uwzględnienia już wydanych decyzji udzielających pozwolenia na budowę, co wbrew twierdzeniom skarżącego, nie świadczy o naruszeniu zasady równości. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela tę argumentację. Jako niezasadny należało uznać również kolejny zarzut kasacyjny naruszenia art. 28 ust. 1 w zw. z w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm.), dalej: u.d.p. a nadto art. 91 ust. 1 u.s.g. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - poprzez brak stwierdzenia nieważności uchwały oraz brak stwierdzenia uchybienia organu, polegającego na zawarciu w uchwale postanowienia § 11 pkt 19 lit. a) tiret drugie, zakazującego bezpośredniego dostępu dla samochodów z położonej poza granicami planu ul. S. z wyjątkiem istniejących zjazdów. Zauważyć należy, że prawodawca lokalny ma obowiązek tak ukształtować przeznaczenie terenów objętych planem, by w sposób racjonalny zapewnić dostępność komunikacyjną poszczególnych obszarów, jakie ten plan obejmuje, ze szczególnym uwzględnieniem terenów, które z natury takiej dostępności wymagają. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Rada Miasta Poznania wykonała ten obowiązek. Wbrew temu co twierdzi skarżący kasacyjnie plan nie określa lokalizacji i ilości zjazdów, nie zakazuje też ich lokalizacji, lecz zgodnie z dyspozycja art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. określa sposób obsługi komunikacyjnej terenów w nim ujętych. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji z uwagi na fakt, że działki skarżącego nie są zagospodarowane, a w planie miejscowym przewidziano jedynie możliwość ich zabudowy w północnej części, wystarczającym dla obsługi tych działek było wyznaczenie częściowo na tych działkach drogi 1KDWxs, wykorzystującej zjazd z drogi publicznej zlokalizowany poza granicami planu. W przypadku gdy gmina przeznacza w planie zagospodarowania przestrzennego określone tereny pod zabudowę jednorodzinną, to uprawniona jest dokonać stosownych ustaleń w zakresie właściwego skomunikowania tych terenów z pozostałymi terenami, w tym właściwego ich połączenia z siecią istniejących i zaprojektowanych dróg. W tym przypadku Rada Miasta Poznania wykonała ten obowiązek w sposób nie budzący zastrzeżeń. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 lutego 2023
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Sędziowie
Piotr Broda /sprawozdawca/ Robert Sawuła /przewodniczący/ Tomasz Bąkowski

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny