II OSK 3892/19

Dnia 22 stycznia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 451/19 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 451/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Białymstoku oddalił skargę M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Od powyższego wyroku M. B. wywiodła skargę kasacyjną, w treści której jej pełnomocnik zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że jej wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem skarżącej kasacyjnie w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji wybudowanie budynku przez inwestora po granicy z działką skarżącej byłoby niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Po oddaleniu skargi, strona skarżąca, która wniosła skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiwsa z 2007 r., Nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – "Ppsa"). Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z treści art. 61 § 1 Ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu, ani czynności. Od powyższej zasady są wyjątki. Przepis art. 61 § 3 Ppsa stanowi, że po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu dla M. Z. pozwolenia na rozbudowę po granicy z działką M. B. budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej w M. przy ul. [...], prowadzi do wniosku, że skarżąca nie uprawdopodobniła w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa. Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej, a tym samym uznaniem, że osoba uprawniona do prowadzenia budowy na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to ona ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej i to na niej spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, a następnie skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona. Niewątpliwie nie można wykluczyć, że zmiany, które zostaną dokonane w obrębie nieruchomości inwestora nie będą oddziaływać na sferę uprawnień skarżącej, nie będą dla niej niekorzystne, czy też niepożądane. Jednak w ramach oceny wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ocenie podlega to, czy we wniosku uprawdopodobniono, że jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem w aspekcie zgodności z prawem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. W niniejszej sprawie skarżąca takich okoliczności nie wykazała. Przywołana przez stronę skarżącą argumentacja nie pozwala wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest na tyle zasadne, iż przemawia za wstrzymaniem inwestora w przysługujących mu prawach związanych z budową zamierzenia inwestycyjnego, do którego posiada tytuł prawny. Wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżonej kasacyjnie, trudnych do odwrócenia skutków nie można upatrywać w samym fakcie zaplanowanej lokalizacji rozbudowy budynku bezpośrednio przy granicy nieruchomością skarżącej. Sposób usytuowania budynku nie ma bowiem wpływu ani na możliwość odwrócenia skutków powstałych w wyniku prowadzenia jego budowy, ani też na wielkość ewentualnej szkody z tym związanej. Inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo zaskarżenia jej do sądu administracyjnego, z uwagi na brak orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, ponieważ kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia zaskarżonego aktu, będzie obciążać właśnie inwestora. Zaznaczyć należy, że kwestie podniesione w skardze kasacyjnej dotyczące wadliwego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę będą podlegały ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.