Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 379/24

Wyrok NSA z 2 czerwca 2026 r., II OSK 379/24 – pozwolenie na budowę

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Gdesz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Paulina Jaszczuk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Po 211/23 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 27 stycznia 2023 r. nr IR-IV.7721.147.2022.6 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 1570 (tysiąc pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 31 sierpnia 2023 r., II SA/Po 211/23 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 27 stycznia 2023 r., nr IR-IV.7721.147.2022.6 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że Prezydent Miasta [...] decyzją z 25 października 2022 r., nr 62/2022, działając na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351), dalej: p.b., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), dalej: k.p.a., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym w parterze i garażem podziemnym na działkach nr ew. [...], [...] i [...], ark. [...], obr. [...], przy ul. [...] w [...], uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie nieusunięciem przez inwestora wszystkich nieprawidłowości określonych w wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. postanowieniu z 25 sierpnia 2022 r. W toku postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem wniesionym przez skarżącą Wojewoda Wielkopolski decyzją z 27 stycznia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przyznał rację skarżącej odnośnie do braku podstaw do wezwania jej przez organ I instancji do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, albowiem przyjąć trzeba, że inwestor legitymuje się w sposób ważny taką decyzją - decyzją Prezydenta Miasta [...] z 1 kwietnia 2015 r., nr 191/2015, przeniesioną na niego decyzją z 4 października 2018 r. Przyznać należało jednak rację organowi I instancji w zakresie, w jakim stwierdził, że wobec faktu, iż dla całej inwestycji zapewniony będzie dostęp do 225 miejsc postojowych (bez miejsc przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych), przy projektowanych 166 lokalach mieszkalnych i 1 usługowym, projekt budowlany nie będzie spełniał parametru wskazanego w warunkach zabudowy, który obligował inwestora do ich zapewnienia co najmniej w liczbie 251. Powyższe świadczy o braku zgodności planowanej inwestycji z warunkami zabudowy, jak również z § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 poz. 1225), dalej: r.w.t. Oddalając skargę skarżącej, Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę powinna być uzasadniona niespełnieniem przez skarżącą jako inwestora wymogu zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych wynikających z decyzji o warunkach zabudowy. Z decyzji o warunkach zabudowy, jaką legitymuje się skarżąca, wynika, jak zauważył Sąd, że miejsca parkingowe mają być zapewnione dla jednoczesnego użytkowania w ilości m.in. 1,5 miejsca parkingowego na 1 lokal mieszkalny i min. 3 miejsca postojowe na 100 m2 powierzchni użytkowej dla obiektu biurowego oraz 4,5 miejsca postojowego na 100 m2 powierzchni użytkowej dla obiektów handlowych. Łącznie inwestycja obejmie 166 lokali mieszkalnych i 1 lokal usługowy o powierzchni 62,47 m2. Wobec tego inwestorka powinna zapewnić min. 249 miejsc postojowych przyporządkowanych dla lokali mieszkalnych i 2 dla lokalu usługowego. Inwestor w złożonym 22 września 2022 r. piśmie wskazał, że zaprojektowano 256 miejsc postojowych. Na poziomie - 2 zaprojektowano 146 miejsc postojowych, w tym 42 miejsca postojowe na platformach zależnych i 1 miejsce postojowe zależne (usytuowane jedno za drugim). Na poziomie - 1 zaprojektowano 81 miejsc postojowych. Na powierzchni terenu inwestor zaprojektował z kolei 23 miejsca postojowe i 6 miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych. Miejsca postojowe zależne oraz miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych wliczono przy tym do ogólnej liczby miejsc. W sprawie organy zgodnie stwierdziły, że taki sposób projektowania części miejsc parkingowych jako zależnych oraz wliczanie miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych do ogólnej puli miejsc jest nieprawidłowy, co zdaniem Sądu należy w całości podzielić. Wskazanie w decyzji o warunkach zabudowy minimalnej ilości miejsc parkingowych ma na celu realne zapewnienie miejsca postojowego, czego miejsce zależne nie spełnia, skoro korzystanie z niego (wjazd, wyjazd) uzależnione jest od innego użytkownika. Tym samym dopuszczenie w rozpoznawanej sprawie, aby w bilansie uwzględnić 43 miejsca postojowe zależne może w realiach życia codziennego oznaczać, że dostęp do tych miejsc będzie miał charakter iluzoryczny. Przychylić się należy również do stanowiska organów, iż miejsca postojowe przeznaczone dla osób niepełnosprawnych winny być urządzone jako dodatkowe, a więc ponad pulę przewidzianą w decyzji o warunkach zabudowy. Sąd zwrócił uwagę, że analizowana decyzja o warunkach zabudowy nie wspomina o ilości miejsc przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. W takiej sytuacji uprawnione jest wnioskowanie, że postanowienie decyzji dotyczy miejsc ogólnodostępnych, tj. takich, do korzystania z których nie są wymagane szczególne uprawnienia. Zdaniem Sądu, miejsca, które nie są dostępne dla wszystkich użytkowników, lecz tylko dla pewnej ich kategorii, nie powinny być wliczane do bilansu. Korzystanie z nich wymaga bowiem legitymowania się określonymi uprawnieniami. Miejsca te projektowane są według innych wymogów technicznych niż standardowe miejsca postojowe (np. co do ich wymiarów, lokalizacji) i wymagają odpowiedniego oznakowania. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w związku z naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a., tj. w sytuacji, gdy dokumenty zgromadzone w aktach sprawy uzasadniały uwzględnienie skargi z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego - § 18 pkt 1 i 2 r.w.t., a w konsekwencji naruszenie również przez Sąd ww. przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, w szczególności poprzez dowolne przyjęcie, że stanowiska postojowe dla osób niepełnosprawnych, o których traktuje § 18 pkt 2 r.w.t. nie stanowią podkategorii stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo w rozumieniu § 18 pkt 1 r.w.t. i w konsekwencji nie mogą one zostać wliczone do wymaganej decyzją o ustaleniu warunków zabudowy liczby stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że stanowiska postojowe dla osób niepełnosprawnych, o których traktuje § 18 pkt 2 r.w.t., stanowią podkategorię stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo w rozumieniu § 18 pkt 1 r.w.t. i w konsekwencji mogą i powinny zostać one wliczone do wymaganej decyzją o ustaleniu warunków zabudowy określonej w sposób generalny liczby stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo zgodnie z § 18 pkt 2 r.w.t. oraz poprzez dowolne przyjęcie, że § 18 pkt 1 i 2 r.w.t., względnie jakiekolwiek inne przepisy (nie wskazane w zaskarżonym wyroku) zawierają wymóg, by każde miejsce postojowe miało zapewniony bezpośredni dostęp do drogi manewrowej, a tym samym, że wykluczona jest możliwość wliczenia tzw. miejsc postojowych zależnych (rodzinnych) do wymaganej decyzją w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy liczby miejsc postojowych, pomimo że z § 18 pkt 1 i 2 r.w.t. oraz jakichkolwiek innych przepisów wymóg taki nie wynika, a dla każdego lokalu mieszkalnego zapewniono co najmniej jedno tzw. miejsce postojowe niezależne - dostępne bezpośrednio z drogi dojazdowej, a miejsca postojowe zależne przewidziano wyłącznie w odniesieniu do nielicznych lokali mieszkalnych (jako dodatkowe), a tym samym dostępność i możliwość jednoczesnego użytkowania drugiego miejsca postojowego (zależnego) zapewniona zostaje przez zwykłe uzgodnienia czynione w ramach osób zajmujących ten sam lokal mieszkalny - osób tworzących jedno gospodarstwo domowe i pozostających ze sobą w bliskich relacjach i stałym kontakcie, 2) § 18 pkt 1 i 2 r.w.t. poprzez dowolne przyjęcie, że stanowiska postojowe dla osób niepełnosprawnych, o których traktuje przepis § 18 pkt 2 r.w.t., nie stanowią podkategorii stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo w rozumieniu § 18 pkt 1 r.w.t. i w konsekwencji nie mogą zostać wliczone do wymaganej decyzją o ustaleniu warunków zabudowy liczby stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że stanowiska postojowe dla osób niepełnosprawnych, o których traktuje § 18 pkt 2 r.w.t., stanowią podkategorię stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo w rozumieniu § 18 pkt 1 r.w.t. i w konsekwencji mogą i powinny zostać wliczone do wymaganej decyzją o ustaleniu warunków zabudowy określonej w sposób generalny liczby stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo na inwestycji zgodnie z § 18 pkt 2 r.w.t.; 3) błędną subsumcje ustalonego stanu faktycznego pod nieistniejącą normę dowolnie wyinterpretowaną z § 18 pkt 1 i 2 r.w.t., względnie z jakiegokolwiek innego przepisu (nie wskazanego w zaskarżonym wyroku), tj. dokonanie subsumpcji pod dowolnie zrekonstruowaną normę prawną, że ww. przepisy zawierają wymóg, by każde miejsce postojowe miało zapewniony bezpośredni dostęp do drogi manewrowej, a tym samym, że wykluczona jest możliwość wliczenia tzw. miejsc postojowych zależnych (rodzinnych) do wymaganej decyzją w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy liczby miejsc postojowych, pomimo że z § 18 pkt 1 i 2 r.w.t. oraz jakichkolwiek innych przepisów wymóg taki nie wynika, a dla każdego lokalu mieszkalnego zapewniono co najmniej jedno tzw. miejsce postojowe niezależne – dostępne bezpośrednio z drogi dojazdowej, a miejsca postojowe zależne przewidziano wyłącznie w odniesieniu do nielicznych lokali mieszkalnych jako dodatkowe, a tym samym dostępność i możliwość jednoczesnego użytkowania drugiego miejsca postojowego (zależnego) zapewniona zostaje przez zwykłe uzgodnienia czynione w ramach osób zajmujących ten sam lokal mieszkalny - osób tworzących jedno gospodarstwo domowe i pozostających ze sobą w bliskich relacjach i stałym kontakcie. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez skarżącą na usprawiedliwionych podstawach. Istota postawionych Sądowi I instancji zarzutów, które Naczelny Sąd Administracyjny podziela, wyraża się w uznaniu, że przyjęty wynik kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 27 stycznia 2023 r. został oparty na błędnej wykładni § 18 ust. 1 i 2 r.w.t. (określonego w skardze kasacyjnej jako "§ 18 pkt 1 i 2"), czego skutkiem jest wadliwe zastosowanie przez Sąd ww. przepisu w ramach oceny spełnienia przez inwestora wymagania określonego w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. Wymaganie to wyraża się w obowiązku sporządzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy w zakresie zapewnienia przez inwestora przy realizacji spornej inwestycji budowlanej dotyczącej budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym na działkach nr ew. [...], [...] i [...], obr. [...] w [...] odpowiedniej liczby miejsc postojowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko interpretacyjne przyjęte przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie może zostać zaaprobowane zarówno w odniesieniu do rozważonej przez Sąd kwestii dopuszczalności wliczania stanowisk postojowych dla osób niepełnosprawnych do ogólnego bilansu miejsc parkingowych wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta [...] z 1 kwietnia 2015 r., jak i zagadnienia mającego związek z dopuszczalnością kwalifikowania tzw. zależnych miejsc postojowych jako pełnoprawnych stanowisk realizujących wymagane ww. decyzją wskaźniki parkingowe. W § 18 ust. 1 r.w.t. prawodawca nałożył na inwestora zagospodarowującego działkę budowlaną obowiązek urządzenia, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowisk postojowych dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Posłużenie się przez prawodawcę zwrotem "w tym również" jednoznacznie wskazuje, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na relację zawierania się rozumianą w ten sposób, że stanowiska dla samochodów osób niepełnosprawnych nie powinny stanowić w ramach wykonywanej inwestycji odrębnej rodzajowo kategorii miejsc postojowych, lecz powinny pozostawać - jak trafnie wskazała skarżąca kasacyjnie - podkategorią (częścią składową) ogólnej puli stanowisk przeznaczonych dla użytkowników stałych i przebywających okresowo. Według § 18 ust. 2 r.w.t., liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Jeżeli ostateczna decyzja o warunkach zabudowy określa wskaźnik parkingowy w sposób generalny (w realiach kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy: minimum 1,5 miejsca na 1 lokal mieszkalny oraz 3 miejsca na 100 m² powierzchni użytkowej biura), nie wyodrębniając przy tym osobnej, dodatkowej puli miejsc dla osób niepełnosprawnych, to organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma podstaw prawnych do dokonywania samodzielnej modyfikacji tego wskaźnika poprzez żądanie, aby miejsca dla osób niepełnosprawnych zostały projektowane ponad minimalną liczbę wynikającą z przywołanego wskaźnika (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2023 r., II OSK 786/21). Wymóg "uwzględnienia" potrzebnej liczby stanowisk dla osób niepełnosprawnych, który ma na uwadze powołany w skardze kasacyjnej przepis § 18 ust. 2 r.w.t., oznacza obowiązek ich fizycznego wydzielenia oraz odpowiedniego usytuowania (§ 20, § 104 ust. 4 i § 105 ust. 4 r.w.t.), zwymiarowania (§ 21 ust. 1 pkt 2 r.w.t.), jak też oznakowania w ramach projektowanej infrastruktury parkingowej, nie zaś obowiązek zwiększenia ogólnej liczby miejsc ponad parametr określony w decyzji ustalającej warunki zabudowy. Odmienna interpretacja zastosowana w sprawie przez Wojewodę Wielkopolskiego, która została zaakceptowana przez Sąd I instancji, prowadzi do niedopuszczalnej sytuacji, w której organ na etapie rozpatrywania wniosku skarżącej o udzielenie pozwolenia na budowę zaostrzył ustalenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy, co narusza zasadę związania organu tą decyzją, którą należy wyprowadzić z art. 35 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741). Jeżeli z wyliczenia opartego na treści decyzji z 1 kwietnia 2015 r. wynikała konieczność zapewnienia 251 miejsc postojowych, a inwestor zaprojektował 256 miejsc, w tym wydzielił wymagane przepisami technicznymi stanowiska dla osób niepełnosprawnych (6), to analizowany warunek w tym aspekcie należało uznać za spełniony. Skarżąca w złożonej skardze kasacyjnej zasadnie zwróciła również uwagę na błędne wykluczenie przez Sąd I instancji możliwości zaliczania do wymaganego bilansu tzw. miejsc postojowych zależnych (rodzinnych). Formułowany przez Sąd I instancji kategoryczny wymóg, aby każde stanowisko postojowe w zaprojektowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym posiadało bezpośredni, niczym nieograniczony dostęp do drogi manewrowej nie znajduje wyraźnego potwierdzenia w dyspozycji § 18 ust. 1 r.w.t. Nakaz zapewnienia wszystkim stanowiskom postojowym w garażu bezpośredniego dostępu do drogi manewrowej (dojazdu) został przewidziany przez prawodawcę w § 96 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mającego zastąpić r.w.t., jednakże akt ten jako projekt rozporządzenia pozostaje w fazie nieukończonych prac legislacyjnych (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12353350/katalog/12829408#12829408). Ma rację Sąd I instancji, wskazując na potrzebę poddania ww. przepisu w niniejszej sprawie wykładni celowościowej, tj. nadania mu znaczenia, jakie będzie odpowiadało celowi zawartej w jego treści regulacji prawnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymaganie to powinno skutkować nakazem oceniania funkcjonalności stanowisk postojowych przez pryzmat realnego zaspokojenia potrzeb parkingowych związanych z realizowaną inwestycją budowlaną, a nie jak uznał Sąd I instancji, wywodzenia niedopuszczalności zapewniania dostępu do stanowiska przez inne stanowisko postojowe lub w ramach systemu platform parkingowych, jeżeli żaden z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych nie wyklucza wprost takiej formy organizacji przestrzeni parkingowej, a rozwiązanie to nie utrudnia nadmiernie korzystania ze stanowisk postojowych przez użytkowników stałych i przebywających okresowo w danym obiekcie budowlanym. Uwzględnienia w tym kontekście wymaga, że funkcja stanowiska postojowego polega na umożliwieniu postoju pojazdu samochodowego, a nie zagwarantowaniu nieograniczonej jego dostępności bez konieczności podjęcia jakichkolwiek czynności organizacyjnych. Współczesne korzystanie z infrastruktury parkingowej, w szczególności komercyjnej, często wiąże się bowiem z koniecznością podejmowania określonych działań poprzedzających zaparkowanie na stanowisku postojowym lub wyjazd pojazdu. Okoliczność istnienia tego rodzaju ograniczeń sama przez się nie pozbawia stanowiska jego funkcji parkingowej, a w konsekwencji waloru miejsca postojowego mieszczącego się w wymaganiach ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli pojazd po dopełnieniu przez jego użytkownika niezbędnych warunków może zostać na nim skutecznie zaparkowany lub stanowisko to opuścić. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie zauważa się, że techniczne rozwiązanie polegające na urządzeniu części miejsc postojowych jako platform samochodowych jest kwestią techniczną należącą do projektanta (por. wyrok NSA z 2 lipca 2024 r., II OSK 2522/23). Nie powinno ulegać wątpliwości, że omawiany wskaźnik parkingowy stanowi instrument służący bilansowaniu potrzeb komunikacyjnych inwestycji, co wiąże się z zapewnieniem możliwości zgodnego z przeznaczeniem postoju pojazdu na terenie inwestycji, ograniczając zapotrzebowanie na miejsca parkingowe w przestrzeni publicznej, a nie narzędzie regulujące szczegółowy sposób korzystania z poszczególnych stanowisk. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, wykonując kompetencje kontrolne określone w art. 35 ust. 1 p.b., nie jest niewątpliwie uprawniony do ustalania stopnia wygody czy też użyteczności omawianych systemów z punktu widzenia interesów przyszłych użytkowników stanowisk postojowych (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2026 r., II OSK 1926/23). Powyższej oceny nie może zmienić wymóg zapewnienia możliwości "jednoczesnego użytkowania" miejsc postojowych wprowadzony w decyzji Prezydenta Miasta [...] z 1 kwietnia 2015 r. Wymaga zauważenia na gruncie uwarunkowań rozpatrywanej sprawy, że w strukturze budynku mieszkalnego wielorodzinnego ze 166 lokalami mieszkalnymi, gdzie wskaźnik parkingowy wynosi 1,5 miejsca postojowego na lokal, z natury rzeczy założyć trzeba, że znaczna część tychże lokali będzie dysponowała więcej niż jednym pojazdem. W przypadku, gdy inwestor zapewnia dla każdego lokalu mieszkalnego co najmniej jedno w pełni niezależne stanowisko postojowe, a tenże warunek w kontrolowanej przez Sąd sprawie został w sposób niesporny spełniony, jako że dla 166 lokali mieszkalnych i 1 lokalu usługowego na 251 wymaganych miejsc postojowych kwalifikację prawnotechniczną stanowisk "niezależnych" nadać należało 231 stanowiskom, stanowiska zależne (25 – stanowiące w niniejszej sprawie 9,7% ogólnej puli stanowisk postojowych) zostały zaprojektowane jako stanowiska o charakterze w pełni komplementarnym (dodatkowym). Możliwość przypisania ich do tego samego lokalu mieszkalnego w ramach jednego gospodarstwa domowego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozwala kryterium "jednoczesnego użytkowania" tychże miejsc postojowych uznać za spełnione. Dostępność drugiego pojazdu zaparkowanego na stanowisku zależnym, na co zasadnie zwróciła uwagę skarżąca, opiera się na naturalnych, wewnętrznych uzgodnieniach organizacyjnych "użytkownika zbiorowego" - osób zamieszkujących ten sam lokal i tworzących najczęściej jedno gospodarstwo domowe. Formułowany przez Sąd I instancji zarzut, że dostęp do tych stanowisk ma charakter "iluzoryczny", abstrahuje, jak należy przyjąć, od realiów technicznych i ekonomicznych współczesnego budownictwa wielorodzinnego, w warunkach ograniczonej dostępności przestrzeni, zwłaszcza na terenach intensywnie zurbanizowanych, stanowiska rodzinne oraz systemy platform parkingowych stanowią bowiem powszechnie stosowane rozwiązania służące racjonalnemu wykorzystaniu powierzchni garaży podziemnych. Rozwiązania tego rodzaju są akceptowane jako kompromis pomiędzy wygodą korzystania a kosztami i dostępnością przestrzeni parkingowej. W szczególności umożliwiają one zapewnienie dodatkowych miejsc postojowych przy niższych kosztach ich nabycia, co sprawia, że niepełna niezależność stanowiska postojowego nie jest postrzegana jako cecha pozbawiająca je użyteczności, czemu Sąd nie nadał w zaskarżonym wyroku właściwego znaczenia. Warunkowość dostępu do stanowisk zależnych, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wyłącza ani ich przydatności do realizacji funkcji parkingowej, ani możliwości uwzględnienia ich przy ocenie spełnienia wymogu zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc postojowych przeznaczonych do jednoczesnego użytkowania, skoro umożliwiają one równoczesny postój większej liczby pojazdów związanych z użytkowaniem tego samego lokalu. Posłużenie się przez Sąd I instancji przy ocenie projektu budowlanego rygorystycznym wymogiem pełnej niezależności każdego stanowiska postojowego doprowadziło tym samym do nadania przepisowi § 18 ust. 1 i 2 r.w.t. wadliwego znaczenia, prowadzącego do nietrafnego uznania przez Sąd I instancji, że odmowne rozpatrzenie wniosku skarżącej o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę wynikać powinno z niezapewnienia odpowiedniej liczby tychże stanowisk przez inwestora. Kierując się powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Ponieważ w sprawie zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku, a jednocześnie istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. – uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i rozpoznał skargę, uchylając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Ponownie przeprowadzając postępowanie odwoławcze, organ uwzględni zaprezentowaną wykładnię przepisu § 18 ust. 1 i 2 r.w.t. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 lutego 2024
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Mirosław Gdesz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny