II OSK 362/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ Sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 675/08 w sprawie ze skargi E. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 675/08, oddalił skargę E. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] Wójt Gminy Lubicz orzekł o pobraniu jednorazowej opłaty w kwocie 19.889,10 zł. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w Nowej Wsi, od zbywającej tę nieruchomość E. N. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po rozpoznaniu skargi E. N. na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił powyższe postanowienie wskazując, że w pierwszej kolejności organ odwoławczy winien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony przez stronę skarżącą wraz ze skargą. Wykonując to wskazanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu postanowieniem z [...] czerwca 2008r., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Lubicz. W ocenie organu strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a fakt wyjazdu poza granice kraju w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego nie może być usprawiedliwieniem dla uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem organu przy zachowaniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw strona mogła powiadomić o wyjeździe organ I instancji wskazując adres poza granicami kraju, bądź też ustanowić w kraju pełnomocnika, który w jej imieniu wniósłby odwołanie od decyzji. Skargę na powyższe postanowienie wniosła E. N. domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 k.p.a. przez przyjęcie, że występuje brak przesłanek do przywrócenia terminu oraz błąd w ustaleniach, że skarżąca nie dochowała z własnej winy terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że doręczenie decyzji Wójta gminy Lubicz nastąpiło w trybie tzw. doręczenia zastępczego określonego w art. 43 k.p.a. do rąk jej pełnoletniego syna, który jednakże przesyłkę przekazał jej dopiero w dniu 16 marca 2007 r., a zatem po upływie terminu do złożenia odwołania, co winno skutkować uznaniem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu wniosło o oddalenie skargi. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargę oddalił uznając, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia odwołania w okolicznościach niniejszej sprawy jest data powzięcia przez stronę wiadomości o uchybieniu terminowi, czyli dzień doręczenia stronie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] lipca 2007r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowienie to doręczone zostało skarżącej w dniu 1 września 2007r., a zatem od dnia 2 września 2007r. rozpoczął bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Termin ten upłynął w dniu 8 września 2008r., a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona skarżąca złożyła w dniu 18 września 2007r. wraz ze skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniesiony został po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zatem nie został spełniony warunek określony w art. 58 § 2 k p a. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono przy tym, że już samo zawinione, spóźnione wniesienie prośby o przywrócenie terminu uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W dalszej części uzasadnienia Sąd podkreślił, że co prawda w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji "nie dość jednoznacznie wyeksponował fakt nie zachowania przez stronę terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, koncentrując rozważania na kwestii kryterium braku winy jako przesłanki wniosku o przywrócenie terminu, to jednak uchybienie w tym zakresie nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia". Skutek taki wywołuje jedynie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a taka sytuacja w niniejszej sprawie zdaniem Sądu pierwszej instancji nie zachodziła. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. N. zaskarżając powyższy wyrok w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Autor skargi kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. art. 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) przez nieuwzględnienie skargi wskutek ustalenia, iż skarżąca uchybiła siedmiodniowemu terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania liczonemu od daty ustania przyczyny tj. od daty doręczenia skarżącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] lipca 2007 r., podczas, gdy wyżej wymienione postanowienie – wyeliminowane z obrotu prawnego – nie zawierało pouczenia skarżącej o sposobie i terminie złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co w sposób rażący naruszyło art. 9 i 112 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, że skarżąca po otrzymaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] lipca 2007 r. informującego o uchybieniu terminu doznała silnej depresji co uniemożliwiło jej w pierwszej fazie choroby dokonania jakiejkolwiek czynności procesowej, co skutkowało niedochowaniem siedmiodniowego terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Na wstępie wskazania wymaga fakt, że przedmiotem skargi rozpoznanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] czerwca 2008 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postępowania tego nie powinno się łączyć z postępowaniem, które dotyczyło przedmiotowej sprawy in meriti. Nie jest ono także tożsame z wcześniej wydanym orzeczeniem o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Istotnym jest przy tym, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest nieprzywracalny. Jak bowiem wynika z treści art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie wskazał, że w realiach niniejszej sprawy za datę ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia odwołania uznać należało datę w której strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Datą tą jest dzień w którym doręczono jej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] lipca 2007 r. Skoro bowiem z treści tego postanowienia wynikało, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania to wywodzenie, że strona była tego faktu nieświadoma ocenić należy jako bezpodstawne. Jak natomiast wynika z akt sprawy ww. postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 1 września 2007 r., a zatem jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upływał w dniu 8 września 2007 r., podczas gdy strona skarżąca złożyła taki wniosek wraz ze skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w dniu 18 września 2007 r. tj. po upływie terminu. Odnosząc się natomiast do wskazywanej w treści skargi kasacyjnej okoliczności, że skarżąca "doznała silnej depresji", która uniemożliwiała jej "dokonanie jakiejkolwiek czynności procesowej" i tym samym spowodowała niedochowanie siedmiodniowego terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu, wskazać należy, że okoliczność ta nie tylko nie została podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu, ale również nie została wywiedziona w postępowaniu sądowym. Skoro zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.