II OSK 3549/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 132/19 w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 132/19, oddalił skargę A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. G. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2, art. 7, art. 32, art. 87 oraz art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 28, art. 48 i art. 3 pkt 6, 7, 7a i 8 ustawy Prawo budowlane, przez błędne przyjęcie, że prowadzenie robót budowlanych bez posiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest samowolą budowlaną, a także przyjęcie, że współwłaściciel A. G. nie przedstawił żadnych dowodów w stosunku do ustaleń organu nadzoru budowlanego, oraz że stan budynku grozi katastrofą budowlaną. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. i art. 28 ustawy Prawo budowlane oraz zasady równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, co skutkowało oddaleniem skargi, pomimo że była ona zasadna co narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz nakaz równego traktowania, będący emanacją określonej w art. 32 Konstytucji zasady równości; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 2, art. 32, art. 184 Konstytucji RP oraz art. 6, 7, 10, 75, 77, 79, 80, 81, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo istnienia ku temu podstaw w konsekwencji naruszenia prawa materialnego i procesowego przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej, w szczególności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) oraz art. 141 § 2 i § 4 p.p.s.a. polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a przede wszystkim na nierozpoznaniu zarzutów skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej w budynku, którego współwłaścicielami są skarżący oraz uczestnik postępowania. Organ nadzoru budowlanego uznał – co słusznie zaaprobował Sąd I instancji – że nie doszło do samowolnego wykonania robót budowlanych i zmiany sposobu użytkowania obiektu. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sprawa dotycząca samowoli budowlanej w przedmiotowym budynku była badana przez organy nadzoru budowlanego I i II instancji. W październiku 2013 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, a w konsekwencji organ nadzoru budowlanego nakazał w decyzji uczestnikowi niniejszego postępowania wykonanie w części budynku, robót budowlanych określonych w sporządzonej inwentaryzacji. Ostatecznie decyzją z dnia 22 grudnia 2014 r. organ powiatowy stwierdził wykonanie obowiązku nakazanego w powyżej opisanej decyzji. Podczas obecnie prowadzonego postępowania dokonano konfrontacji stanu budynku z dokumentacją fotograficzną znajdującą się w aktach zakończonego postępowania administracyjnego z 2013 r., a w szczególności fotografii wykonanych w czasie kontroli w dniu 22 sierpnia 2013 r. oraz 17 października 2013 r. Potwierdził się stan budynku tożsamy z w/w dokumentacją fotograficzną, a organ nadzoru budowlanego nie stwierdził wykonania robót budowlanych, jak również rozpoczęcia bądź zmiany docelowego sposobu użytkowania budynku. Słusznie Sąd I instancji ocenił, że organy administracji w wystarczającym zakresie poczyniły ustalenia faktyczne w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy, a wskazane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które jego zdaniem wadliwie zaaprobował Sąd, są nieusprawiedliwione. Sąd prawidłowo sporządził uzasadnienie wyroku, szczegółowo odnosząc się do wskazanych w skardze zarzutów. Przechodząc z kolei do analizy zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Konstytucji RP, wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie sposób było dopatrzyć się naruszenia wskazanych przepisów. Podsumowując wskazać należy, że słusznie wskazał Sąd I instancji, że skarżący oraz uczestnik jako współwłaściciel obiektu budowlanego objętego niniejszym postępowaniem toczą od lat spory prawne zarówno na tle przepisów prawa administracyjnego (warunki zabudowy, nielegalne wykonywanie robót budowlanych), jak i prawa cywilnego (zniesienie współwłasności). Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.