II OSK 344/24

Dnia 14 stycznia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku L.S. i J.F. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej L.S. i J.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 826/23 oddalającego skargę L.S. i J.F. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 5 maja 2023 r. nr WI-I.7840.25.4.2022.JW w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 4 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 826/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Krakowie oddalił skargę L.S. i J.F. na decyzję Wojewody Małopolskiego z 5 maja 2023 r. nr WI-I.7840.25.4.2022.JW, w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod-kan., c.o., gazową, wentylacji mechanicznej, elektryczną, zewnętrznymi odcinkami instalacji: gazowej do PRP, elektrycznej do ZK-1 oraz kanalizacji sanitarnej do studzienki [...] na dz. nr [...] obr. [...] w T. przy ul. [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący. W piśmie z 18 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżących, w związku z wniesioną skargą kasacyjną od w/w wyroku, wniósł o wstrzymanie wykonania w całości w/w decyzji Wojewody Małopolskiego z 5 maja 2023 r. Skarżący wskazują, że uczestniczka M.W. rozpoczęła realizację planowanej inwestycji na warunkach określonych w decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa. co grozi wyrządzeniem im znacznych szkód polegających na uniemożliwieniu korzystania im z nieruchomości w dotychczasowy sposób i zagospodarowania jej. W konsekwencji doprowadzić ma to do spadku wartości ich nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) dotyczący możliwości wstrzymania przez sąd administracyjny na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do art. 193 tej ustawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie przepisu art. 61 § 3 Ppsa, w przypadku gdy strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpiła przy tym z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek strony, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, publ. ONSAiwsa 2007, Nr 4, poz. 77). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 Ppsa po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić trzeba, że nie przedstawiono w nim konkretnych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby poprzez realizację planowanej nieruchomości wystąpienie dla stron skarżących niebezpieczeństw, o jakich mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Argumentacja rozpoznawanego wniosku odnośnie usytuowania przedmiotowej nieruchomości, jego kształtu i wielkości zasadniczo odnosi się do kwestii merytorycznej oceny kontrolowanej w sprawie decyzji, która to ocena na tym etapie postępowania jest przedwczesna. Także ewentualne uciążliwości związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia budowlanego, jak również możliwość spadku wartości nieruchomości należącej do skarżących nie stanowią takich okoliczności sprawy, które świadczyłyby o możliwości wystąpienia niebezpieczeństw, o jakich mowa we wskazanym wyżej przepisie. Stwierdzić trzeba, że inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo wniesienia skargi do sądu, z uwagi na brak orzeczenia wstrzymującego wykonanie powyższej decyzji. Tym samym inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi, czy też skargi kasacyjnej. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, bowiem kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, gdyby zaistniała taka konieczność, będzie obciążać właśnie jego. Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może natomiast sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiać będą tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Sąd nie ocenia jednak na tym etapie postępowania prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżących. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. W rozpoznawanym wniosku żadnych takich, konkretnych wniosków jednak nie przedstawiono, co czyniło wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nieuzasadnionym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.