II OSK 337/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1433/20 w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 16 września 2020 r. nr WINB-WOA.7721.473.2019.PD w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 14 lipca 2021 r., II SA/Gl 1433/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Gliwicach oddalił skargę S.B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (ŚWINB) z 16 września 2020 r. nr WINB-WOA.7721.473.2019.PD, w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Bielska Białej (PINB) wszczął postępowanie w sprawie nielegalnego wydzielenia miejsca parkingowego w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w B. W ramach postępowania wyjaśniającego ustalono, że w przyziemiu budynku znajduje się wjazd do garażu (5 bram wjazdowych). Miejsce garażowe numer 5 (po prawej stronie) zostało wydzielone przez S.B. (inwestor) ścianką o konstrukcji stalowej, obitą płytami OSB z prześwitem przy suficie i podłodze. Ustawienie ścianki spowodowało zawężenie sąsiedniego miejsca postojowego. Odległość pomiędzy ścianką, a słupem w garażu wynosi 2,62 m, a długość pomiędzy bramą a ścianą 5,66 m. W konsekwencji powyższych ustaleń decyzją nr 275/2019 z dnia 11 września 2019 r. PINB nakazał inwestorowi rozbiórkę ścianki o konstrukcji stalowej, wydzielającej odrębne miejsce postojowe dla samochodu w garażu wielostanowiskowym w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym przy ul. [...] w B. 2.2. Wyrokując w sprawie II SA/Gl 1433/20 kolejno wskazano, że odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor. Zarzucił organowi nadzoru budowlanego błąd w ustaleniach faktycznych, wynikający z braku pomiaru odległości od stanowiska postojowego do ścianki, oraz naruszenie prawa materialnego, jak i procesowego. 2.3. W wyroku przywołano, że w ramach postępowania odwoławczego ŚWINB zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowego miejsca postojowego, udokumentowanie wyników oględzin w protokole oraz precyzyjne zaznaczenie na szkicu sytuacyjnym ścian, słupów, wrót garażowych, wszelkich instalacji (w tym instalacji przeciwpożarowych i wodociągowych) i innych obiektów znajdujących się w przedmiotowym miejscu postojowym, mających znaczenie dla sprawy, wraz z ustaleniem dokładnej odległości pomiędzy obiektami oraz naniesieniem na szkic szczegółowych wymiarów miejsca postojowego i jego odległości od obiektów znajdujących się w garażu, ustalenie struktury własnościowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z ustaleniem czy miejsca postojowe stanowią część nieruchomości wspólnej czy udział w odrębnym lokalu niemieszkalnym, ustalenie numeru księgi wieczystej dla lokali mieszkalnych i niemieszkalnych znajdujących się w ww. budynku mieszkalnym. 2.4. Sąd pierwszej instancji przywołał, że z dokumentacji będącej uzupełnieniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego wynika, że wykonanie ścianki ograniczyło możliwość otwierania drzwi samochodowych, jak również wysiadanie z pojazdu stojącego na miejscu parkingowym numer 4. Ustalono, że wentylacja, instalacja elektryczna, c.o. są wspólne dla całego garażu (dla wszystkich stanowisk postojowych), w garażu nie ma instalacji przeciwpożarowych oraz wodociągowych. Z dokumentacji tej wynika, że wymiary stanowiska postojowego wykorzystywanego przez inwestora wynoszą 5,70 x 3,05 m. 2.5. Dalej w wyroku II SA/Gl 1433/20 przywołano, że powołaną na wstępie decyzją ŚWINB utrzymał decyzję nakazową organu I instancji w mocy. Organ II instancji wskazał, że stanowisko postojowe numer 5 spełnia wymogi w zakresie minimalnych wymiarów stanowisk postojowych dla samochodów osobowych (2,5 m szerokości i 5 m długości), to wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 poz. 1065 ze zm., rozp. MI 2002). Nie zostały spełnione te wymogi dla stanowiska postojowego numer 4, przy doliczeniu odległości między dłuższą krawędzią stanowiska postojowego a ścianą i między dłuższą krawędzią stanowiska a słupem, znajdującym się po lewej stronie stanowiska postojowego numer 4 w garażu. Dokonując obliczenia wymiarów stanowiska postojowego numer 4, PINB stwierdził, że szerokość stanowiska postojowego numer 4 wynosi 2,62 m. Przyjmując minimalne wymiary określone w ww. rozporządzeniu szerokość ta powinna wynosić 2,5 m plus odległość stanowiska numer 4 od wykonanej przez inwestora ścianki wynosząca 0,3 m, a także doliczając do powyższych wymiarów minimalną odległość miejsca postojowego od słupa 0,1 m. W związku z tym minimalna szerokość stanowiska postojowego numer 4 znajdującego się w garażu powinna wynosić 2,9 m, gdzie w rzeczywistości wynosi 2,62 m, a stanowiska postojowego numer 5, z uwagi na brak słupa - 2,8 m (obecnie wynosi 3,05 m). Wykonanie przedmiotowej ścianki spowodowało naruszenie przepisów ww. rozporządzenia, a ponadto nie został spełniony warunek zapewnienia swobodnego otwarcia drzwi samochodu w miejscu postojowym numer 4, o czym wspomniał właściciel miejsca postojowego numer 4 i co zostało zaprotokołowane podczas oględzin w dniu 5 grudnia 2019 r. Ponadto organ II instancji wskazał, że inwestor posiada prawo do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego numer 5, zgodnie z treścią księgi wieczystej dla lokalu niemieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, współwłaścicielami lokalu (garażu), w którym znajduje się między innymi stanowisko postojowe 5, są również inne osoby. 28 marca 2019 r., inwestor powiadomił telefonicznie o inwestycji zarządcę budynku mieszkalnego, nie starał się natomiast o uzyskanie zgody współwłaścicieli lokalu na dokonanie inwestycji. Przedmiotowa inwestycja powinna była zostać wykonana za zgodą wszystkich współwłaścicieli lokalu, ponieważ posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niezbędnym elementem do umożliwienia wszczęcia postępowania naprawczego. 3.1. Skargę na w/w decyzję organu odwoławczego złożył inwestor i domagał się jej uchylenia oraz wstrzymania wykonania. Zarzucił naruszenie: - art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane (uPb) przez jego zastosowanie, podczas gdy wykonana ścianka ażurowa nie jest obiektem budowlanym, - § 104 ust. 3 rozp. MI 2002 przez przyjęcie, że "minimalna odległość ścianki od słupa żelbetowego powinna wynosić co najmniej 2.9 m", podczas gdy taki wymóg nie wynika z żadnego przepisu. 3.2. Odpowiadając na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową administrację. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gliwicach skargę oddalił. 4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że niesłuszne są zarzuty skargi dotyczące tego, że zrealizowana konstrukcja nie została wykonana w ramach robót budowlanych. Ustawienie przegrody w budynku z wykorzystaniem materiałów budowlanych za takie roboty uznane być musi. Zdaniem tegoż sądu mają organy nadzoru budowlanego rację, że realizacja przedmiotowych robót naruszyła przepisy rozporządzenia § 21 rozp. MI 2002, w związku z § 104 tego aktu. W świetle powyższych przepisów stanowiska postojowe dla samochodów osobowych powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej 2,5 m szerokości i 5 m długości. Jednocześnie odległość między dłuższą krawędzią stanowiska postojowego a ścianą powinna wynosić co najmniej 0,3 m oraz słupem powinna wynosić co najmniej 0,1 m, pod warunkiem zapewnienia swobodnego otwarcia drzwi samochodu. Stanowisko parkingowe nr 5 (którego dysponentem jest inwestor) faktycznie spełnia wymogi techniczne. Jednakże stanowisko sąsiednie nr 4, wskutek zrealizowania spornej ścianki, już tych wymagań nie spełnia. Jego szerokość powinna wynosić przynajmniej 2,90 m. Wielkość ta została przez organy wyliczona prawidłowo. Co istotne, wskutek budowy ścianki działowej stanowisko parkingowe nr 5 posiada szerokość 3,05 m. Zatem i w tym zakresie zarzuty skargi sąd wojewódzki uznał za niezasadne. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł S.B. – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości. 5.2. Sądowi pierwszej instancji skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 7 uPb – przez jego zastosowanie, podczas gdy wykonana ścianka ażurowa nie jest obiektem budowlanym. 5.3. Skarżący kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.; Ppsa), z ostrożności procesowej wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy na rozprawie. Skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie powinien mieć zastosowania przepisy art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 uPb, gdyż ścianka ażurowa nie może zostać uznana za obiekt budowlany ani jego część. Jej wykonanie nie stanowiło robót budowlanych. 5.4. Uczestnicy postępowania – W.K. i M.K. – w piśmie procesowym z 21 listopada 2024 r. wnosili o nieuwzględnienie skargi kasacyjnej. Naprowadzają, że od kilku lat nie mogą w pełni korzystać z garażu, skarżący kasacyjnie lekceważyć ma nałożony nakaz rozbiórki. Do pisma dołączono plik wydruków zdjęć, mających obrazować trudności z otworzeniem przez kierowcę drzwi pojazdu parkującego w garażu wileostanowiskowym. 5.5. Na wyznaczoną rozprawę w tej sprawie nikt się nie stawił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 6.2. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. 6.3. Nie jest trafne stanowisko, jakoby wykonanie przez skarżącego kasacyjnie prace nie były robotami budowlanymi, co wykluczać miałoby dopuszczalność orzekania w trybie przepisów uPb, w tym jej art. 51 ust. 1 pkt 1 uPb. Wykonane przez inwestora prace nastąpiły z użyciem materiałów budowlanych, wskazuje na to dokumentacja zawarta w aktach sprawy. Ścianka ażurowa ma stalową konstrukcję, do niej inwestor przymocował płyty OSB. Niewątpliwie użyto zatem materiałów budowlanych. Sposób zamocowania ścianki ażurowej do konstrukcji budynku dowodzi ponadto, że ścianka stała się częścią obiektu budowlanego. 6.4. Nie jest także skuteczne wywodzenie, że wykonane roboty budowlane nastąpiły bez naruszenia przepisów, a więc nie ziściła się przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 4 uPb. Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego wskazujących, że doszło – poprzez wybudowanie ścianki oddzielającej miejsca postojowe w garażu wielostanowiskowym – do ograniczenia możliwości niedopuszczalnego przepisami rozp. MI 2002 (§ 21 w zw. z § 104) korzystania z miejsca postojowego nr 4, a przewidziana tymi przepisami szerokość tego miejsca postojowego poprzez wykonanie samowolnie ścianki oddzielającej, skutkuje stanem ujętym w art. 50 ust. 1 pkt 4 uPb. W samej skardze kasacyjnej nie podważono trafności oceny spornych robót w kontekście unormowań odnoszących się do wymaganej przepisami rozp. MI 2002 szerokości miejsca postojowego w garażu. 6.5. W konsekwencji nie jest trafne stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, jakoby nie wadliwie zastosowano przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 uPb. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie także do robót budowlanych (por. art. 51 ust. 7 uPb). 6.6. Skoro skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu w myśl art. 184 Ppsa.