II OSK 3357/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. Sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 461/14 w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy określenia zobowiązania z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie (pozbywanie się) odpadów postanawia: zawiesić postępowanie kasacyjne

Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 461/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy określenia zobowiązania z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie (pozbywanie się) odpadów, oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła skarżąca E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. ustanowiona w sprawie pełnomocnik skarżącej radca prawny A. M. wypowiedziała udzielone jej przez skarżącą pełnomocnictwo do reprezentowania w sprawie. Następnie w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. W. S. dotychczasowy Prezes Zarządu skarżącej Spółki poinformował, że w dniu [...] listopada 2015 r. złożył rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Z. Sp. z o.o. z siedzibą w B., przesyłając stosowne pismo do wspólników Spółki (tj. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz Burmistrza S. reprezentującego Gminę S.). Oświadczył, że w tym czasie nie działała już rada nadzorcza, ponieważ wszyscy jej członkowie złożyli rezygnacje z pełnionych funkcji. Wcześniej także taką rezygnację złożył drugi członek zarządu N. S. Zauważył ponadto, że zmiany odzwierciedlające powyższe zmiany w składzie organów Spółki nie zostały ujawnione w KRS bowiem brak jest podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku w tym zakresie. Sąd rejestrowy został poinformowany o ww. rezygnacjach. Do pisma dołączono kserokopie pism poświadczających powyższe okoliczności m.in. oświadczenie W. S. o rezygnacji z pełnionej funkcji, oświadczenie N. S. o rezygnacji z funkcji członka zarządu z dnia [...] października 2014 r. Stwierdzono, że wobec braku podmiotu powołanego do reprezentowania skarżącej Spółki postępowania sądowo-administracyjne powinno zostać zawieszone. Zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2016 r. Przewodniczący Wydziału II NSA zwrócił się do Sądu Rejonowego w Białymstoku, XII Wydział Gospodarczy - KRS prowadzącego akta rejestrowe Spółki o poinformowanie NSA o dokonanych w rejestrze tej Spółki zmianach z uwagi na okoliczność rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu i Członka Zarządu. Zmiany te nie zostały dotychczas uwidocznione w rejestrze. W odpowiedzi Sąd Rejestrowy poinformował, że choć posiada w aktach oświadczenia o rezygnacji z funkcji członków zarządu Spółki, to na chwilę obecną brak jest podstaw do uznania, iż Wiesław Szwaczko złożył skutecznie rezygnację (brak dowodu, że rezygnacja została złożona radzie nadzorczej ewentualnie zgromadzeniu wspólników spółki). Przy piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Sąd Rejestrowy przesłał odpis swojego postanowienia z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt BI.XII Ns.Rej. KRS 12405/15/574 o umorzeniu postępowania w sprawie przymuszenia zarządu do wystąpienia z wnioskiem o wpis aktualnych danych. W treści jego uzasadnienia stwierdzono, że w dniu [...] lutego 2016 r. do Sądu złożono protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki z dnia [...] listopada 2015 r., z którego wynika, że Spółka nie posiada zarządu, zaś poszczególni członkowie rady nadzorczej złożyli rezygnacje. Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił o przesłanie odpisu protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki z dnia [...] listopada 2015 r. Po zapoznaniu się z treścią ww. protokołu NSA uznał, że z jego treści nie wynika by W. S. złożył na Zgromadzeniu Wspólników Spółki czy Radzie Nadzorczej rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Mając to na uwadze zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. zwrócono się do Sądu Rejestrowego o wyjaśnienie stanowiska tego Sądu odnośnie do skuteczności złożenia rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu przez Wiesława Szwaczko. W razie skutecznego złożenia rezygnacji NSA zwrócił się o podjęcie przez Sąd Rejestrowy działań w celu ustanowienia kuratora dla Spółki na podstawie art. 42 § 1 i 2 K.c. w celu niezwłocznego powołania jej organów bądź przeprowadzenia jej likwidacji. Sąd Rejestrowy w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. (data wpływu 3 czerwca 2016 r.) poinformował, że w treści protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki z dnia [...] listopada 2015 r. (na stronie drugiej protokołu) znajduje się informacja, iż wspólnicy analizowali, czy w związku z rezygnacja prezesa zarządu należy wystąpić do Sądu o ustanowienie kuratora w trybie art. 42 K.c. Zdaniem Sądu powyższy zapis, w okolicznościach obecności na zgromadzeniu całego kapitału zakładowego oraz dotychczasowego Prezesa W. S., potwierdza, że prezes zarządu Spółki złożył skutecznie rezygnację. Wskazano, że trwają czynności związane z wykreśleniem członków zarządu Spółki oraz członków jej rady nadzorczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z treści art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Stosownie natomiast do art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne (jaką niewątpliwie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ma zastosowanie wtedy, gdy skargę wnosił podmiot, który miał zdolność procesową w momencie dokonywania tej czynności procesowej, lecz ową zdolność następnie utracił. Zgodnie natomiast z treścią art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, dalej jako k.s.h.) do prowadzenia spraw spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jej reprezentowania uprawniony jest zarząd. Członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 201 § 4 k.s.h.). Kodeks spółek handlowych przewiduje wygaśnięcie, rezygnację z pełnionej funkcji lub wcześniejsze odwołanie. W przypadku rezygnacji chodzi o jednostronny akt członka zarządu, który w ten sposób zamierza doprowadzić do ustania więzi prawnej między nim a spółką. Do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie (art. 202 § 5 k.s.h.). Zgodnie z art. 746 § 2 K.c. przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Jednakże gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny za szkodę. Jeżeli rezygnującym jest jeden członek zarządu, skutek nastąpi w przypadku złożenia stosownego oświadczenia pozostałym członkom zarządu albo organowi powołującemu zarząd. Jeśli organem tym jest rada nadzorcza, to wystarczające jest - w braku odmiennych postanowień regulaminu rady nadzorczej - dojście oświadczenia o rezygnacji z funkcji członka zarządu do jednego z członków rady nadzorczej. Możliwe jest złożenie oświadczenia o rezygnacji na zgromadzeniu wspólników, jednak samo powiadomienie wszystkich wspólników spółki nie jest w tym zakresie wystarczające (tak w wyroku Sądu najwyższego z dnia 7 maja 2010 r., III CSK 176/09 oraz w wyroku NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., II FSK 1860/12 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia .nsa.gov.pl). Ponadto Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2014 r., IV CSK 7/14, podkreślił, że kiedy rezygnację zamierza złożyć jednoosobowy zarządca, który w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością powoływany jest przez zgromadzenie wspólników, nie może tej rezygnacji składać wspólnikom, bowiem żaden przepis nie przyznaje wspólnikom kompetencji do reprezentowania spółki ani też nie nakłada na nich jakichkolwiek obowiązków związanych z dotarciem do nich oświadczenia członka zarządu o rezygnacji z pełnionej funkcji. Rezygnacja z pełnienia funkcji członka zarządu następuje poprzez złożenie oświadczenia woli i jest skuteczna - zgodnie z art. 61 i 746 § 2 k.c. w zw. z art. 202 § 5 k.s.h. - w chwili zakomunikowania tego spółce. Jeżeli rezygnuje cały zarząd, oświadczenie powinno być złożone organowi lub osobom, które mają prawo powoływania całego zarządu. Przy braku rady nadzorczej uprawnienie do powołania zarządu ma zgromadzenie wspólników, które czyni to przez podjęcie stosownej uchwały - art. 201 § 4 w zw. z art. 227 § 1 k.s.h. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że w sytuacji, kiedy rezygnację z funkcji członka zarządu złożył jeden z członków zarządu N. S. ([...] października 2014 r.), a następnie uczynili to wszyscy członkowie rady nadzorczej skarżącej Spółki (co potwierdza protokół zgromadzenia wspólników z dnia [...] listopada 2015 r.), to oświadczenie złożone przez W. S. w dniu [...] listopada 2015 r. w formie pisma przesłanego pocztą do wspólników spółki o czym poinformowali wspólnicy Spółki na zwołanym w dniu [...] listopada 2015 r. zgromadzeniu wspólników należało uznać za złożone skutecznie. Oświadczenie W. S. doszło do wiedzy wspólników Spółki co wynika z protokołu zgromadzenia z dnia [...] listopada 2015 r. Ponadto było ono przedmiotem obrad tego zgromadzenia wspólników. W zaistniałej sytuacji należało uznać, że w składzie organów skarżącej Spółki w istocie zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Obecnie nie posiada ona organu zdolnego do jej reprezentowania na etapie skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadmninistracyjnym. Jak zauważył Sąd Rejestrowy dopiero po zakończeniu trwającego postępowania rejestrowego dotyczącego wykreślenia z urzędu zarządu Spółki oraz poszczególnych członków rady nadzorczej, zostanie podjęta przez ten Sąd decyzja odnośnie do wszczęcia z urzędu postępowania o ustanowienie kuratora w trybie art. 42 K.c. Tym samym zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do chwili powołania przez kuratora organów Spółki lub do momentu doprowadzenia do wszczęcia jej likwidacji, co wiąże się z ustanowieniem jej likwidatora, jest uzasadnione. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. postanowił jak sentencji.