II OSK 3171/24

Dnia 29 stycznia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 712/24 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję nr 108/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 7 marca 2024 r. znak: WOB.7721.302.2023.NOGI w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu zamiennego architektoniczno-budowlanego postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 3 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 712/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Krakowie oddalił skargę M.P. na decyzję nr 108/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB) z 7 marca 2024 r. znak: WOB.7721.302.2023.NOGI, w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu zamiennego architektoniczno-budowlanego. Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną, w której zawarto – na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) – wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji ze względu zarówno na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, jak i spowodowania niemożliwych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku zwraca się uwagę, że wykonanie decyzji, wobec której WSA w Krakowie oddalił skargę, skutkować będzie zainicjowaniem przez organ nadzoru budowlanego postępowania na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego (uPb), którego konsekwencją jest nakazanie rozbiórki bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, co samo w sobie doprowadzi do skutków o charakterze nieodwracalnym i implikować będzie ogromne koszty. Ponadto, nałożenie na skarżącego wyżej wymienionych obowiązków w konsekwencji prowadziłoby do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej (związanych np. z likwidacją łazienek), w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej. Przeprowadzenie tego rodzaju prac budowlanych, o jakich mowa w art. 51 ust. 5 uPb, w przypadku skarżącego łączyć się bowiem będzie z koniecznością poniesienia wydatków rzędu od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 Ppsa dotyczący możliwości wstrzymania przez Sąd, na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do art. 193 tej ustawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie przepisu art. 61 § 3 Ppsa, w przypadku gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, publ. ONSAiwsa z 2007, Nr 4, poz. 77). Regułą jest, że wniesienie skargi sądowoadministracyjnej nie powoduje skutku suspensywnego, czyli nie wstrzymuje co do reguły wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 1 Ppsa). Dalsze reguły zawarte w Ppsa odnośnie możliwości nadania skardze takiego skutku wymagają przeto wykładni zwężającej. Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności strona skarżąca powinna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Ponadto, w przypadku przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie chodzi o wskazanie na jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (vide: postanowienie NSA z 12 września 2013 r., I FZ 311/13, LEX nr 1363509). Podkreślić należy, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania tzw. ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Przekładając powyższe na realia sprawy należy wskazać, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – w ocenie Sądu – nie wykazał okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków, albowiem podawane przez niego okoliczności nie stanowią wypełnienia dyspozycji art. 61 § 3 Ppsa. Nie jest bowiem wystarczające powołanie się przez wnioskodawcę ogólnie na okoliczność poniesienia nakładów finansowych (nawet subiektywnie wysokich) na usunięcie skutków wykonanych robót budowlanych, bez podania rzeczywistych i konkretnych kosztów niezbędnych do poniesienia w związku z wykonaniem decyzji nakazowej. Sąd nie ma dostatecznych informacji, aby ustalić czy poniesienie wysokich, bliżej przy tym niesprecyzowanych nakładów finansowych, będzie miało istotny wpływ na sytuację majątkową skarżącego. Okoliczność, że poniesienie kosztów wykonania decyzji nakazowej skutkować będzie uszczupleniem majątku skarżącego jest oczywista, nie jest to jednak wystarczające do wstrzymania wykonania aktu. Sąd nie wie w jakiej kondycji finansowej znajduje się skarżący, jakim majątkiem dysponuje. Sąd nie może domyślać się, czy konieczność poniesienia niepopartych żadnymi dokumentami wydatków może doprowadzić do poniesienia "znacznej szkody" w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa przez skarżącego. Wnioskodawca oczekując, że jego wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie powinien właściwie go uzasadnić, w niniejszej sprawie tego nie uczyniono w sposób, który mógłby prowadzić do jego uwzględnienia. Ogólnikowe przywołanie podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu z art. 61 § 3 Ppsa nie mogło skutkować uwzględnieniem wniosku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.