Sygnatura
II OSK 3125/17
II OSK 3125/17 - Wyrok NSA z 2018-06-07
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 7 czerwca 2018
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 376/17 w sprawie ze skargi H. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 376/17 oddalił skargę H. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia [...] lutego 2017 r., nr SKO [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Łodygowice z dnia [...] stycznia 2017 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego i prawnego. Ostateczną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] października 2015 r. nr SKO [...] zobowiązało H. W. do wykonania rowu odwadniającego o szerokości w dnie 30 cm i głębokości zależnej od spadku minimum 40 cm wzdłuż działki nr [...] położonej w Ł. w kierunku z północy na południe łącząc ten odcinek rowu z rowem położonym na działce nr [...] i [...] w sposób umożliwiający spływ wód opadowych i roztopowych. Wniesiona na tę decyzję przez H. W. skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/G 1202/15, od którego została wniesiona przez nią skarga kasacyjna. Wójt Gminy Łodygowice upomnieniem z dnia 20 października 2016 r., doręczonym dnia 25 października 2016 r. wezwał H. W. do wykonania w terminie 30 dni od doręczenia upomnienia wynikającego z powyższej decyzji obowiązku pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wobec niewykonania obowiązku dnia 16 grudnia 2016 r. Wójt Gminy Łodygowice wszczął egzekucję w/w obowiązku przez wystawienie tytułu egzekucyjnego, który został doręczony pełnomocnikowi H. W. 22 grudnia 2016 r. wraz z postanowieniem Wójta z dnia [...] grudnia 2016 r. o nałożeniu na nią grzywny w kwocie 1000 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku. Jako podstawę wydania postanowienia organ administracji wskazał art. 119 oraz art. 121 § 1 i art. 122 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2016 r. poz. 599 ze zm., zwanej dalej też jako ustawa lub u.p.e.a.). Jednocześnie w postanowieniu tym H. W. została wezwana do wykonania określonego w tytule egzekucyjnym obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia pod rygorem nałożenia na nią dalszych grzywien lub zarządzenia wykonania zastępczego. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że pomimo wystosowania upomnienia H. W. nie wykonała obciążającego ją zgodnie z w/w decyzją SKO obowiązku. Uzasadniało to wszczęcie egzekucji i nałożenia na nią grzywny jako środka przymuszającego do wykonania obowiązku. We wniesionych 30 grudnia 2016 r. w związku z doręczeniem tytułu wykonawczego i wszczęciem postępowania egzekucyjnego zarzutach, pełnomocnik H. W. wniósł o umorzenie tego postępowania względnie o wstrzymanie wykonania lub odroczenie egzekwowanego obowiązku. Zarzucił niewykonalność obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym oraz niekompletność tytułu wykonawczego, a w szczególności niewskazanie w nim podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Uzasadniając zarzuty stwierdził, że wykonanie obowiązku jest niemożliwe z uwagi na panujące warunki atmosferyczne (okres zimowy, minusowe temperatury, zamarznięty grunt) oraz pogarszający się stan zdrowia zobowiązanej. W doręczonym tytule wykonawczym przy określeniu podstawy prawnej wszczęcia egzekucji wskazano jedynie ogólnie ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, co nie jest wystarczające. Nie jest również wystarczające powołanie się ogólnie na treść art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Wójt Gminy Łodygowice zarzuty te oddalił. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że termin wykonania egzekwowanego obowiązku upłynął zgodnie z treścią doręczonego H. W. upomnienia dnia 25 listopada 2016 r. Do tego czasu miała ona sprzyjające warunki do wykonania obowiązku. Miała też na jego wykonanie dodatkowy czas gdyż egzekucja została wszczęta po wystawieniu tytułu wykonawczego dopiero 16 grudnia 2016 r. Obowiązku nie musiała i nie musi wykonać osobiście. Obecny rozwój techniki i dostępność firm trudniących się odpowiednimi w tym względzie usługami nie stoi też na przeszkodzie wykonania obowiązku przy aktualnie panujących warunkach atmosferycznych. Zdaniem organu prawidłowo została też określona w tytule wykonawczym podstawa jego wystawienia. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik H. W. zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 33 § 1 pkt 5 i pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1, art. 35 § 1, art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. oraz jej art. 34 § 1 w zw. z art. 18 i w zw. z art. 124 § 1 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że Wójt Gminy Łodygowice nie posiadając wiedzy specjalistycznej dowolnie przyjął, że przy panujących warunkach atmosferycznych możliwe jest wykonanie obciążającego zobowiązaną obowiązku i to gdy z uwagi na stan zdrowia zobowiązanej nie mogłaby sprawować nad robotami osobistego nadzoru. Zaakcentowano nadto, że organ I instancji nie wskazał i wyjaśnił w swoim orzeczeniu podstawy prawnej jego wydania, co uniemożliwia jego kontrolę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej zażalenia tego nie uwzględniło i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. wydanym m.in. na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., orzeczenie organu I instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zasadą wynikającą z art. 15 u.p.e.a. jest, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania. Zasadniczo organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.), ale jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). Organ II instancji wyjaśnił, że podstawy wniesienia zarzutów wynikają z treści art. 33 § 1 u.p.e.a. W związku ze sformułowanym w zażaleniu zarzutem niewykonalności objętego tytułem wykonawczym obowiązku SKO stwierdziło, że należy przez to rozumieć niemożliwość wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym względzie ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa ludziom i mieniu. Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji, ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji (wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 199/16). W tym względzie SKO powołało się również na wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2064/14 zgodnie z którym "(...) niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. Ciężar dowodu, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., obciąża stronę wnoszącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej". W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że H. W. nie udowodniła aby wykonanie rowu o głębokości 40 cm było przy obecnym stanie techniki, nawet w okresie zimy niewykonalne. Zasadne i zgodne z prawem było zatem wszczęcie i prowadzenie przeciw niej egzekucji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie pełnomocnik H. W. wskazał, że zostało ono wydane z naruszeniem: 1/ art. 33 § 1 pkt 5 i 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt u.p.e.a. polegającym na niewłaściwej ich wykładni prowadzącej do nierozpoznania wszystkich zarzutów skarżącej, 2/ art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z powołanymi przepisami, a w szczególności nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zażalenia skarżącej, 3/ art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji gdy uzasadnienie decyzji oraz wskazanie podstawy prawnej nie odpowiadało stawianym przez przepisy wymogom. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej w pierwszej kolejności zakwestionował stanowisko organów administracji, że w sprawie brak było podstaw do przyjęcia niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Stwierdził, iż przepisy ustawy nie formułują nakazu osobistego wykonania nałożonego obowiązku. Podmiot, na którym spoczywa obowiązek, ma pełną swobodę wyboru sposobu, w jaki go zrealizuje. Musi on jedynie zapewnić osiągnięcie skutku, jakim jest powstanie stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że skarżąca miała możliwość zlecenia wykonania nałożonego obowiązku firmie. Zdaniem pełnomocnika skarżącej tego rodzaju stwierdzenie organu stanowi niedozwoloną ingerencję w wybór zobowiązanego, co do sposobu wykonania obowiązku. Twierdzenia organów administracji w tym względzie są nie tylko sprzeczne z materiałem sprawy, lecz także z wiedzą techniczną i rażąco nielogiczne. Z uwagi na zaawansowany wiek (88 lat) i zły stan zdrowia, który się pogorszył, nie jest skarżąca w stanie w obecnej chwili wykonać nałożonego na nią obowiązku. Z tego powodu nie miała fizycznej możliwości ani wykonania obowiązku osobiście, ani nawet znalezienia wykonawcy. Ponadto wykonywanie prac ziemnych w sytuacji gdy ziemia, w której są wykonywane jest zamarznięta, spowoduje osunięcie ziemi gdy tylko nastąpi ocieplenie. Wszystkie wywody Kolegium te oczywiste fakty pomijają. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że objęty obowiązkiem rów nie istnieje od wielu lat. Rów nigdy nie istniał na jej działce i na pewno nie w takim kształcie, dlatego też uzasadnionym byłoby wstrzymanie się z czynnościami egzekucyjnymi do czasu zakończenia sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W odpowiedzi na skargę SKO w Bielsku-Białej wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację sformułowaną wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z treścią art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), powołanym we wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej brak było podstaw do formułowania zarzutu niewykonalności objętego tytułem wykonawczym obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Dokonana przez organ odwoławczy co do rozumienia tego pojęcia wykładnia zasługuje na pełną akceptację i znajduje również oparcie w orzecznictwie sądowym, w tym w wyrokach przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. O niewykonalności tej nie mogą zatem świadczyć przejściowe niedogodności w wykonaniu obowiązku związane z porą roku i panującymi warunkami klimatycznymi. W tym zresztą względzie twierdzenia skarżącej co do zamarzniętej w sposób uniemożliwiający wykonanie rowu ziemi nie zostały w żaden sposób przez stronę skarżącą wykazane. Nawet gdyby tak istotnie było, to w okresie odwilży zachodziłaby ewentualnie potrzeba wyrównania ścian wykonanego zgodnie z nałożonym obowiązkiem rowu. Wbrew stanowisku skarżącej do stwierdzenia, że rów mógł być wykonany przy użyciu odpowiedniego sprzętu mechanicznego również w porze zimowej nie potrzeba żadnej specjalistycznej wiedzy. Wystarczającą w tym względzie wiedzę posiada bowiem każdy dorosły, przeciętny człowiek. Sąd podniósł, że skarżąca nie musiała czekać z wykonaniem obowiązku aż do zimy, gdy wyrok WSA w Gliwicach oddalający jej skargę zapadł 24 czerwca 2016 r., a wydane w postępowaniu kasacyjnym postanowienie NSA sygn. akt II OSK 2537/16 o odmowie wstrzymania wykonania stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego decyzji SKO, dnia [...] listopada 2016 r. Skarżąca miała zatem wystarczająco dużo czasu na wykonanie obciążającego ją obowiązku jeszcze przed wszczęciem egzekucji. Gdy nadto zważy się, że również w toku postępowania sądowego zakończonego niniejszym wyrokiem Sąd nie uzyskał informacji, że objęty postępowaniem obowiązek został wykonany to w ogóle trudno uznać za wiarygodne twierdzenia skarżącej aby do nie wykonania obowiązku doszło bez złej jej woli. Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze organy orzekające nie negowały prawa wyboru zobowiązanej co do sposobu wykonania ciążącego na niej obowiązku stwierdzając, że może go ona wykonać osobiście lub zlecić wykonanie innemu podmiotowi. W żadnym przypadku nie stanowi to niedozwolonej ingerencji w przysługujące skarżącej prawo wyboru. Bezpodstawne jest natomiast w świetle obowiązujących przepisów (których pełnomocnik skarżącej zresztą nie wskazał) stanowisko strony skarżącej, że może ona zwlekać z wykonaniem obowiązku do czasu kiedy czy to będzie mogła wykonać go sama czy też sprawować nad tym wykonaniem osobisty nadzór. Wymagany obowiązek powinien być bowiem wykonany niezwłocznie. Należy też podkreślić, że zgodnie z treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W ocenie Sądu nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. W tym zakresie decyduje, zgodnie z treścią art. 26 § 1 ustawy, wzór tytułu wykonawczego określony przez rozporządzenie o jakim mowa w art. 26 § 2 ustawy (rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. Dz. U. poz. 1305 ze zm.). Zgodnie z wzorem w tytule dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym powinien być wskazany akt normatywny w oparciu o który obowiązek został nałożony i podstawa prawna obowiązku. Zdaniem Sądu wymogi te kwestionowany tytuł spełnia, gdy zważy się, że brak jest normatywnego unormowania co należy rozumieć pod pojęciem "podstawa prawna obowiązku". Stanowi ją podlegająca wykonaniu ostateczna decyzja uprawnionego organu, a taka przez wskazanie jej daty, numeru i oznaczenia organu została zgodnie z ustawowym wzorem tytułu wykonawczego w kwestionowanym tytule wykonawczym wskazana. Zdaniem Sądu trudno też przyjąć, w ślad za skarżącą, że pojęcie "akt normatywny" oznacza szczegółowe wskazanie jego jednostki redukcyjnej. Szczegółowa podstawa w tym względzie została wskazana w decyzji SKO stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W tym zakresie uzasadnienie organu I instancji jest wystarczające, zaś nie odniesienie się do tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu stanowi naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a,, ale uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy p.p.s.a. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło też do powołanego w treści zażalenia naruszenia art. 35 u.p.e.a., który w sprawie nie miał w ogóle zastosowania. Organ egzekucyjny był bowiem w niej jednocześnie wierzycielem podlegającego egzekucji obowiązku i tym samym postępowanie uzupełniajcie o jakim mowa w tym przepisie oraz art. 34 u.p.e.a. nie zostało w ogóle wszczęte. Z urzędu, w związku z treścią art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w zaskarżonym postanowieniu błędnie został określony przez SKO przedmiot postępowania oraz podstawa prawna jego wydania w zakresie wskazania w niej art. 34 § 2 u.p.e.a. Postanowienie organu I instancji oraz zażalenie nie dotyczyło bowiem stanowiska wierzyciela lecz rozstrzygało sprawę wniesionych zarzutów. Zdaniem Sądu również to uchybienie proceduralne nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z rubrum zaskarżonego postanowienia, jak i z jego uzasadnienia wynika bowiem, że orzeczeniem tym rozpoznano zażalenie na postanowienie w sprawie wniesionych zarzutów, a nie zażalenie na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela. Przemawia za tym również treść skargi, w której to uchybienie nie zostało podniesione. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia: - art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 119 w zw. z art. 33 § 1 pkt. 5 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ administracji nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia, podczas gdy bierność skarżącej nie wynikała z jej złej woli, lecz z obiektywnych przeszkód, które spowodowały, że nałożony na skarżącą obowiązek jest niewykonalny; - art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób sprzeczny z powołanymi przepisami, a w szczególności nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zarzutów skarżącej. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wskazał, że Sąd I instancji w sposób całkowicie błędny podzielił stanowisko organów administracyjnych w zakresie tego, że w sprawie nie zachodzi sytuacja niemożliwości wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Nałożony na skarżącą obowiązek wykonania rowu odwadniającego jest niewykonalny z przyczyn obiektywnych, albowiem skarżąca nie jest w stanie uczynić zadość ciążącemu na niej obowiązku określonego działania, ze względu na bardzo zaawansowany wiek, jak również na zły stan zdrowia, który ponadto ulega systematycznemu pogorszeniu. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że prace nie mogły zostać wykonane także z uwagi na ówczesną porę roku, a co za tym idzie niekorzystne warunki atmosferyczne, nawet pomimo aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Ponadto podniósł, że skarżąca starała się wynająć firmę, która podjęłaby się wykonania niezbędnych prac, jednakże jej działania okazały się bezskuteczne. Firma zadeklarowała gotowość podjęcia zlecenia w przyszłości, jednakże nie wcześniej, niż przed końcem marca 2017 r. W ocenie pełnomocnika skarżącej kasacyjnej nie można podzielić oceny Sądu I instancji, że rów mógłby zostać wykopany przy użyciu odpowiedniego sprzętu mechanicznego, również w porze zimowej, do czego nie potrzeba specjalistycznej wiedzy. Jeśli zaś chodzi o twierdzenia Sądu I instancji w zakresie tego, iż skarżąca nie musiała czekać z wykonaniem obowiązku, tym samym miała wystarczająco dużo czasu na wykonanie przedmiotowego rowu odwadniającego jeszcze przed wszczęciem egzekucji, to pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podniósł, że wykonanie urządzenia zabiegającego szkodom przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowo-administracyjnego byłoby niecelowe i przedwczesne, a wręcz mogłoby narazić skarżącą na powstanie poważnej szkody. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone w sposób całkowicie sprzeczny z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a., co przyznał sam Sąd I instancji. Jednakże nie podzielił jego oceny w zakresie tego, iż powyższe uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Nadto należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 194, zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Orzekając w niniejszej sprawie, Sąd I instancji nie naruszył, ani przepisów k.p.a. nakładających na organ administracji publicznej obowiązek prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, ani art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., który stanowi o niewykonalności obowiązku niepieniężnego, będącej przeszkodą w kontynuowaniu wszczętego postępowania egzekucyjnego, skutkującą koniecznością jego umorzenia. Niewykonalność obowiązku definiowana jest jako rzeczywisty brak możliwości jego zrealizowania, zarówno dobrowolnego jak i w drodze egzekucji administracyjnej, z powodu wystąpienia określonych okoliczności (L. Klat-Wertelecka, Niewykonalność obowiązku administracyjnoprawnego, Wrocławsko-Lwowskie Zeszyty Prawnicze 2012, s. 280). Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Nie mają w tym względzie znaczenia ewentualne utrudnienia w jego realizacji, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia (wyrok NSA z 8 lutego 2006 r., II OSK 509/05, CBOSA, wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., II OSK 1064/15, CBOSA). Od tak rozumianej niewykonalności należy odróżnić bezskuteczność egzekucji, która jest rezultatem innego rodzaju przeszkód w osiągnięciu celu egzekucji, których wystąpienie nie powodowało konieczności umorzenia postępowania. W niniejszej sprawie nie zaistniała jakakolwiek z przyczyn powodujących niewykonalność obowiązku. Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę na brak możliwości przyjęcia, że spoczywający na skarżącej obowiązek niepieniężny jest niewykonalny. Przeszkody - wskazywane przez pełnomocnika skarżącej - te nie mają charakteru obiektywnego, nieprzezwyciężalnego. Niezasadne jest powoływanie się na niesprzyjające warunki atmosferyczne, skoro od wydania decyzji administracyjnej zobowiązującej skarżącą do wykonania rowu odwadniającego (10 października 2015 r.) do wydania wyroku przez Sąd I instancji w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (7 lipca 2017 r.) minęły blisko 2 lata, więc warunki atmosferyczne nie powinny być przeszkodą ponieważ w międzyczasie minęły wszystkie pory roku. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze kasacyjnej, że wskazywany w decyzji administracyjnej zobowiązującej do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom rów nigdy nie istniał na działce skarżącej lub nie w takim kształcie to wskazać należy, że celem postępowania egzekucyjnego w administracji pozostaje doprowadzenie do wykonania spoczywającego na zobowiązanym obowiązku określonego w decyzji. W czasie trwania tego postępowania nie powinno dochodzić do powtórnego kwestionowania jego istnienia, ani tym bardziej zasadności realizacji. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 1 grudnia 2017
- Symbol z opisem
- 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/ Marta Laskowska - Pietrzak /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
art. 33 par. 1 pkt 5, art. 119 oraz art. 121 par. 1 i art. 122 par. 2 · Dz.U. 2016 poz. 599
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny