Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 311/26

Wyrok NSA z 8 września 2026 r., II OSK 311/26 – wizy

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
8 września 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Anna Szymańska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Wielkopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 203/25 w sprawie ze skargi V. V. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Wielkopolskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 27 listopada 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 203/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu) po rozpoznaniu skargi V. V. obywatelki Republiki Filipin (dalej: cudzoziemka, strona, skarżąca) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Wielkopolskiego (dalej: Wojewoda, organ, skarżący kasacyjnie) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy: zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku z 22 listopada 2024 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt 1.); stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2. i 3.); w pozostałej części oddalił skargę (pkt 4.) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 5.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda, zaskarżając go w części tj. w zakresie punktów 1.-3. i 5., zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.): 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 100c ust. 1, 3 i 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm.; dalej: u.o.p.) w zw. z art. 10 ustawy z 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1301; dalej: ustawa zmieniająca z 2025 r. lub nowela wrześniowa), poprzez ich błędną wykładnię i odmowę zastosowania, polegającą na przyjęciu, że w stanie faktycznym sprawy organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości, podczas gdy na mocy przepisów rangi ustawowej bieg terminów załatwiania spraw dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy uległ zawieszeniu do 4 marca 2026 r., a ustawodawca wprost wyłączył możliwość wywodzenia środków prawnych z faktu nieterminowego załatwiania spraw w tym okresie; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 4 u.o.p., poprzez: zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni (pkt 1. wyroku); stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 2. wyroku); orzeczenie o kosztach postępowania (pkt 5. wyroku), podczas gdy zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie zawieszenia biegu terminów nie może być podstawą stwierdzenia przewlekłości, co winno skutkować oddaleniem skargi w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.; 3. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na błędnym założeniu, że ustały nadzwyczajne okoliczności uzasadniające stosowanie art. 100d u.o.p., podczas gdy analiza sytuacji geopolitycznej, legislacyjnej (w tym projektowanych rozwiązań "CUKR") oraz statystycznej wskazuje na trwający stan nadzwyczajny w obszarze legalizacji pobytu cudzoziemców. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części (pkt 1., 2., 3., 5.) i oddalenie skargi w tym zakresie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu; umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (pkt 1. wyroku) z uwagi na fakt, że decyzja kończąca postępowanie została wydana 9 grudnia 2025 r.; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna jest nieusprawiedliwiona. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że bez znaczenia okazał się zarzut naruszenia art. 100c u.o.p., ponieważ przepis ten obowiązywał do 31 grudnia 2022 r., zaś wniosek o udzielenie zezwolenia pobytowego został złożony przez skarżącą 22 listopada 2024 r., kiedy zastosowanie znajdował już wskazany w skardze kasacyjnej art. 100d u.o.p.. W ocenie Wojewody, stanowisko sądu pierwszej instancji o "niekonstytucyjności" art. 100d u.o.p. po 30 czerwca 2024 r. jest nieuprawnione w świetle trwającej wojny, decyzji wykonawczej Rady UE 2025/1460 z 15 lipca 2025 r. w sprawie przedłużenia tymczasowej ochrony wprowadzonej decyzją wykonawczą (UE) 2022/382 oraz nadchodzącego procesu legalizacji pobytu prawie miliona uchodźców (tzw. procedura CUKR). Tym samym, sąd pierwszej instancji wadliwie stwierdził przewlekłość Wojewody, podczas gdy na podstawie art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.p. w zw. z art. 10 ustawy zmieniającej z 2025 r. bieg terminów załatwiania spraw dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy uległ zawieszeniu do 4 marca 2026 r., a ustawodawca wprost wyłączył możliwość wywodzenia środków prawnych z faktu nieterminowego załatwiania spraw w tym okresie (art. 100d ust. 4 u.o.p.). Zdaniem NSA stanowisko to jest błędne. W dotychczasowym orzecznictwie NSA za ugruntowane należy uznać stanowisko interpretacyjne, zgodnie z którym przepisy art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.o.p. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 u.o.p. (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2024 r. sygn. akt II OSK 1809/24; wyrok NSA z 18 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 286/24; wyrok NSA z 13 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 821/24; wyrok NSA z 9 października 2024 r. sygn. akt II OSK 877/24; wyrok NSA z 25 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 469/24; wyrok NSA z 17 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 470/24; wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1341/24; wyrok NSA z 29 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1890/24; wyrok NSA z 18 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2057/24; wyrok NSA z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 1916/24). W przepisie art. 100d u.o.p. przewidziano instytucję okresowego wstrzymania biegu terminów na załatwienie m.in. spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy oraz przewidziano, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W utrwalonym orzecznictwie NSA przyjmowano również, że art. 100c i 100d u.o.p. nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym KPP, jak również art. 6 i 13 EKPCz (por. np. wyroki NSA z: 23 października 2024 r. sygn. akt II OSK 801/24; 30 października 2024 r. sygn. akt II OSK 1303/24; 18 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 926/24; 17 grudnia 2024 r. sygn. akt II OSK 1355/24; 21 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1123/24; 18 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2057/24; 20 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 1961/24; 26 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 1287/24; 27 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2470/24; 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2316/24; 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 1119/24; 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 1280/24; 21 stycznia 2026 r. sygn. akt II OSK 1218/25). Pogląd ten jednakże zachowuje aktualność do 30 czerwca 2024 r. NSA zastrzegał bowiem w niektórych orzeczeniach, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku (por. np. wyroki NSA: z 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1985/22; z 18 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 926/24; z 21 stycznia 2025 r. sygn. akt 1123/24; z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2212/24 i II OSK 2146/24; z 27 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2470/24; z 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 1188/24). Sygnalizowano zatem wprost, że ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d u.o.p. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być bowiem uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (por. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). I tak w orzecznictwie uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (por. np. wyroki NSA z 19 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 2921/24; z 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 3117/24; z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3111/24; z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2743/24; z 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24; z 19 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 379/25; z 4 września 2025 r. sygn. akt II OSK 2722/24; z 25 września 2025 r. sygn. akt II OSK 2646/24; z 1 października 2025 r. sygn. akt II OSK 2732/24). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2024 r. poz. 854 (dalej także: nowelizacja majowa) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r. Ma to kluczowe znaczenie wobec oceny przewlekłości przez WSA w Poznaniu w zaskarżonym wyroku po tej dacie. W tym miejscu trzeba podkreślić, że w sprawach dotyczących bezczynności lub przewlekłości sąd orzeka z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy ustalonego w dniu wydania orzeczenia (por. np. wyrok NSA z 23 września 1986 r. sygn. akt IV SAB 8/86; uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08; wyrok NSA z 25 września 2024 r. sygn. akt III OSK 4675/21). W realiach rozpoznawanej sprawy przez "istotną zmianę okoliczności" należy rozumieć nie tylko zmniejszenie liczby wniosków pobytowych wpływających do wojewodów. Będzie to również stan, w którym zwiększona liczba tych wniosków (w porównaniu z wpływem sprzed wybuchu wojny w Ukrainie) stała się normą w dłuższym – obecnie ponad czteroletnim – okresie i nie może być już uznawana za sytuację nadzwyczajną. Z danych udostępnionych przez Szefa Urzędu jednoznacznie wynika, że (w porównaniu z latami wcześniejszymi) w roku 2022 nastąpił znaczny wzrost liczby wniosków pobytowych, jakie wpłynęły do wojewodów, co bez wątpienia należy wiązać z wybuchem wojny w Ukrainie. Natomiast w kolejnych latach (2023-2024) wpływ ten kształtował się na zbliżonym poziomie (zob. https://www.gov.pl/web/udsc/miesieczny-raport-z-dzialalnosci-urzedu oraz https://www.gov.pl/web/udsc/zestawienia-roczne). Zdaniem NSA ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d u.o.p.). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku – jak już wyjaśniono powyżej – o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP. Treścią tej zasady jest bowiem gwarancja ochrony nie tylko praw nabytych, lecz również ekspektatyw. W konsekwencji NSA w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę doszedł do przekonania, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d u.o.p. po dniu 30 czerwca 2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d u.o.p. jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Konsekwentnie należało dalej odmówić zastosowania art. 10 pkt 1 ustawy z 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w zakresie przedłużenia terminu określonego w art. 100d u.o.p.. Wyjaśnić również należy, że analiza konstytucyjnych kompetencji TK (art. 188 pkt 1 i 2 Konstytucji RP) oraz NSA (art. 184 Konstytucji RP) prowadzi do wniosku, że NSA nie jest co do zasady sądem powołanym do oceny zgodności ustaw z Konstytucją RP oraz ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie (por. np. wyroki NSA: z 9 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 172/24; z 30 października 2024 r. sygn. akt II OSK 1085/24; z 10 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1341/24; z 21 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1123/24). Z uwagi na precyzyjne określenie kompetencji TK i NSA, w świetle zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), związania sędziów sądów administracyjnych Konstytucją oraz ustawami (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), a także konieczności dążenia przez sądy do zapewnienia pewności co do treści obowiązujących norm prawnych (art. 2 Konstytucji RP), ewentualne pominięcie określonego przepisu ustawy przez sąd administracyjny, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP – przepisy Konstytucji RP stosuje się bezpośrednio), musi być ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia norm Konstytucji RP (por. np. wyrok NSA z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 174/24). Z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe – odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP, a sprzeczność ma charakter oczywisty. Sytuacja taka może zachodzić szczególnie wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji RP dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne, a norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie. Zaznaczyć przy tym należy, że nie jest możliwe odmówienie zastosowania przepisu w danej sprawie bez uprzedniego generalnego stwierdzenia, że przepis ten jest sprzeczny z Konstytucją RP. Niezbędne jest też dodanie, że odmowa zastosowania przepisu w sprawie ma takie znaczenie, że sąd, stwierdziwszy niekonstytucyjność danego przepisu, uwzględnia ten fakt przy orzekaniu o indywidualnym stosunku prawnym będącym przedmiotem oceny jedynie w konkretnej rozpoznawanej sprawie. Dzięki temu takie uprawnienie sądu nie uchybia kompetencji TK, którego orzeczenie jest powszechnie obowiązujące i ostateczne (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP). NSA uznał, że taka właśnie sytuacja – oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej – miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1-4 u.o.p. w brzmieniu nadanym nowelizacją majową oraz nowelą wrześniową - w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Należy podkreślić, iż prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle art. 184 Konstytucji RP zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2869/21). Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 u.o.p. w brzmieniu nadanym nowelizacją majową oraz nowelą wrześniową jest nie do pogodzenia z w/w konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Stanowisko jak wyżej NSA konsekwentnie i jednolicie prezentuje w swoim orzecznictwie (vide np. wyroki NSA z 11 marca 2026 r. sygn. akt II OSK 1586/25; z 4 marca 2026 r. sygn. akt II OSK 1592/25; z 17 lutego 2026 r. sygn. akt II OSK 1762/25; z 11 lutego 2026 r. sygn. akt II OSK 791/25; z 5 lutego 2026 r. sygn. akt II OSK 1240/25; z 29 stycznia 2026 r. sygn. akt II OSK 997/25). W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony przez skarżącą 22 listopada 2024 r. Z wypełnionej 3 lutego 2025 r. karty weryfikacji wynika, że został uznany za niezawierający braków formalnych (karta 26 akt administracyjnych). Zawiadomieniem z tego samego dnia skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania. Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że 7 lutego 2025 r. zwrócono się do odpowiednich służb o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jej pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Następną czynność podjęto 17 lipca 2025 r. i było to wezwanie do uzupełnienia dokumentów, które nastąpiło 1 i 20 sierpnia 2025 r., zaś 6 sierpnia 2025 r. wystosowano do skarżącej wezwanie na przesłuchanie 15 października 2025 r.. Pismem z 19 sierpnia 2025 r. strona wniosła ponaglenie, które 21 sierpnia 2025 r. pozostawiono bez rozpoznania. Dalej, zwrócono się o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz 16 października 2025 r. wyznaczono nowy termin przesłuchania 5 grudnia 2025 r.. Do dnia wydania zaskarżonego wyroku tj. 27 listopada 2025 r. organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym, z akt postępowania administracyjnego nie wynika, by organ podejmował skutecznie i sprawnie działania ukierunkowane na wydanie rozstrzygnięcia. W tym brak aktywności organu pomiędzy 7 lutego 2025 r. a 17 lipca 2025 r. uzasadniał stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.. Podsumowując, w świetle powyższych rozważań należy przyjąć, że sąd pierwszej instancji, orzekając 27 listopada 2025 r., nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów uwzględniając skargę na przewlekłość organu i zobowiązując Wojewodę do załatwienia sprawy w zakreślonym terminie. W tym miejscu ponownie trzeba podkreślić, że w sprawach dotyczących bezczynności lub przewlekłości sąd orzeka z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy ustalonego w dniu wydania orzeczenia. Natomiast organ załatwił sprawę po wydaniu zaskarżonego wyroku tj. 9 grudnia 2025 r. i z tego względu sąd wojewódzki zasadnie zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku. Jednocześnie WSA w Poznaniu orzekając, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wydał korzystne dla Wojewody rozstrzygnięcie. W tej kwestii uwzględniono, że Wojewoda działał na zasadzie legalizmu (art. 6 k.p.a.) i w zaufaniu do normy prawa. W krajowym porządku prawnym obowiązywał bowiem art. 100d u.o.p. w brzmieniu po kolejnej nowelizacji. Jednocześnie wzięto pod uwagę znaczne obciążenie organu w związku z liczbą spraw pobytowych. Natomiast zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania związane było z uwzględnieniem skargi. Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, spełnia wymagania określone przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a., umożliwia przeprowadzenie kontroli kasacyjnej. Sąd wojewódzki należycie wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia w szczególności, że istnieją podstawy, aby uznać, że art. 100d u.o.p. nie może być stosowany od 1 lipca 2024 r.. Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. NSA orzekał na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 lutego 2026
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz Anna Szymańska /sprawozdawca/ Zdzisław Kostka /przewodniczący/

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny